1. YAZARLAR

  2. SHENI HAMID/Londra

  3. Türkiye’nin BREXIT Gidişatındaki Önemi
SHENI HAMID/Londra

SHENI HAMID/Londra

Avrupa ve Londra Temsilcisi
Yazarın Tüm Yazıları >

Türkiye’nin BREXIT Gidişatındaki Önemi

A+A-

Birleşik Krallık (UK) ihracat pazarları listesinin üst sıralarında yeralan Türkiye, Brexit sonrası süregelecek ticarette de sözkonusu ülkeye önemli bir ivme sağlayacağını ıspatlamıştır.

Tartışılmaz bu gerçeğe rastlayan en yakın gösterge örneğin, Türkiye ile UK arasındaki ticaretin şu anda $16 Milyar Dolar seviyesini aşmış bulunduğudur. Aynı bağlamda Birleşik Krallık hükümeti hatta geçtiğimiz yıl, TC’ne yönelik ihracat finansmanı programını $5 Milyar Dolar ortalamasına çıkarmıştır.

Dolayısıyla, çoğu AB vatandaşının gözünü korkutma yönünde ayyuka eriştirilmiş BREXIT türbülansları, Ankara ile alınılan yapıcı kararların da yardımıyla, zaman içerisinde daha sakin bir düzene oturacaktır. Bilhassa, AB ile istikrarlı bir gidişat tutturabilme çabalarını yoğunlukla sürdüren UK Başbakanı Theresa May ile ekibi ‘TC’inin, ekonomik ve coğrafi kapsamdaki ağırlığı ile ülkenin, AB dışında yeralan önemli bir pazar’ olduğunun farkındadır.

 

BREXIT’in kaldığı safha…

Artık BREXIT başlığıyla bilinen, Great Britain’s Exit from European Union referendumundan buyana neredeyse iki yılın geçtiğini unutmayanlarınız, Birleşik Krallık’ın bu karara dar bir oy farkıyla vardığını ve halen pekçok British ile AB vatandaşının, malum sonucu tersyüz etmeye çalıştığını da hatırlayacaktır.

Heriki yapılanma arasındaki ayrılış kararının verildiği o günden itibaren ise malesef, ne AB idaresi ne de UK hükümet temsilcileri, elle tutulur bir sonuca ulaşamamıştır. Özellikle, taraflar arasında süregelen başlıca tartışmalar arasından ‘yeni gümrük ve sınır kontrollerinin nasıl işleyeceği’ meselesi İngilizler’i, fiili bir gümrük birliği içinde tutabilen, ancak herhangi bir politik etkisi olmayan tavizler vermek ihtimalinden dolayı epey endişelendirmektedir.

Fakat, mevzuya dair kesin bir anlaşmaya varılsın ya da varılmasın, İngiltere’nin 29 Mart 2019'da AB bloğunu terketmesi beklenilmektedir. (Tabi o güne değin sürpriz bir BREXIT referandumu daha karşımıza çıkmazsa). Dolayısıyla, 29 Mart 2019’da en kötü ihtimalle, olağan işleyiş ögelerinin temel alınarak kurulacağı bazı yeni geçiş anlaşmaları suyüzüne çıkabilecektir. Yeni vaziyete dahil edilecek tekrar tekrar tartışılır anlaşmalar böylece, mevcut sınır ve ticaret düzenlemelerini bir ya da birkaç yıl daha devam ettirebilecektir.

Gene de herşeyin ötesinde, BREXIT ile UK ekonomisinin daha iyiye varacağına inanan çoğu British destekçi, AB’den ayrılma sürecindeki Birleşik Krallık için, Türkiye’nin kesinlikle tercih edilebilinir bir güç olduğuna işaret etmektedir.

 

Türkiye’nin Batı için Tartışılmaz Önemi…

AB ile olan bağlarını gevşetme sürecindeki İngiltere'nin Brexit safhaları veya sonrasında, güçlü ticaret partnerlerine  ihtiyaç duyacağı ve ülkenin, çok yakın mesafedeki Türkiye ile daha da güçlendirilmiş işbirliklerine girişmeye istekli olduğu yaygınlıkla bilinmektedir.

Independent UK raporu uyarınca örneğin, Birleşik Krallık’a Türkiye tarafından getirilen faydalardan biri, BAE Sistemlerinin Türk Hava Kuvvetleri için savaş jetleri geliştirdiği $135 Milyon Dolarlık anlaşması olmuştur. Sözleşmeyi izleyen pozitif gelişmeler dahası, Türkiye ile savunma endüstrileri alanında sürekli işbirliği ve sözleşmelere devam edileceğine dair işaret etmektedir.

Aynı doğrultuda geleceğe bakan Ankara yönetimi, UK-TC arasında aktif kılınmış ve başta enerji, sağlık, üretim ile savunma konularına rastlayan dayanışma getirisini, önümüzdeki birkaç yıl içerisinde $20 Milyar Dolar civarına yükseltmeyi amaçladığını gururla ifade etmektedir.

 

UK hükümetiyse bu esnada ‘Türkiye’nin çok uzun zamandır hem Birleşik Krallık hem de NATO için önemli bir ortak olduğunu’ hatırlatmış; ilaveten ‘Avrupa ile Ortadoğu arasında stratejik bir konuma sahip bulunan, uzun yıllar boyunca Akdeniz ile Basra Körfezi'nden Orta Asya'ya, hatta Kore'ye kadar pek çok alanda işbirliği yapmış olan’ TC’nin, BREXIT sonrasındaki UK ilişkilerinde gayet başarılı olacağına inandığını belirtmiştir.  

 

Türkiye’den pozitif katkıların sağlanabileceğini bilenlerin bakışaçısıyla, güçlü askeri donanımı ile bu alandaki tartışılmaz yetenekleri; NATO, AB Gümrük Birliği, Avrupa Konseyi, G20 üyelikleri ve BM Güvenlik Konseyi'ne dair korunan yakınlık ile Türkiye ‘hem Suriye iç savaşında gösterdiği barış garantileme girişkenliği, hem de Avrupa'nın göçmen krizini dizginleyen kalkan rolüyle’ sonsuz övgülere layık kılınmıştır.

 

Diğer bir olumlulukla TC, 2017 yılındaki gösterge uyarınca dünyanın en hızlı büyüyen ikinci ekonomisi konumuna yükselmiştir. İlaveten, AB'ye dair yeni Hazar ve Irak gaz tedarikini getirme potansiyeline sahip stratejik bir enerji transit rotası olarak da önemli sayılan ülke; bölgeyle bağdaştırılmış önemli bir petrol transit alanıdır. Mesela, BP tarafından işletilen Anadolu topraklarından geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattı, günde bir milyon varil Hazar petrolünü Akdeniz'e ve dünya pazarlarına taşıma kapasitesine sahiptir.

Bu noktada UK için, Anadolu’nun önemi hem dünya petrolüne hem de gelecekte AB'ye varacak gaz transit tesislerinde yatmaktadır. (İngiltere'nin simdilik doğrudan Türkiye üzerinden herhangi bir gaz alması mümkün olmamakla birlikte, İngiltere gaz piyasası, daha istikrarlı kılınır bir AB gaz piyasalarından faydalanacaktır).

 

Birleşik Krallık için ayrıca ‘güvenlik, enerji, altyapı, finansal, ticari hizmetler, savunma, eğitim ve dış politika dahil olmak üzere’ tüm ortak çıkarlar üzerinde işbirliğini derinleştirme isteğini arttırmıştır.  Hele UK çıkarlarının önemli olduğu bölgelerde (özellikle Kuzey Afrika, Ortadoğu, Afganistan-Pakistan ve Batı Balkanlar arasında) güçlü bir ilişki ve nüfuz ağına sahip bulunan Ankara idaresi, bu kuvveti dolayısıyla gerek İngiltere, gerek AB için değerli bir dış politika ortağı sıfatını kazanmıştır.

 

Aynı kapsam dahilinde düzenlenmiş UK Parlamentosu raporu uyarınca Türkiye ‘Birleşik Krallık için NATO'da yeralan yaşamsal bir müttefiktir ve UK ittifak'ının çıkarlarını destekleyen operasyonlara önemli katkıda bulunmaktadır (mesela NATO’nun Libya’daki silah ambargosunu uygulamaya yönelik operasyonu; Afganistan; Kosova; NATO’nun terörle mücadele veya korsanlıkla mücadele operasyonları... gibi).

Diğer yandan ironi de bu ya, AB Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası misyonlarının, AB üyesi olmayan en büyük üyesi Türkiye’dir.

 

Sizin anlayacağınız, United Kingdom, TC’ni ‘ikili ilişkilerini güçlendirmeye değer, sarsılmaz kuvvetlerden biri olarak kabullenmektedir’. British Parlamentosu tarafından da sıralanmış bu gerçekler, dolayısıyla, Türkiye'nin etkileyici ekonomik performansını ve uluslararası bir aktör olarak yansıttığı güveni açıkça haykırmaktadır. Bir de AB'nin diğer 27 üye ülkesine nazaran, en yüksek genç nüfusu ve ilk dördüncü sıradaki en büyük işgücüyle haykıran Osmanlı torunu, değil sadece batı ya da BREXIT sürecindeki UK için, diğer tüm ülkeler açısından da mühim roler oynamayı sürdürecektir.

Yazıların her türlü yasal sorumluluğu Yazarın kendisine aittir. Kaynak gösterilse dahi yazının tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazının bir bölümü, alıntılanan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.