Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirdiği uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlandığını açıkladı. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki aracın yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına ulaştığını belirten Erdoğan, sistem seviyesi çevresel testlerin devam ettiğini söyledi. Erdoğan ayrıca Somali’de kurulacak uzay limanının inşaat çalışmalarının başladığını duyurdu.
Ay uzay aracında üretim tamamlandı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi Açılış Töreni’nde Türkiye’nin uzay çalışmalarındaki son duruma ilişkin açıklamalarda bulundu. Millî Uzay Programı’nın hedeflerini anlatan Erdoğan, Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen uzay aracında önemli bir aşamanın geride bırakıldığını duyurdu.
Türkiye’nin 2021 yılında açıkladığı Millî Uzay Programı’nın en önemli hedeflerinden birinin Ay görevi olduğunu belirten Erdoğan, yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon süreçlerinin tamamlandığını söyledi.
Erdoğan, gelinen aşamayı şu sözlerle anlattı:
“Ay Araştırma Programımız kapsamında geliştirdiğimiz Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladık. Şimdi sistem seviyesi çevresel testlerimizi gerçekleştiriyoruz. Yaklaşık üç buçuk ton ağırlığındaki Ay uzay aracımızın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olması bizim için ayrıca büyük bir gurur kaynağıdır.”
İMECE ve Türksat 6A tecrübesi Ay’a taşındı
Türkiye’nin Ay görevi için yürüttüğü çalışmalarda daha önce gerçekleştirilen uydu projelerinden elde edilen mühendislik birikiminin de kullanıldığını belirten Erdoğan, İMECE ve Türksat 6A projelerine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Daha da önemlisi, İMECE ve Türksat 6A gibi projelerde kazandığımız mühendislik tecrübesini Ay görevimize aktarıyoruz. Yani her seferinde sıfırdan başlamıyor, bir önceki görevde kazandığımız bilgi ve tecrübeyi bir sonraki hedefimize taşıyoruz” dedi.
Ay uzay aracında üretim, montaj ve entegrasyon aşamalarının tamamlanmasının ardından çalışmalar sistem seviyesi çevresel testlerle devam ediyor.
Türkiye’nin uydu projelerini anlattı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin son yıllarda uydu teknolojilerinde ulaştığı noktaya ilişkin de bilgi verdi. Türkiye’nin kendi uydusunu tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda işleten ülkeler arasında bulunduğunu ifade eden Erdoğan, İMECE ile yüksek çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanıldığını söyledi.
Göktürk uydularıyla yer gözlem ve keşif kapasitesinin artırıldığını belirten Erdoğan, Türksat 5A ve Türksat 5B’nin uzaya gönderildiğini hatırlattı. Erdoğan, 2024 yılında ise ilk yerli ve millî haberleşme uydusu Türksat 6A’nın uzaya fırlatıldığını ve hizmete alındığını belirtti.
Erdoğan, Türksat 6A’nın Türkiye’nin mühendislik kabiliyeti, sanayi altyapısı, insan kaynağı ve uzay teknolojilerindeki kapasitesi açısından önemli bir proje olduğunu söyledi.
İnsanlı uzay görevlerine devam mesajı
Erdoğan, Türkiye’nin uzay çalışmalarının yalnızca uydu projeleriyle sınırlı olmadığını belirterek insanlı uzay görevlerine de değindi.
2024 yılında Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na gönderilmesiyle Türkiye’nin ilk insanlı uzay misyonunun gerçekleştirildiğini hatırlatan Erdoğan, ardından Tuva Cihangir Atasever’in yörünge altı araştırma uçuşuyla mikro yer çekimi çalışmalarında yeni tecrübe kazanıldığını ifade etti.
Erdoğan, bu iki görevin önemli olduğunu ancak Türkiye’nin uzay hedefleri açısından yeterli görülmediğini belirterek insanlı uzay çalışmalarının devam edeceği mesajını verdi.
“İnşallah Türkiye, insanlı uzay çalışmalarında daha nice görevi başarıyla gerçekleştirecek, nice bilim insanını, mühendisini ve astronotunu uzaya gönderecektir.”
Somali’de uzay limanının inşaatı başladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasındaki bir diğer önemli başlık Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim hedefi oldu. Uydu üretmenin tek başına yeterli olmadığını belirten Erdoğan, uzaya erişim kapasitesinin geliştirilmesinin Millî Uzay Programı’nın önemli parçalarından biri olduğunu söyledi.
Türkiye’nin coğrafi şartları nedeniyle Somali ile uzay alanında iş birliğine gidildiğini açıklayan Erdoğan, burada kurulması planlanan uzay limanına ilişkin çalışmaların başladığını duyurdu.
“Türkiye'nin coğrafi şartlarını da dikkate alarak dost ve kardeş Somali ile uzay alanında tarihî bir iş birliğinin temellerini atıyoruz. Somali'de hayata geçireceğimiz uzay limanının inşaat çalışmalarını başlattık. Bu stratejik projenin hayata geçirilmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.”
Erdoğan, projenin Türkiye’nin uzaya erişim kapasitesini geliştirmenin yanı sıra Afrika kıtasındaki uzay ekosistemine katkı sağlamasının hedeflendiğini belirtti.
“Türkiye’nin uzay yarışında geri kalmasına müsaade etmedik”
Türkiye’nin astronomi ve uzay bilimlerindeki tarihî birikimine de değinen Erdoğan, Göktürklerden başlayarak Ali Kuşçu, Seydi Ali Reis ve Takiyüddin gibi isimlerin çalışmalarını hatırlattı.
Türkiye’nin geçmişten gelen bu birikimi geleceğe taşımaya çalıştığını belirten Erdoğan, iktidarları döneminde kurumların güçlendirildiğini, insan kaynağına yatırım yapıldığını, sanayi ve üniversitelerin araştırma altyapılarının desteklendiğini söyledi.
Erdoğan, “Türkiye'nin uzay yarışında geri kalmasına asla müsaade etmedik. Önümüze çıkan engellere ve zorluklara rağmen hamdolsun kısa sürede kayda değer mesafe aldık” ifadelerini kullandı.
Uzayın silahlandırılmasına karşı çıktı
Uluslararası Uzay Kongresi’ndeki konuşmasında küresel uzay yarışına da değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzayın yalnızca birkaç ülkenin rekabet alanı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Uzayın silahlanma yarışının parçası haline getirilmesine karşı olduklarını belirten Erdoğan şu ifadeleri kullandı:
“Bizim ilkemiz şudur. Uzay yarışı birkaç ülkenin kendi arasında yürüttüğü bir mücadele olamaz. Böyle olmamalı. Böyle görülmemelidir. Aynı şekilde uzay, önden gidenin el koyduğu bir ganimet de değildir. Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir.”
Türkiye’nin uzay imkânlarından daha fazla ülkenin yararlanmasını istediğini belirten Erdoğan, bilim insanlarının, gençlerin ve girişimcilerin küresel uzay çalışmalarına daha fazla katılması gerektiğini ifade etti.
Antalya Deklarasyonu için çağrı
Erdoğan, uzayın geleceğinin devletler, parlamentolar ve uluslararası kuruluşların ortak iradesiyle şekilleneceğini belirterek “Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu”na da değindi.
Deklarasyonu imzalayan katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, henüz imza atmayan ülke ve temsilcilere de katılım çağrısı yaptı.
Uluslararası Uzay Kongresi’nin “Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var” temasıyla düzenlendiğini hatırlatan Erdoğan, kongre kapsamındaki görüşmelerin ve toplantıların yeni uluslararası iş birliklerine kapı açmasını beklediklerini söyledi.
TEKNOFEST kuşağına dikkat çekti
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin uzay alanındaki en büyük gücünün yalnızca uydular ve geliştirilen teknolojiler olmadığını, genç ve nitelikli insan kaynağının da bu sürecin merkezinde bulunduğunu söyledi.
Şanlıurfa’da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu’ya değinen Erdoğan, 81 il ve dünyanın 97 ülkesinden 730 bini aşkın takımın festivale başvurduğunu belirtti.
Gençlerin roket, uydu, yapay zekâ ve uzay teknolojileri başta olmak üzere birçok alanda projeler geliştirdiğini ifade eden Erdoğan, Millî Uzay Programı’nın gelecek hedeflerinde gençlerin önemli rol üstleneceğini söyledi.
“Hedefimizden sapmayacağız”
Türkiye’nin küresel uzay ekosistemindeki konumunu güçlendirmeyi sürdüreceğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının sonunda Millî Uzay Programı hedeflerine devam edileceği mesajını verdi.
“Zengin bir tarihî birikim ve güçlü bir irade ile yürüdüğümüz bu yolda daha kat edecek çok mesafemiz var. Türkiye'yi küresel uzay ekosisteminin güçlü ve saygın aktörlerinden biri hâline getirene kadar hedefimizden sapmayacağız.”
Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirdiği yaklaşık 3,5 tonluk uzay aracında üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlanmasıyla proje test aşamasına geçti. Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip aracın sistem seviyesi çevresel testleri sürerken, Türkiye’nin uzaya erişim hedefinin diğer ayağında Somali’deki uzay limanının inşaat çalışmaları devam ediyor.