ABD Donanması'nın yeni fırkateyn arayışında Türkiye seçeneği öne çıktı. USNI News'in üç sektör kaynağına dayandırdığı habere göre Beyaz Saray ve ABD Donanması; Türkiye'nin İstanbul sınıfı, Güney Kore'nin Chungnam sınıfı ve Japonya'nın Mogami sınıfı fırkateyn tasarımlarını değerlendiriyor. Planın hayata geçmesi halinde ilk iki geminin yabancı tersanelerde üretilmesi, sonraki gemilerin ise ABD'de inşa edilmesi gündeme gelebilecek.
ABD DONANMASININ MASASINDA TÜRKİYE SEÇENEĞİ VAR
ABD'nin donanmasını büyütmek ve gemi inşa kapasitesindeki sorunları aşmak amacıyla başlattığı yeni süreçte Türkiye'nin İstanbul sınıfı güdümlü füze fırkateyni de değerlendirilen seçenekler arasına girdi.
ABD Deniz Enstitüsü'nün yayın organı USNI News'in üç sektör kaynağına dayandırdığı habere göre Beyaz Saray ile ABD Donanması, yeni bir fırkateyn sınıfı için Türkiye, Japonya ve Güney Kore'deki mevcut tasarımları inceliyor.
Ancak süreç henüz bir satın alma kararı veya ihale sonucu anlamına gelmiyor. Şu aşamada farklı ülkelerdeki savaş gemisi tasarımları değerlendiriliyor.
İSTANBUL SINIFI FIRKATEYN ABD'NİN RADARINDA
ABD'nin değerlendirdiği üç önemli seçenekten biri İstanbul sınıfı güdümlü füze fırkateyni.
USNI News'in aktardığına göre masadaki diğer iki seçenek ise Mitsubishi Heavy Industries tarafından geliştirilen Japon FFM Mogami sınıfının ihracat versiyonu ile Güney Kore'nin Chungnam sınıfı güdümlü füze fırkateyni.
Böylece Türk savunma sanayisinin geliştirdiği İstanbul sınıfı, ABD'nin yeni fırkateyn ihtiyacı kapsamında Japon ve Güney Koreli tasarımlarla birlikte değerlendirilen adaylardan biri oldu.
ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ SONRASI LİSTEYE GİRDİ
Haberde Türkiye açısından dikkat çeken bir başka ayrıntı da İstanbul sınıfının değerlendirme sürecine dahil edilmesinin zamanlaması oldu.
USNI News'e konuşan iki kaynağa göre Türk liderliği ile ABD Başkanı Donald Trump arasında temmuz ayındaki NATO Zirvesi kapsamında gerçekleşen görüşmenin ardından İstanbul sınıfı fırkateyn seçeneği gündeme geldi.
Ancak bu bilgi kaynaklara dayandırılıyor. Beyaz Saray veya ABD Donanması tarafından Türkiye ile İstanbul sınıfına ilişkin imzalanmış bir anlaşma ya da kesinleşmiş satın alma kararı açıklanmış değil.
İLK İKİ GEMİ YURT DIŞINDA ÜRETİLEBİLİR
ABD'nin üzerinde çalıştığı model, yalnızca yabancı bir savaş gemisi tasarımının satın alınmasından ibaret olmayabilir.
Trump yönetiminin yaklaşımına göre belirli şartları sağlayan yabancı üreticiler, ABD Donanması için ilk iki gemiyi kendi ülkelerindeki tersanelerde inşa edebilecek. Sonraki gemilerin üretiminin ise ABD'deki tersanelere taşınması öngörülüyor.
Bu yaklaşımın temelinde “Finlandiya modeli” bulunuyor. Model, kısa vadede yabancı ülkelerin mevcut gemi inşa kapasitesinden yararlanırken uzun vadede üretimi ABD'ye taşımayı hedefliyor.
TRUMP GEMİ İNŞASI İÇİN MEMORANDUM İMZALADI
ABD Başkanı Donald Trump, 13 Ağustos 2026'da Amerikan Donanması ve gemi inşa sanayisinin yeniden yapılandırılmasına yönelik başkanlık memorandumu imzaladı.
Beyaz Saray tarafından yayımlanan belge, yabancı üreticilerle iş birliğinin hangi şartlarla yapılabileceğine ilişkin önemli hükümler içeriyor. Buna göre yabancı tedarikçinin ABD'de yeni bir tersane kurması veya mevcut bir tersanede çoğunluk hissesi elde etmesi gerekiyor.
Ayrıca ABD'de Amerikan vatandaşlarından oluşan iş gücünün eğitilmesi ve yabancı tersanede kullanılan üretim teknikleriyle teknolojilerin ABD'deki tesislere aktarılması şartları bulunuyor.
İlk iki geminin ardından diğer gemilerin ABD tersanelerinde inşa edilmesi öngörülüyor.
ABD 100 YILI AŞKIN GELENEĞİNİ BOZABİLİR
Sürecin dikkat çekmesinin en önemli nedenlerinden biri, ABD'nin savaş gemisi üretimindeki uzun yıllara dayanan politikası.
USNI News, yabancı tersanelerde ABD Donanması için savaş gemisi üretilmesi halinde bunun yüz yılı aşkın süredir devam eden yerli donanma inşa geleneğinden önemli bir kopuş anlamına geleceğine dikkat çekiyor.
Trump yönetiminin bu adımla ABD'nin mevcut gemi inşa kapasitesindeki darboğazları kısa sürede aşmayı, daha sonra ise yabancı şirketlerin yatırım ve teknolojilerini Amerikan tersanelerine taşımayı hedeflediği belirtiliyor.
ABD DONANMASI NEDEN YENİ FIRKATEYN ARIYOR?
ABD Donanması'nın yeni fırkateyn arayışının arkasında yüzey filosundaki görev dağılımı da bulunuyor.
Donanmanın Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyerleri yüksek yoğunluklu deniz savaşları için geliştirilmiş durumda. Buna karşın bu gemiler daha düşük tehdit seviyesindeki görevlerde de kullanılıyor.
ABD Donanması yetkilileri, daha küçük ve ekonomik bir fırkateyn sınıfının eskort ve düşük yoğunluklu görevleri üstlenerek destroyerlerin daha kritik operasyonlara ayrılmasını sağlayabileceğini değerlendiriyor.
KONGRE CEPHESİNDE İSE ENGEL ÇIKABİLİR
Türkiye, Japonya veya Güney Kore'de ilk gemilerin inşa edilmesi planının önündeki en önemli belirsizliklerden biri ABD Kongresi.
USNI News'e göre Senato Silahlı Hizmetler Komitesi, 2027 mali yılı savunma politikası taslağında yabancı gemi inşasına imkân sağlayan istisnayı sınırlandırmaya yönelik bir düzenlemeye yer verdi. Temsilciler Meclisi tarafındaki taslakta da yabancı tersanede inşa edilen Amerikan savaş gemilerinin satın alınması için fon kullanılmasını engelleyebilecek bir hüküm bulunuyor.
Bu nedenle “Kongre onay vermek üzere” şeklinde kesin bir tablo henüz bulunmuyor. Aksine, Kongre'de yabancı tersanelerden savaş gemisi tedarik edilmesine yönelik sınırlayıcı girişimler de mevcut ve nihai savunma yasasının nasıl şekilleneceği henüz belli değil.
İSTANBUL SINIFI İÇİN HENÜZ KESİN KARAR YOK
ABD Donanması'nın değerlendirmesinde Türkiye'nin İstanbul sınıfının yer alması önemli bir gelişme olsa da süreç henüz satış veya sipariş aşamasına ulaşmış değil.
ABD Donanması, Trump yönetiminin talimatı doğrultusunda uluslararası savaş gemilerini de kapsayan bir çalışma yürütüyor ve USNI News'e göre bu değerlendirmenin 12 Kasım 2026'ya kadar tamamlanması planlanıyor.
Türkiye'nin İstanbul sınıfı, Japonya'nın Mogami sınıfının ihracat versiyonu ve Güney Kore'nin Chungnam sınıfı bu süreçte değerlendirilen seçenekler arasında bulunurken, nihai modelin belirlenmesinde ABD yönetiminin kararı kadar Kongre'deki düzenlemeler de belirleyici olacak.