ABD-İran geriliminin ardından petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı. Benzinde fiyat artışlarını ÖTV üzerinden sınırlayan eşel mobil uygulamasının mevcut haliyle 30 Eylül gecesi sona ermesi beklenirken, yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda benzinde yaklaşık 12,48 TL, motorinde 3,60 TL ve LPG’de 1,48 TL’lik artış hesaplanıyor. Benzinin litre fiyatının bazı şehirlerde 90 TL sınırını aşması gündemde.
Akaryakıtta gözler 1 Ekim’e çevrildi
Araç sahiplerinin yakından takip ettiği akaryakıt fiyatlarında kritik saatlere girildi. ABD ile İran arasında yaşanan gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşımasının ardından Türkiye’de benzin, motorin ve LPG fiyatlarında yeni artış ihtimali ortaya çıktı.
Asıl büyük hareketin ise yalnızca petrol fiyatlarından değil, akaryakıtta uygulanan vergi düzenlemelerinden kaynaklanması bekleniyor.
Benzinde fiyat artışlarının doğrudan pompaya yansımasını sınırlandıran eşel mobil sisteminin mevcut uygulaması 30 Eylül gecesi sona eriyor. Ekonomi yönetiminin yeni bir karar almaması durumunda, sistemin sağladığı vergi avantajının ortadan kalkmasıyla benzinin litre fiyatında çift haneli artış ihtimali bulunuyor.
Mevcut hesaplamalar benzinde yaklaşık 12,47-12,48 TL, motorinde 3,60 TL ve LPG’de 1,48 TL’lik fiyat artışına işaret ediyor.
Ancak özellikle benzin için hesaplanan 12,48 TL henüz kesinleşmiş bir pompa zammı değil. Gece yarısına kadar yeni bir düzenleme yapılması halinde rakam değişebilecek.
Benzinde eşel mobil dönemi sona eriyor
Petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişin sürücülere doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla yıl içerisinde eşel mobil sistemi devreye alınmıştı.
Sistemin temelinde, akaryakıt fiyatlarında oluşan artışın belirli bir bölümünün ÖTV üzerinden karşılanması bulunuyor. Böylece petrol ve diğer maliyetlerdeki yükselişin tamamının doğrudan pompa fiyatına eklenmesinin önüne geçiliyor.
Benzinde uygulanan mevcut mekanizmanın 30 Eylül gecesi itibarıyla sona ermesi bekleniyor.
Yeni bir karar alınmaması durumunda 1 Ekim’den itibaren benzinden alınan ÖTV’nin önemli ölçüde yükselmesi gündeme gelecek.
Bu nedenle araç sahipleri açısından 30 Eylül’ü 1 Ekim’e bağlayan gece kritik önem taşıyor.
Benzinde ÖTV 4,43 TL’den 14,83 TL’ye çıkabilir
Benzindeki olası büyük artışın temelinde ÖTV’de meydana gelecek değişiklik bulunuyor.
Mevcut hesaplamalara göre benzinin litresinden alınan ÖTV yaklaşık 4,43 TL seviyesinde. Eşel mobil desteğinin mevcut haliyle sona ermesi ve yeni bir düzenleme yapılmaması halinde bu tutarın litre başına 14,83 TL’ye yükselmesi gündemde.
Bu durumda yalnızca ÖTV kaynaklı artış yaklaşık 10,40 TL olacak.
Ancak sürücünün pompada karşılaşacağı olası fiyat farkı 10,40 TL ile sınırlı kalmıyor. Vergi artışının KDV üzerinde de etkisi bulunuyor.
ÖTV’deki yükseliş üzerinden hesaplanan yaklaşık 2,08 TL’lik KDV etkisinin de eklenmesiyle benzinin litre fiyatındaki toplam artışın yaklaşık 12,48 TL’ye ulaşabileceği hesaplanıyor.
Benzinin litresi 90 TL’yi aşabilir
Vergi farkının tamamının pompa fiyatlarına yansıması halinde benzin fiyatlarında tek seferde oldukça yüksek bir değişiklik yaşanması gündemde.
Mevcut fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamalara göre benzinin litre fiyatı İstanbul’da 90 TL sınırının üzerine çıkabilir.
Ankara ve İzmir’de de fiyatların 90 TL seviyesini belirgin biçimde aşması bekleniyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde 1 Ekim, akaryakıt fiyatları açısından önemli bir kırılma noktası olacak.
Ancak benzindeki yaklaşık 12,48 TL’lik artışın henüz kesinleşmediğinin altını çizmek gerekiyor. Gece yarısına kadar eşel mobil sisteminin devam ettirilmesi, yeni bir vergi düzenlemesine gidilmesi veya mevcut tutarlarda değişiklik yapılması halinde pompaya yansıyacak rakam da farklılaşabilir.
Motorine 3,60 TL’lik artış gündemde
Benzindeki kritik eşel mobil takviminin yanında motorin kullanan araç sahiplerini de yeni bir fiyat değişikliği bekliyor.
Motorinde ağustos ayında farklı bir vergi düzenlemesi yapılmış ve ÖTV’nin yıl sonuna kadar kademeli olarak yükseltilmesi kararlaştırılmıştı.
Eylül ayında motorinin litresinde 3 TL olarak uygulanan ÖTV’nin 1 Ekim itibarıyla 6 TL’ye yükselmesi öngörülüyor.
Böylece motorindeki doğrudan vergi artışı litre başına 3 TL olacak. KDV etkisinin de hesaba katılmasıyla sürücünün pompada karşılaşacağı toplam fiyat artışının yaklaşık 3,60 TL olması bekleniyor.
Motorindeki vergi artışı bununla da sınırlı kalmayacak.
Motorinde kasım ve aralıkta yeni artışlar var
Motorin için oluşturulan takvime göre ÖTV artışı önümüzdeki aylarda kademeli olarak devam edecek.
Eylül ayında litre başına 3 TL olan ÖTV, 1 Ekim’de 6 TL’ye yükselecek. Kasım ayında bu rakamın 9 TL’ye, aralık ayında ise 12 TL’ye çıkması öngörülüyor.
1 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak ÖTV tutarı ise litre başına 13,9006 TL olacak.
Bu takvim, motorin fiyatlarının yalnızca 1 Ekim’deki değişiklikle sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.
Petrol fiyatları ve diğer maliyet unsurlarında ayrıca yaşanabilecek değişimler dışında, belirlenen vergi takvimi nedeniyle motorin fiyatlarında önümüzdeki aylarda yeni hareketlilik gündeme gelebilecek.
LPG kullananlara da zam göründü
Akaryakıttaki yeni fiyat döneminden LPG kullanan araç sahiplerinin de etkilenmesi bekleniyor.
Mevcut düzenlemelerin sona ermesiyle birlikte otogazın litre fiyatında yaklaşık 1,48 TL’lik artış hesaplanıyor.
Böylece yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda 1 Ekim itibarıyla benzin, motorin ve LPG fiyatlarında aynı anda yukarı yönlü değişiklik yaşanabilecek.
Benzindeki yaklaşık 12,48 TL’lik olası artış açık ara en yüksek rakam olarak öne çıkarken, motorinde yaklaşık 3,60 TL ve LPG’de 1,48 TL’lik artış gündemde bulunuyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş baskıyı artırdı
Akaryakıt fiyatlarında yaşanan hareketliliğin diğer ayağını ise uluslararası petrol piyasası oluşturuyor.
ABD ile İran arasındaki gerilimin ardından petrol fiyatlarının sert şekilde yükselmesi, Türkiye’deki akaryakıt maliyetleri üzerindeki baskıyı artırdı.
Petrol fiyatlarında yaşanan hareketlilik sürerken, buna eşel mobil sisteminin sona erme ihtimali ve ÖTV değişiklikleri de eklenince araç sahiplerinin karşısına daha yüksek pompa fiyatları çıkması gündeme geldi.
Bu nedenle 1 Ekim’de oluşacak fiyatlar yalnızca uluslararası petrol piyasasındaki değişim nedeniyle değil, vergi tarafındaki düzenlemeler açısından da yakından takip ediliyor.
Son karar için gece yarısı bekleniyor
Akaryakıt piyasasında bütün dikkat şimdi 30 Eylül gecesine çevrilmiş durumda.
Ekonomi yönetiminin benzindeki eşel mobil mekanizmasına ilişkin yeni bir adım atmaması halinde mevcut hesaplamaların 1 Ekim itibarıyla pompa fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Buna göre benzinde yaklaşık 12,47-12,48 TL, motorinde yaklaşık 3,60 TL ve LPG’de yaklaşık 1,48 TL’lik artış gündemde.
Özellikle benzindeki artışın gerçekleşmesi halinde litre fiyatının İstanbul’da 90 TL sınırını aşması, Ankara ve İzmir’de ise bu seviyenin daha da üzerine çıkması bekleniyor.
Ancak araç sahipleri açısından kritik nokta, bu rakamların şu aşamada hesaplanan olası fiyat değişimleri olması. Benzindeki 12,48 TL’lik artışın kesinleşmesi için mevcut düzenlemenin herhangi bir değişiklik yapılmadan sona ermesi gerekiyor.
Bu nedenle akaryakıt piyasasında son tablo, gece yarısına kadar alınabilecek olası yeni kararlarla netleşecek.