Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini hedefleyen 12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun), Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in duyurduğu ve 13 ayrı kanunda değişiklik içeren 28 maddelik dev paketle; yazılı yargılamada iki duruşma arası en fazla 3 ay ile sınırlandırıldı, belirsiz alacak davası kaldırıldı ve miras satışlarından HAGB uygulamasına kadar kritik alanlarda yeni bir dönem başladı.
BAKAN GÜRLEK: "TÜRKİYE YÜZYILI'NI ADALETİN YÜZYILI YAPACAĞIZ"
Yargı Paketi'nin yasalaşmasının ardından sosyal medya hesabı X üzerinden açıklamalarda bulunan Adalet Bakanı Akın Gürlek, reform çalışmalarının kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı. Bakan Gürlek paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini sağlayacak düzenlemeleri içeren 12. Yargı Paketimiz, Resmi Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma hedefimiz doğrultusunda; hukukun üstünlüğünü esas alan, güven veren, erişilebilir ve öngörülebilir bir adalet sistemi için reform çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Yargının işleyişini hızlandıran, vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştıran ve hukuk sistemimizi güçlendiren düzenlemeleri birer birer hayata geçirmeye devam edeceğiz."
YARGININ HIZINI VE VERİMİNİ ARTIRACAK TEMEL DÜZENLEMELER
Toplam 28 maddeden oluşan ve hukuk sisteminin işleyişini doğrudan etkileyecek reform niteliğindeki başlıklar şu şekilde sıralandı:
3 Ay Sınırı: Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda, istisnai haller dışında iki duruşma arasındaki süre kural olarak en fazla 3 ay olabilecek.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Hukuk sisteminde tartışmalara yol açan belirsiz alacak davası uygulamadan kaldırıldı. Buna karşın kısmi davada zamanaşımı, alacağın tamamı bakımından dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.
Miras ve İcra Satışlarına Düzenleme: Tüm maliklerin mirasçı olduğu taşınmazların ortaklığın giderilmesi davalarındaki ihalelerde ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. Ayrıca ihale alıcısının süresi içinde parayı yatırmaması durumunda yatırdığı teminat iade edilmeyip masraflara sayılacak ve teklif ettiği bedelin %5’i oranında idari para cezası kesilecek.
UYAP Üzerinden Vesayet Satışı: Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışı doğrudan UYAP e-satış portalı üzerinden gerçekleştirilecek.
Hakim ve Savcılara Bilirkişi Cezası: Hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvuran hakim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilecek.
IBAN Kiralamada Ceza İndirimi: Yalnızca banka hesabını veya ödeme aracını başkasına vererek dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişilerin cezalarında, suçun haksızlık içeriği dikkate alınarak yarı oranında indirime gidilecek.
ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARINA UYUM MADDELERİ
Yargı paketi kapsamında Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda da önemli hukuki ayarlamalar yapıldı:
HAGB Kapsamı Daraltıldı: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı; işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçları bakımından uygulanamayacak.
Kanuni Faiz Oranı Değişti: Sabit kanuni faiz oranı (%24) yerine, Merkez Bankası reeskont oranının %80'i esas alınacak.
Tazminat Hesaplamaları: Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında hesaplama yöntemleri, faiz başlangıç zamanları ve peşin ödemelerin oransal mahsubuna ilişkin esaslar yeniden netleştirildi.
Temyiz Yolu Genişletildi: Adli yargıda istinaf mahkemesinin kabul kararı vererek esas hakkında kurduğu yeni hüküm, ilk derece mahkemesinin parasal sınırının üzerindeyse karara karşı Danıştay veya Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olacak.