Adana’da ocak ayında emekli olan bir vatandaşın 1.027 günlük primi, çalıştığı iş yeri hakkında yürütülen sahte sigortalılık incelemesinin ardından iptal edildi. Daha önce ödenen 137 bin liralık emekli aylığının faizle birlikte 158 bin lira olarak geri ödenmesi istenirken, SGK hizmet dökümlerinde yer alabilen K, S ve Ş kodlarının anlamları yeniden gündeme geldi.
Emekli Olduktan Sonra SGK’dan Gelen Yazıyla Şoke Oldu! 1.027 Günlük Primi Silindi, Maaşı Geri İstendi
Sosyal Güvenlik Kurumunun sahte sigortalılık bildirimlerine yönelik denetimleri devam ederken, Adana’da yaşanan bir olay emeklilik sonrasında da hizmet kayıtlarının incelemeye alınabileceğini gündeme taşıdı.
Ocak ayında emeklilik hakkı kazanan bir vatandaşın, çalıştığı iş yeri hakkında yürütülen sahte sigortalılık ve vergi kaçakçılığı incelemesinin ardından 1.027 günlük sigorta primi iptal edildi.
Primlerin geçersiz sayılmasıyla birlikte daha önce vatandaşa ödenen emekli aylıkları için de geri ödeme talep edildi. Toplam 137 bin liralık ödemenin faiz uygulanarak 158 bin liraya çıktığı ve bu tutarın geri istendiği belirtildi.
1.027 Günlük Prim Kaydı İptal Edildi
SGK, gerçekte çalışmadığı hâlde bir iş yerinde sigortalı gösterilen kişilere yönelik incelemeler gerçekleştirebiliyor. Denetimler yalnızca sigortalıları değil, söz konusu bildirimlerin gerçekleştirildiği iş yerlerini de kapsıyor.
Yapılan incelemelerde sigortalılığın gerçek bir çalışmaya dayanmadığının belirlenmesi durumunda ilgili dönemlere ait hizmet kayıtları geçersiz sayılabiliyor.
Adana’daki olayda ise işveren hakkında yürütülen incelemenin ardından emekli vatandaşın toplam 1.027 günlük priminin iptal edildiği belirtildi.
Vatandaş, söz konusu iş yerinde gerçekten çalıştığını savunarak çalışma durumunu tanıklarla kanıtlayabileceğini ifade etti.
137 Bin Lira 158 Bin Lira Olarak Geri İstendi
Prim günlerinin iptal edilmesi, vatandaşın emeklilik durumunu da etkiledi. Daha önce SGK tarafından kendisine yapılan emekli aylığı ödemelerinin geri alınması gündeme geldi.
Vatandaşa daha önce 137 bin lira emekli aylığı ödemesi yapıldığı, bu tutarın faizle birlikte 158 bin liraya ulaştığı belirtildi.
SGK tarafından söz konusu tutarın geri ödenmesinin istendiği aktarıldı.
Sahte olduğu kesinleşen sigortalılık sürelerinin silinmesi durumunda kişinin toplam prim günü azalabiliyor. Prim sayısının emeklilik için gereken seviyenin altına inmesi hâlinde emeklilik hakkı da bundan etkilenebiliyor.
e-Devlet’te K, S ve Ş Kodlarına Dikkat
SGK hizmet dökümünde yer alan bazı kodlar, sigorta bildirimlerinin gerçekleştirildiği iş yerlerinin durumuyla ilgili bilgi veriyor.
SGK Uzmanı Dilek Ete, vatandaşların e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmelerinin önemine dikkat çekti.
Hizmet dökümünde görülebilen K kodu “Kontrollü İş Yeri”, S kodu “Sahte İş Yeri”, Ş kodu ise “Şüpheli İş Yeri” anlamına geliyor.
Bu kodlar, SGK’nın ilgili iş yerine ilişkin değerlendirme veya inceleme durumunu gösteriyor.
K Kodu Ne Anlama Geliyor?
SGK düzenlemelerinde “Kontrollü İş Yeri”, belirlenen kriterler doğrultusunda sahte olma potansiyelinin yüksek olduğu değerlendirilen iş yerleri için kullanılan bir tanımlama olarak yer alıyor.
Hizmet dökümünde K harfinin bulunması, sigorta bildiriminin gerçekleştirildiği iş yerinin kontrollü iş yeri kapsamında değerlendirildiğini gösteriyor.
Bu nedenle çalışanların hizmet dökümlerindeki kayıtları ve iş yeri kodlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
S Kodu Ne Anlama Geliyor?
Hizmet dökümündeki S kodu, yapılan denetim sonucunda “Sahte İş Yeri” olarak tescil edilen iş yerlerini ifade ediyor.
Bu iş yerlerinden yapılan sigorta bildirimleri SGK tarafından incelenebiliyor ve gerçek bir çalışma bulunup bulunmadığı araştırılabiliyor.
İnceleme sonucunda hizmetin sahte olduğunun kesinleşmesi durumunda söz konusu sigortalılık süreleri geçersiz hâle gelebiliyor.
Ş Kodu Ne Anlama Geliyor?
Ş harfi ise “Şüpheli İş Yeri” anlamında kullanılıyor. SGK düzenlemelerine göre bu kapsamda sahte iş yeri olarak tanımlanan yerlerle belirli bağlantıları bulunan diğer iş yerleri değerlendiriliyor.
Şüpheli iş yeri kapsamında bulunan kayıtlara ilişkin incelemeler sonucunda sigortalılık bildirimlerinin gerçek çalışmaya dayanıp dayanmadığı belirlenebiliyor.
Bu nedenle hizmet dökümünde Ş kodunun görülmesi de ilgili iş yeri hakkındaki sürecin takip edilmesini gerektirebiliyor.
K, S veya Ş Harfi Emekliliğin İptal Edildiği Anlamına Gelmiyor
SGK hizmet dökümünde K, S veya Ş kodlarından birinin bulunması, tek başına emekliliğin otomatik olarak iptal edildiği anlamına gelmiyor.
Bu kodlar ilgili iş yeri veya hizmet kaydı hakkında bir değerlendirme, denetim ya da inceleme bulunduğunu gösterebiliyor.
Emeklilik açısından belirleyici nokta ise inceleme sonucunda ilgili hizmetlerin geçerli olup olmadığı. Sahte olduğu tespit edilen hizmetlerin silinmesi hâlinde kişinin toplam prim gün sayısı yeniden hesaplanabiliyor.
Prim Gününün Silinmesi Emekliliği Etkileyebiliyor
Emeklilik hakkının kazanılmasında sigortalılık süresi, yaş ve prim günü gibi şartlar belirleyici oluyor. Bu nedenle daha önce hesaba katılmış bazı primlerin sonradan geçersiz sayılması, kişinin emeklilik için gereken şartları karşılayıp karşılamadığını değiştirebiliyor.
SGK’nın düzenlemelerinde “Sahte İşyeri” ve “Kontrollü İşyeri” olarak tanımlanan yerlerden bildirilen bazı hizmetlerin aylığa hak kazanma ve aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınmadığı belirtiliyor.
Geçersiz hizmetler nedeniyle emeklilik şartlarının karşılanamadığının belirlenmesi durumunda, bu hizmetlere dayanılarak kazanılan sosyal güvenlik hakları da etkilenebiliyor.
Gerçekten Çalışanlar Belgelerle Başvurabiliyor
SGK Uzmanı Dilek Ete, gerçekten çalışmasına rağmen iş yeri hakkındaki inceleme nedeniyle hizmet kayıtları gündeme gelen kişilerin süreci takip etmeleri gerektiğini belirtti.
Fiilî çalışmayı ortaya koyabilecek ücret bordroları, banka kayıtları ve diğer çalışma belgeleri bu süreçte önem taşıyor.
Gerçekten çalıştığını belirten kişiler, ellerindeki belgelerle SGK’ya başvurabiliyor. Adana’daki vatandaş da ilgili iş yerinde fiilen çalıştığını ve bunu tanıklarla kanıtlayabileceğini ifade etti.
Sahte Sigortalılık Kesinleşirse Hizmetler Silinebiliyor
SGK incelemesi sonucunda sigortalılığın sahte olduğunun kesinleşmesi durumunda geçersiz olduğu belirlenen hizmet süreleri kişinin kayıtlarından çıkarılabiliyor.
Bu hizmetler üzerinden kazanılmış emeklilik ve diğer sosyal güvenlik hakları da yapılan incelemenin sonucuna göre geri alınabiliyor.
Geçersiz hizmetlere dayanılarak daha önce aylık veya gelir ödemesi yapılmış olması durumunda ise yersiz ödendiği belirlenen tutarların ilgili mevzuat çerçevesinde geri tahsil edilmesi gündeme gelebiliyor.