İkinci el araç piyasasında sıkça tartışma konusu olan ekspertiz raporları için kapsamlı bir düzenleme geliyor. Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı, sektörü daha şeffaf ve denetlenebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Taslak düzenleme, kamu kurumları ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılırken, hayata geçmesi halinde ekspertiz hizmetlerinde köklü değişiklikler yaşanacak.
Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetlerinde Yetki Belgesi Zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle birlikte motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmeti sunan işletmeler için yetki belgesi alma şartı getiriliyor. Faaliyetlerini sürdürmek isteyen firmaların belirlenen kriterleri karşılaması gerekecek.
Bu kapsamda işletmelerin Türk Standardları Enstitüsü Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne sahip olması, mesleki yeterlilik belgesi bulunan teknik sorumlu çalıştırması ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırması zorunlu olacak. Böylece sektörde gelişigüzel açılan ve denetimsiz faaliyet gösteren işletmelerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bakanlık açıklamasında, düzenlemenin temel amacının kaliteyi artırmak ve tüketici mağduriyetlerini azaltmak olduğu vurgulandı.
Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile Dijital Raporlama Dönemi
Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri de Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi oldu. Yeni sistemle birlikte düzenlenen tüm ekspertiz raporları dijital ortamda kayıt altına alınacak.
Bugüne kadar farklı format ve içeriklerle hazırlanan raporlar, merkezi bir sistem üzerinden izlenebilir hale gelecek. İşletmeler, hazırladıkları her raporu bu sisteme yüklemekle yükümlü olacak. Böylece sonradan değişiklik yapılmasının önüne geçilecek ve sahte rapor riskinin ortadan kaldırılması amaçlanacak.
Vatandaşlar ise rapor üzerindeki karekod sayesinde belgenin doğruluğunu anında kontrol edebilecek. Bu adımın, ikinci el araç alım-satım süreçlerinde güven ortamını güçlendirmesi bekleniyor.
Sigorta Güvencesi ve Tazmin Süreci Netleşiyor
Yeni düzenleme, ekspertiz işletmelerinin sorumluluklarını da açık şekilde tanımlıyor. Raporda yer alan hata, eksiklik ya da gizlenen kusurlar nedeniyle ortaya çıkabilecek değer kaybı ve onarım masrafları işletmenin sorumluluğunda olacak.
Bu tür mağduriyetlerin karşılanabilmesi için firmalara mesleki sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getiriliyor. Böylece araç alıcılarının yaşadığı maddi kayıpların sigorta teminatı üzerinden karşılanması sağlanacak.
Ayrıca raporlara yönelik itiraz süreci de dijital ortama taşınıyor. Vatandaşlar, ekspertiz raporuna 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek. İşletmeler ise bu başvuruları 3 gün içinde sonuçlandırmak ve gerekli görülmesi halinde raporu ücretsiz olarak yenilemek zorunda olacak.
Ortak Dil ve Sıkı Denetim Dönemi
Sektörde yaşanan kavram karmaşasının önüne geçmek için rapor dilinde de standardizasyona gidiliyor. Bakanlık tarafından belirlenecek ortak teknik terimler kullanılacak ve Türkiye genelinde tüm raporlar aynı terminolojiyle hazırlanacak.
Ayrıca tarafsızlık ilkesi ön plana çıkarılacak. Raporlarda alıcı veya satıcıyı yönlendirebilecek öznel yorumlara yer verilmeyecek. Denetimler ise doğrudan Bakanlık tarafından yürütülecek. Kurallara uymayan işletmelere idari para cezası uygulanabilecek, ağır ihlallerde yetki belgesi iptal edilebilecek.