ABD'den İran'a dev ekonomik operasyon kararı, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi yeni bir seviyeye taşıdı. ABD; İran'ın finans, petrol, teknoloji, altın, havacılık ve denizcilik bağlantılarını hedef alan kapsamlı yaptırımları devreye sokarken, Tahran'dan ABD'nin hayati çıkarları ve küresel enerji geçiş noktalarına yönelik sert bir uyarı geldi. Bölgede tansiyon yükselirken Pakistan'ın arabuluculuk girişimi dikkatleri üzerine çekti.
ABD ile İran arasındaki gerilim ekonomik yaptırımlar, askeri açıklamalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıklı mesajlarla giderek büyüyor. Washington yönetimi, İran ekonomisinin uluslararası bağlantılarını hedefleyen geniş kapsamlı yeni yaptırım sürecini başlattığını duyurdu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, hedeflerinin İran'ı ekonomik açıdan yalnızlaştırmak olduğunu belirtirken, Tahran yönetimi yaptırımlara karşı yalnızca ekonomik araçlarla cevap verilmeyebileceğinin sinyalini verdi.
ABD'den İran'a Dev Ekonomik Operasyon
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a yönelik yeni yaptırım sürecini “Ekonomik Sürgün” operasyonu olarak nitelendirdi.
Washington'ın uygulayacağı “sıfır sızıntı” politikası kapsamında İran'ın uluslararası finans sistemindeki bağlantılarının yakın takibe alınacağı belirtildi. Tahran'ın para transferlerine veya para aklama faaliyetlerine yardımcı olduğu değerlendirilen kuruluşların, yurt dışındaki banka şubeleri de dahil olmak üzere dolar sisteminden çıkarılması hedefleniyor.
ABD yönetiminin açıklamalarına göre yaptırımlar konusunda Çin dahil hiçbir ülkeye ayrıcalık tanınmayacak.
Yaklaşık 60 Kurum, Kişi ve Gemi Kara Listede
Yeni ekonomik operasyonun kapsamı da dikkat çekti. ABD Hazine Bakanlığının nükleer faaliyetler, füze programı, siber faaliyetler ve petrol ticaretiyle bağlantılı olduğu belirtilen yaklaşık 60 kurum, kişi ve gemiyi kara listeye aldığı bildirildi.
Washington'ın yaptırım politikasında dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve denizcilik sektörleri de doğrudan hedefler arasında bulunuyor.
Böylece ekonomik baskının yalnızca İran'ın petrol gelirleriyle sınırlı tutulmayacağı, ülkenin dış dünyayla bağlantılı farklı gelir ve ticaret kanallarının da mercek altına alınacağı mesajı verilmiş oldu.
Hürmüz Boğazı Gerilimin Merkezinde
Ekonomik yaptırım restleşmesinin yanında askeri açıklamalar da tansiyonu yükseltti.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'ın Amerikan ordusuyla karşı karşıya gelmesi durumunda “kinetik saldırılar” düzenlemekten çekinmeyeceklerini söyledi. Hegseth ayrıca Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün ABD'nin elinde olduğunu ileri sürdü.
Küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na ilişkin karşılıklı açıklamalar, yaşanan gerilimin ekonomik etkilerinin bölgesel sınırların ötesine taşınabileceği endişelerini artırdı.
Tahran'dan ABD'ye Sert Karşılık
Washington'ın yaptırım hamlesine İran cephesinden de sert açıklamalar geldi.
İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh, ABD'nin başlattığı süreci “ekonomik terör saldırısı” olarak nitelendirdi. İran'ın yalnızca savunmada kalmayabileceği mesajını veren Madanizadeh, Çin ve Rusya'nın Amerikan baskısına boyun eğmeyeceğini savundu.
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Mohebbi ise İran'ın altyapısının hedef alınması halinde ABD'nin hayati çıkarları ile küresel enerji geçiş noktalarına ağır darbeler indirilebileceği uyarısında bulundu.
Pakistan'dan Kritik Arabuluculuk Hamlesi
ABD ile İran arasındaki karşılıklı açıklamalar sertleşirken bölgede diplomasi trafiği de hızlandı. Pakistan, gerilimin daha fazla büyümesini engellemek amacıyla taraflar arasında arabuluculuk girişiminde bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Tahran'a giden Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in, İranlı yetkililerle temaslarda bulunduğu bildirildi.
Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi'nin aktardığına göre görüşmelerde çatışmanın daha fazla tırmanmasının engellenmesi, Hürmüz Boğazı'nın dünya ticaretine yeniden açılması ve savaş durumunun müzakereler yoluyla sona erdirilmesi başlıkları ele alındı.