Bayraklı Belediyesi'nin temizlik hizmetlerinde kullanılacak araç ve iş makineleri için yürüttüğü kiralama sürecinde dikkat çeken gelişmeler yaşandı. Yaklaşık bir yıllık dönemde iki uzun süreli ihale Kamu İhale Kurulu (KİK) tarafından iptal edilirken, bir başka ihale belediyenin “rekabet oluşmadı” değerlendirmesiyle sonuçlandırılmadı. Sürecin sonunda ise 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanması için 198 milyon 376 bin TL bedelli sözleşme imzalandı.
Bayraklı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünün çöp toplama, taşıma ve kentsel temizlik faaliyetlerinde kullanacağı araçlara yönelik ihale süreci, 2024 yazından 2025 yazına kadar uzanan yoğun bir ihale trafiğine sahne oldu.
Kamuya açık ihale kayıtları ve Kamu İhale Kurulu kararlarına göre uzun dönemli kiralama için gerçekleştirilen ilk iki girişim KİK'ten dönerken, üçüncü girişimde sözleşme aşamasına geçilemedi. Süreç içerisinde ayrıca 21/b kapsamında kısa süreli pazarlık usulü kiralamalar gerçekleştirildi.
Bayraklı Belediyesi'nin İlk Uzun Dönem İhalesi KİK'ten Döndü
Bayraklı Belediyesi, 22 Ağustos 2024 tarihinde 34 araç ve iş makinesini 1095 gün süreyle kiralamak amacıyla açık ihaleye çıktı.
2024/947951 kayıt numaralı ihalede fiyat farkının hesaplanmasına yönelik düzenleme Kamu İhale Kurulunun gündemine taşındı.
KİK'in 18 Eylül 2024 tarihli kararında, bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi giderlerin yükleniciye ait olmasına rağmen fiyat farkı hesabındaki b3 katsayısının “0” olarak belirlendiği tespit edildi.
Kurul bu düzenlemeyi mevzuata uygun bulmadı. Aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyeceğine hükmedilmesinin ardından ihale oy birliğiyle iptal edildi.
Bayraklı Belediyesi'nin İhale Sürecinde 21/b Uygulaması
Uzun dönemli kiralama çalışmaları devam ederken belediye kısa süreli araç ihtiyacına yönelik farklı işlemler de gerçekleştirdi.
20 Ağustos 2024 tarihli 2024/1093855 ve 17 Ekim 2024 tarihli 2024/1395015 numaralı araç kiralama işleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle yapıldı.
Kamuya açık kayıtlarda söz konusu işlemlerin 21/b kapsamında gerçekleştirildiği görülürken, yöntemin tercih edilmesine dayanak oluşturan gerekçe belgelerinin tam metnine açık kaynaklardan ulaşılamadığı belirtildi. Bu nedenle işlemlerin gerekçesine ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak mümkün olmadı.
Bayraklı Belediyesi Yeniden Üç Yıllık İhaleye Çıktı
İlk iptalin ardından belediye uzun dönemli kiralama için yeniden harekete geçti.
26 Aralık 2024 tarihinde gerçekleştirilen 2024/1607671 numaralı yeni ihale, bu kez 38 araç ve iş makinesinin 1095 günlük kiralanmasını kapsıyordu.
Ancak ikinci uzun dönemli ihale de itirazen şikâyet üzerine Kamu İhale Kurulunun önüne geldi.
İlk ihalede fiyat farkı hesaplaması tartışılırken, ikinci ihalede araçların model yılları için belirlenen kriterler inceleme konusu oldu.
KİK: “Rekabeti Engeller Nitelikte”
Kamu İhale Kurulu, 15 Ocak 2025 tarihli 2025/UH.I-223 sayılı kararında şartnamede araçların model yıllarına ilişkin getirilen düzenlemeyi değerlendirdi.
Kurul, söz konusu kriterlerin “rekabeti engeller nitelikte” olduğu sonucuna vardı.
Kararda ayrıca düzenlemenin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirmesine yer verildi.
Tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle ortadan kaldırılamayacağına karar verilmesiyle Bayraklı Belediyesi'nin ikinci uzun dönemli araç kiralama ihalesi de oy birliğiyle iptal edildi.
KİK Kararının Ardından Kısa Süreli Kiralama
İkinci iptal kararının tarihi 15 Ocak 2025 olurken, belediye tarafından 16 Ocak 2025'te, yani kararın ertesi günü, 2025/63793 numaralı yeni bir araç ve iş makinesi kiralama ihalesi gerçekleştirildi.
89 günlük kiralamayı kapsayan işlem de 21/b pazarlık usulüyle yapıldı.
İki işlemin tarihlerinin birbirini takip etmesi kronolojik açıdan dikkat çekerken, 21/b uygulamasının gerekçe belgesinin tam metnine açık kaynaklardan ulaşılamadığı için aralarında hukuki bir neden-sonuç ilişkisi kurulamıyor.
Üçüncü Uzun Dönem İhalede “Rekabet Oluşmadı”
Belediyenin uzun dönemli kiralama için sonraki girişimi 2025/295003 numaralı ihale oldu.
38 aracın 1 Mayıs 2025 ile 30 Nisan 2027 tarihleri arasında şoförsüz ve personel çalıştırılmadan kiralanması planlandı.
Bu kez süreç KİK kararıyla değil, Bayraklı Belediyesi'nin kendi iptal kararıyla sona erdi.
İhalede yalnızca bir geçerli teklif kaldığı, söz konusu teklifin de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu belirtildi. Belediye, “rekabetin oluşmadığı” ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin bulunmadığı gerekçesiyle ihaleyi 8 Nisan 2025 tarihinde iptal etti.
14 Gün Sonra Bir Pazarlık İhalesi Daha
Uzun dönemli ihalenin iptalinden 14 gün sonra, 22 Nisan 2025 tarihinde 2025/589076 numaralı yeni araç kiralama işlemi gerçekleştirildi.
Bu işlem de 21/b kapsamında pazarlık usulüyle yapıldı ve kısa süreli kiralamayı kapsadı.
Yine gerekçe belgesinin tam metnine açık kaynaklardan ulaşılamaması nedeniyle önceki ihalenin iptaliyle yeni işlem arasında hukuki bir bağlantı kurulamıyor.
Bayraklı Belediyesi'nin Son İhalesine 17 İstekli Katıldı
Uzun dönemli kiralama için yeni ihale tarihi bu kez 30 Haziran 2025 oldu.
2025/816548 numaralı ihale kapsamında 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün boyunca kiralanması planlandı.
KİK kayıtlarına göre ihale dokümanını 33 kişi indirirken, ihaleye 17 istekli katıldı. Gelen tekliflerden 11'i değerlendirme dışı bırakıldı.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sahibi Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak belirlendi.
Son ihale de Kamu İhale Kuruluna taşındı. Ancak önceki süreçlerden farklı olarak KİK bu kez başvurunun reddine karar verdi.
İlk İptale Neden Olan Katsayı Değiştirildi
Son ihale belgelerinde önceki iptal kararının ardından yapılan önemli bir değişiklik de kayıtlara yansıdı.
2024'teki ilk uzun dönemli ihalede “b3 = 0” şeklinde belirlenen fiyat farkı düzenlemesi KİK tarafından mevzuata uygun bulunmamıştı.
Son ihalede ise aynı katsayı “b3 = 0,2597” olarak belirlendi.
Kamu İhale Kurulu, son ihaledeki malzeme ile makine-ekipman amortismanına ilişkin katsayıların uygun şekilde belirlendiği sonucuna vardı.
Belediyeden KİK'e “Sehven Yazıldı” Açıklaması
Son ihaleye ilişkin resmî yazışmalara dikkat çeken başka bir ayrıntı daha yansıdı.
Bir şikâyete verilen belediye cevabında teknik şartnameye yönelik zeyilname hazırlandığı belirtilmişti.
Ancak Bayraklı Belediyesi, 22 Temmuz 2025'te Kamu İhale Kurumuna gönderdiği yazıda bu ifadenin “sehven yazıldığını” bildirdi ve söz konusu ihalede herhangi bir zeyilname düzenlenmediğini açıkladı.
KİK kararına da giren bu yazışmaya rağmen Kurul, yapılan başvuruyu reddetti. Dolayısıyla söz konusu ifade tek başına ihalenin hukuka aykırı olduğu yönünde bir tespit anlamına gelmiyor.
Bayraklı Belediyesi'nin Son Sözleşmesi 198 Milyon 376 Bin TL
Yaklaşık bir yıllık sürecin ardından uzun dönemli araç kiralama ihalesi sözleşmeyle sonuçlandı.
Bayraklı Belediyesi ile Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanması için 198 milyon 376 bin TL'lik sözleşme imzalandı.
İhalenin işçilik ve akaryakıt hariç gerçekleştirildiği, araçların kullanacağı akaryakıtın belediye tarafından karşılanacağı ve sözleşmede fiyat farkı mekanizmasının bulunduğu kayıtlara yansıdı.
Bayraklı Belediyesi'nin Yaklaşık Bir Yıllık İhale Trafiği
Ortaya çıkan tabloya göre Bayraklı Belediyesi'nin uzun süreli araç kiralama girişimlerinden ikisi Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edildi.
İlk iptalde fiyat farkı hesabındaki katsayı mevzuata uygun bulunmazken, ikinci ihalede araçların model yılına ilişkin düzenleme “rekabeti engeller nitelikte” değerlendirildi.
Üçüncü uzun dönemli girişim ise tek geçerli teklif kalması, teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunması ve rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle belediye tarafından sonuçlandırılmadı.
Aynı süreçte kısa süreli 21/b pazarlık usulü kiralama işlemleri yapılırken, nihai açık ihalenin ardından 37 araç ve iş makinesi için 198 milyon 376 bin TL'lik sözleşmeye imza atıldı.