1. YAZARLAR

  2. İLHAMİ YANGIN

  3. Atatürk’ün yanındaki ajan provokatör kim?
İLHAMİ YANGIN

İLHAMİ YANGIN

Yazarın Tüm Yazıları >

Atatürk’ün yanındaki ajan provokatör kim?

A+A-

Değerli okurlar, 28 Şubat (dün) tarihli Sözcü gazetesinin manşetinde Atatürk’ün pek bilinmeyen bir fotoğrafı yer aldı.

İşte o fotoğraf:


1-051.png

Fotoğrafın net hali aşağıda:

2-027.png

Fotoğrafta, Atatürk’ün hemen yanı başında duran ve eliyle bir şey işaret eden kişi, cumhuriyet tarihimizin kaydettiği en büyük ajan provokatördür.

Bu şahsın Atatürk’ün hemen yanı başında durduğu bir başka fotoğrafı da ben paylaşıyorum:



resim1-022.png

Bu adam kimdir ne iş yapar diyeceksiniz.

Adı, Vedat Nedim Tör.

Türkiye Komünist Partisi (TKP) Kâtib-i Umumisi (Genel Başkan) olarak görev yaparken, partiye ait tüm belgeleri ve üye listelerini yanına alarak, siyasi kısım baş memuru Şinasi bey’e götürmüş, TKP’nin efsanevi lideri Şefik Hüsnü dahil olmak üzere bütün üyelerini tutuklatmıştır.
1927 tevkifatı Türkiye Komünist Partisi tarihinde en geniş çaplı tutuklama dalgalarından biridir.

Kendisi de tutuklanan Vedat Nedim mahkemede arkadaşları aleyhine tanıklık yapmış, düşük bir ceza almış (4 ay ceza aldı, 2 ay 20 güne indirildi), mahkeme sonrası çeşitli devlet kurumlarında Umum Müdürlük (genel müdürlük) yapmıştır.
Bu haliyle, Vedat Nedim Tör, yakın tarihimizde etkin pişmanlık yasasından yararlanan ilk kişidir.

Bir dönem Dahiliye Vekaleti Matbuat Umum Müdürlüğü’ne getirilen Vedat Nedim Tör, İslami kitapların yayınlanmasını yasakladığı gibi, piyasadaki İslami kitapların toplanmasını emretti (bu konuda örnekler vereceğim).

Vedat Nedim Tör, “Dinimiz” adında bir de kitabı var ki anlatılır gibi değil. Kitapta Allah ve Peygamberden hiç bahsedilmez!

Vedat Nedim Tör, Matbuat Umum Müdürlüğü yaptığı dönemde La Turquie Kemaliste (Kemalist Türkiye) dergisini yayınladı.
Derginin Tarih Kongresi Özel Sayısı’nda Türk-İslam âlimlerine hakaret ettiği için Hasan Cemil Bey’in şikâyeti üzerine bizzat Atatürk tarafından görevden alındı.

Daha sonra Ankara Radyosu Müdürlüğü’ne getirilen (1940-1949) Vedat Nedim Tör; radyoda yayınladığı bir eserinden dolayı (üç kişi arasında) büyük bir infiale sebep olmuş ve radyodan uzaklaştırılmıştır.

O sıralarda Şeker Şirketi’nin Genel Müdürü olan Kazım Taşkent, Vedat Nedim Tör’ü yanına alarak Yapı ve Kredi Bankası’nı kurdu.
Sandıkta, sepette saklanan paraların bankaya yatırılmasını teşvik için ev ve para ikramiyeleri vermeye başladılar.
Bu banka Türkiye’nin ilk özel bankasıdır.
Kazım Taşkent de aynı Vedat Nedim Tör ve diğerleri gibi bu devletin bursu ile Almanya'da öğrenim görmüş, bu vesile ile Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’na katılmamıştır.

Değerli okurlar bu konu çok uzun. Bir yazı ile geçiştirilecek gibi değil.
Yarın devam etmek üzere, Nazım Hikmet’in Vedat Nedim Tör için kaleme aldığı şiirle, yazıyı sonlandırıyorum.


Provokatör

Bu adam
sattı arkadaşını;
sattı altın bir tepside arkadaşının
kanlı, kesik başını.

Bu adamın ayaklarında dolaşıyor
korku,
gölgesi gibi...
Karanlık bir su gibi yaşıyor
bu adam.

Güneş batınca her akşam,
kaldırımlarda karısının donunu sürüyerek,
parmaklarının ucuna basıp yürüyerek
size doğru yaklaşan odur.
siz tanıyın onu
kalbinin boynunda sallanarak seslenen
mel'un çıngırağından,
ve bilin ki onun
döküyor parça parça cüzzam illeti
ruhunun
etini.

Bu adam bugün açtır.
açtır ama,
kaybetti bu adamda
kudretli ve büyük açlık bile kudsiyetini.

A dostlar, bu adam
güneş batınca bir akşam
sattı arkadaşını;
sattı altın bir tepside arkadaşının
kanlı, kesik başını.

Nazım Hikmet (1929)


 

Yazıların her türlü yasal sorumluluğu Yazarın kendisine aittir. Kaynak gösterilse dahi yazının tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazının bir bölümü, alıntılanan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.