1. YAZARLAR

  2. SHENI HAMID/Londra

  3. Kirli para aklamanın bazı temiz yolları -2-
SHENI HAMID/Londra

SHENI HAMID/Londra

Avrupa ve Londra Temsilcisi
Yazarın Tüm Yazıları >

Kirli para aklamanın bazı temiz yolları -2-

A+A-

Gazeteci R. Saviano, UK House’ta yaptığı bir konuşmasında ‘City of London ile Wall Street New York’un, dünyanın en büyük kara para aklama merkezi olduğunu’ öne sürmüştür.

Gerçekten de uluslararası arenada büyük yaptırımlara sahip finans merkezlerini de kapsayan ve global bir sorun olarak kabul edilmiş, ‘geleneksel’ kara para aklama yöntemleri, pek çok nakit bazlı işletmelerin kullanımına odaklanmıştır.

Yine aynı bağlamda, suç gelirlerinin ve vergi dolandırıcılığının aklanabilmesi için seçilen başlıca kanallar arasında ‘emlakçılık sektörü ile kredilerin’ değerlendirilmesi dahi gelmektedir. İlaveten, offshore bankaları tarafından verilen kredi kartlarının kullanımı artarken; suçluların, elektronik para, internet zeminli ticaret uygulamaları ile her geçen gün artan teknolojik yeniliklere eklenmiş, taze tabanlı ürünlerin (örneğin, Bitcoin vb..) güvenlik sahasındaki acizliğini keşfetmesi kaçınılmazdır.

 

Vesile itibarıyla odaklanacağımız analizde, gayrı meşru yollarla edinilmiş varlıkların kullanımı üzerindeki harcamaların ‘görünüşte meşru bir menşet oluşturularak sunulan’ belirgin taktiklerini ele alacağız. Çünkü, dikkat çevrilecek aynı aşamada, fonların meşru olduğunun kanıtlanılması amacıyla, malum kirli para aklayıcısının, kendi işletmeleri yolu veya üçüncü şahısların yardımıyla, hangi ticari işlemleri yürütmeyi seçeceğini hatırlayabileceğiz.

 

Belirgin Göstergeler…

Bazı mükelleflerin düşük bir iş/aile gelirine sahip bulunduklarını anons etmelerine rağmen, gün yüzüne sürülmüş malum bilançoları ötesinde yaşadığı dikkat çekebilecektir. Mesela, aşırı pahalı menkul-gayrimenkuller satın almak; çok az rakamlara rastlayan bir işletme değerinin açıklanılmasına rağmen, yüksek derecedeki pahalı menkul/gayrimenkullerin muhafaza edilmesi veya bunların ticaretinin gerçekleştirilmesi gibi…

Meseleyi destekleyecek faaliyetler üzerine verilebilir örneklere bakacak olursak, işlemlerin aslında herkesin gözü önünde gerçekleştirilmiş bir sıradanlıkla uygulandığına dahi dikkat çevirebiliriz:

Örneğin,

Yasadışı gelirler vergi makamlarına bildirilmemiş olan herhangi bir yerel banka hesabına yatırılmaktadır. Bu fonlar daha sonra paranın çekilebildiği ve kredi veya banka kartına bağlı kılınabilinir (hatta hemen akabinde, daha da başka bir offshore bankası hesabının bile finanse edileceği) denizaşırı hesaba aktarılmaktadır. Hatırlanacağı üzere, hemen hemen bütün kredi kartlarının uluslararası sahalarda kullanılabilirliği mümkündür.

Ya da,

Diyelim ki suçlu mesela 500.000 Dolarlık yasadışı gelirini aklamayı niyetlenmektedir:

-İlk etapta bu fonlar hemen, suçlu tarafından sahip bulunulan offshore şirketi “A” nın kontrol ettiği bir offshore banka hesabına yatırılacaktır.

-Fonlar daha sonra “A” şirketi tarafından, suçluya ait olan “B” şirketindeki hisselerin satın alınması için, (hatta, suçlunun kendi ikamet ettiği ülkesindeki) yerel bir banka hesabına bağlanacaktır.

-Aynı bağlamda, “B” şirketinin hisselerine, aklanılmak istenilen malum tutara 500.000 $ 'lık abartılmış bir değer konmuştur. Dolayısıyla “B” şirketinin mevcut hesabında artık ak pak parıldayan 500.000 Dolarlık bir rakam bulunmaktadır.

Kısacası, şirket hisselerinin tahmini değerinin çok üstünde veya altında bir fiyattan satın alınması veya satılması yoluyla, suçlular da paralarını meşru kurumlara yatırabilme fırsatlarını değerlendirmektedir. Dahası, malum yasal faaliyetler için meşru bir şirket de kullanılabilinir ve bazı kanunsuzlar, bu meşru şirketlerin satın alınması, finanse edilmesi ve işletilmesinde süregelecek, para aklama girişiminde bulunabilir. Burada, gösterilmiş hisselerin tahmini değerin altında veya şirketin net değerinin altında bir fiyatla satın alınması amaçlanacakken; gerçek fiyatın dengesi daha sonra “masanın altında” ödenebilinecektir.

Aynı çerçeveye dahil şüphe uyandırıcı diğer bir gösterge ise, şirketin faaliyet zamanın kısalığına kıyasla nispeten aşırı yüksek -ve karmakarışık yollarla belgelendirilmeye çalışılan açıklamalarla donatılmış- bir sermaye kazancı sunuyor oluşudur. Bu çelişki tablosu, bazı vaziyetlerde, ‘bahsi edilen şirketin satın alınması sırasında suç gelirlerinin kullanıldığına işaret edebilecektir’. Tabi ki alıcıdan, şişirilmiş bir bedel ödemesi istenilmesine rağmen; yine aynı alıcıya yönelik olarak, fiyatın şişirilmiş kısmının iadesi ‘suç geliri- namı diğer kara parayla’ yapılmaktadır.

 

Şüphe Uyandırabilir Diğer Uygulamalar…

Şahsi banka hesapları veya kuruluş banka hesapları arasındaki olağandışı işlemler ve para akışları,

-Şirketin profiline uymayan mal veya hizmetler üzerinde işlemlerin yapılması ve ticari bir dayanağı olmayan işlemlerin gerçekleştirilmesi,

-İlgili veya destekleyici belgeleri olmayan işlem ya da anlaşmaların, offshore şirketleri ile yapılan diğer işlemlerle bağdaştırılması,

-Şüphelilerin, yasadışı suçluluğu kanıtlanmış birey veya ortaklar ile gerçekleştirdiği bazı çelişkili işlemler,

-Şeffaf olmayan/otorite sorgulamasında tanımlanamayan müşteriler; alacaklılar veya borç verenler; iş ortakları veya ortak bir adresi paylaşan -fakat aslında o adreste bulunmayan- müşterilerle yapılan işlemler; varlık satışları olarak tanımlanan, fakat söz konusu varlıkların kanıtlanmadığı işlemler,

-Olağandışı para akışları sırasında, gerçekte işlemde yer almayan üçüncü taraflara yapılan ödemeler,

-Offshore şirketlere veya hesaplara dair yapılan karşılıksız ödemeler,

-Nakit akışı hesabı olarak kullanılan şirket banka hesabı,

-Endüstrinin normları ve para birimlerine dayanmaksızın gelip-giden; şeffaf olmayan veya kaynağı doğrulanamayan para akışları,

-Devir olarak ilan edilmeyen banka mevduatı satışları,

-Ekonomik sebep ya da destekleyici belgeler olmaksızın gerçekleştirilen para akışları; kredi kartlarının veya borçlanma araçlarının olağandışı kullanımı,

-Olağandışı ciro/satış; nakit cirolarında/satışlarında önemli artış; satılan lüks mallar için aşırı yüksek miktarlı nakit ödemeler; teslim edilmeyen mallar için büyük miktarli nakit ödemeler (hayali alıcı yaratılması),

-Ticari bir dayanağı olmayan işlemler; ya da kayıtlarda destekleyici belgeleri bulunmaksızın yapılmış işlemler ile anlaşmalar hakkında genel açıklama yapılmaksızın, aşırı masraf gösterimine ilişkin sunulmuş faturalar,

-Şeffaf şirketler ile şirket faaliyetleriyle alakalı hiçbir ekonomik tabana sahip olmayan kar paylaşımı anlaşmaları…

 

Tüm bu örneklerden anlaşılacağı üzere, şahıslar, şirketler ve uluslararası banka transferleri aracılığıyla gerçekleştirilmiş kirli para aklama faaliyetleri sırasında, suçlular ‘yasadışı fonları, gerçek satışlardan elde edilen fonlarla birlikte kullanabilmekte ve malum karışımı, işler vaziyetteki banka hesaplarına katabilmektedir’. Nitekim, yasadışı fonlar defterlere ve kayıtlara, gerçek cirodan gelmiş gibi kaydedilirken, vergi beyannamelerinde bile gösterile bilinmektedir.

 

Bu safhada unutulmaması gereken, kirli para aklama faaliyetlerinin, banka işleyişleri ile sistemleri suistimal etmeyi bilen şahıslar tarafından, global arenada, kesintisizce gerçekleştirildiğidir. Elbet, resmi otoritelerin adalet süzgecine takılı verilecek zamana kadar.

Çalışmamın üçüncü bölümünde, saygıdeğer dikkatinize ‘Emlak, mülkiyet, gayrimenkul, finansman bağlantısı yoluyla gerçekleştirilen, kirli para aklama örneklerini’ takdim edeceğim.

Hak ve adaletin daim bulunması dileğiyle…

 

Yazıların her türlü yasal sorumluluğu Yazarın kendisine aittir. Kaynak gösterilse dahi yazının tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazının bir bölümü, alıntılanan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.