Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'nde dünya liderlerine seslendi. Gazze ve Lübnan'daki gelişmelerden çok kutuplu dünya düzenine, enerji koridorlarından COP31'e kadar birçok başlıkta mesaj veren Erdoğan, İsrail'in politikalarına tepki gösterdi. Suudi Arabistan ve Pakistan ile hayata geçirilen Mekke Savunma İttifakı'nın önemine dikkat çeken Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel barış ve istikrar için diplomasi odaklı çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki Irıs Ordo Kongre Merkezi'nde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'nin genişletilmiş formatlı toplantısına katıldı.
Dünya liderlerine hitap eden Erdoğan'ın gündeminde küresel güvenlikten bölgesel çatışmalara, ulaştırma ve enerji koridorlarından iklim değişikliğine kadar birçok konu vardı. Erdoğan'ın Gazze ve Lübnan üzerinden İsrail'e yönelik açıklamaları ile Suudi Arabistan ve Pakistan'la hayata geçirilen Mekke Savunma İttifakı hakkındaki sözleri konuşmasının öne çıkan bölümleri arasında yer aldı.
Erdoğan'dan Şanghay Zirvesi'nde İlk Mesaj
Konuşmasına Nepal'deki sel felaketinde hayatını kaybedenler için başsağlığı dileyerek başlayan Erdoğan, zirvenin düzenlenmesine katkıda bulunanlara teşekkür etti. Laos'un diyalog ortaklığına kabul edilmesini kutlayan Cumhurbaşkanı, Kırgızistan'ın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2027-2028 geçici üyeliğine seçilmesine ilişkin de başarı dileklerini iletti.
Erdoğan, "Kıymetli kardeşim, Cumhurbaşkanı Saır Caparov başta olmak üzere zirvenin düzenlenmesinde emeği geçenlere şükranlarımı iletiyorum. Diyalog ortaklığına kabul edilen Laos'u tebrik ediyorum. Bu vesileyle Kırgızistan'a Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2027-2028 geçici üyeliğine seçilmiş olmasından ötürü başarılar diliyorum" ifadelerini kullandı.
Erdoğan'dan Şanghay Zirvesi'nde Çok Kutuplu Dünya Vurgusu
Şanghay İşbirliği Örgütü'nün küresel sistem içerisindeki konumuna ayrı bir parantez açan Erdoğan, teşkilatın ulaştığı nüfus ve ekonomik büyüklüğe dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bugünkü buluşmamızda çok kutuplu uluslararası sisteme katkıları ele alacak olmamızı kıymetli buluyorum. Yaklaşık 3,5 milyar insanı ve 35 trilyon dolarlık yurt içi hasılayı temsil eden Şanghay İşbirliği Teşkilatı son 25 yılda çok kutuplu düzenin vazgeçilmez unsurlarından biri haline gelmiştir. Asya-Pasifik bölgesi ile Orta Doğu'yu aynı zeminde buluşturan teşkilatı, Birleşmiş Milletler'in destekleyicisi ve tamamlayıcısı olarak görüyoruz" dedi.
Erdoğan'ın açıklamalarında, Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü ile ilişkilerini yalnızca siyasi düzlemde değil, ekonomi, enerji, ulaşım ve bölgesel güvenlik ekseninde geliştirme hedefi de öne çıktı.
"Huzur ve İstikrar İçin Çalışmaya Devam Ediyoruz"
Türkiye'nin çevresindeki kriz ve çatışmaların çözümünde diplomasiye öncelik verdiğini ifade eden Erdoğan, Ankara'nın çok boyutlu dış politika yaklaşımının Şanghay İşbirliği Örgütü'nün yapısıyla örtüştüğünü söyledi.
Erdoğan, "Türkiye olarak etrafımızda yaşanan çatışmaların diyalog ve diplomasi yoluyla çözüme kavuşturulması için sorumluluk alıyor, bölgemizde birlikte, tüm dünyada barış için, huzur ve istikrar için çalışmaya devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün barış ve güvenlik konularının ötesinde ekonomik refah açısından da önemli roller üstlenebileceğini belirtti.
Erdoğan'dan Enerji ve Orta Koridor Mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasındaki önemli başlıklardan biri de enerji arz güvenliği ve uluslararası ulaştırma koridorları oldu.
Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü coğrafyasının Batı pazarlarına ulaşmasında stratejik bir konumda bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, özellikle enerji koridorlarının çeşitlendirilmesine dikkat çekti.
Erdoğan, Hazar geçişli Orta Koridor girişiminin Kuşak ve Yol Girişimi ile uyumlu hâle getirilmesini istediklerini belirterek teşkilat içerisindeki iş birliğine önem verdiklerini söyledi.
Şanghay İşbirliği Örgütü'nü "yükselen bir yıldız" olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin örgütle farklı alanlardaki ilişkilerini daha ileri seviyeye taşıma hedefini dile getirdi.
Erdoğan Liderleri Antalya'daki COP31'e Davet Etti
Konuşmasında iklim değişikliği konusuna da geniş yer ayıran Erdoğan, gelecek nesillere daha istikrarlı ve yaşanabilir bir dünya bırakmanın uluslararası toplumun temel sorumluluklarından biri olduğunu belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Adil düzen arayışımızın temel gayelerinden biri de hiç şüphesiz gelecek nesillere dahi istikrarlı, müreffeh ve yaşanabilir bir dünya bırakmaktır. İklim değişikliği, düzensiz göç, terörizm, sınır aşan suçlar ve gıda güvenliği gibi meseleler artık birçok ülke için tehdit teşkil etmektedir. Türkiye olarak iklim değişikliğinin farklı coğrafyalar üzerindeki olumsuz etkileri ile mücadelede üzerimize düşeni yapmayı hedefliyoruz. Bu amaçla 11-12 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağız. Bu önemli zirvede siz değerli dostlarımızı da aramızda görmekten büyük bir memnuniyet duyacağımızı ifade etmek isterim" dedi.
Böylece Erdoğan, Şanghay Zirvesi'ne katılan liderlere 11-12 Kasım'da Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 için doğrudan davette bulundu.
Erdoğan'dan Şanghay Zirvesi'nde Mekke Savunma İttifakı Mesajı
Erdoğan'ın konuşmasında öne çıkan bir diğer konu Suudi Arabistan ve Pakistan ile hayata geçirilen Mekke Savunma İttifakı oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, söz konusu oluşumun bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık açısından önem taşıdığını ifade ederek şu açıklamayı yaptı:
"Suudi Arabistan ve Pakistan'la hayata geçirdiğimiz Mekke Savunma İttifakı, bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık temelinde bölge ve dünya barışına, istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır."
Erdoğan'ın bu sözleri, zirvede güvenlik ve bölgesel iş birliği konusunda verdiği mesajların dikkat çeken bölümlerinden biri oldu.
Gazze ve Lübnan İçin İsrail'e Sert Eleştiri
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının devamında Gazze ve Lübnan'daki gelişmelere değindi. İsrail'in saldırılarının sonuçlarının yalnızca çatışmaların yaşandığı bölgelerle sınırlı kalmadığını savunan Erdoğan, yaşananların bütün bölgeyi etkilediğini söyledi.
Erdoğan, "Barışı konuşurken İsrail'in saldırıları nedeniyle çoğu çocuk ve kadın 74 bin insanın hayatını kaybettiği Gazze ve Lübnan'ı unutmamalıyız. Bu saldırgan politikanın bedelini tüm bölgemiz ödemektedir" ifadelerini kullandı.
Böylece Erdoğan'ın Şanghay Zirvesi'ndeki konuşmasının en dikkat çeken dış politika mesajlarından biri İsrail-Gazze gerilimi ve bölgesel güvenlik üzerinden geldi.
"Çok Kutuplu Bir Dünyanın İnşasında Önemli Rol Üstlenecek"
Erdoğan, konuşmasının sonunda Şanghay İşbirliği Örgütü'nün gelecekteki küresel konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Cumhurbaşkanı, "Sözlerimin son verirken, teşkilatımızın Şanghay ruhundan aldığı motivasyonla gerçek anlamda çok kutuplu bir dünyanın inşa edilmesinde önemli rol üstleneceğine inandığımı bir kez daha vurguluyor, Kırgızistan'dan dönem başkanlığını devralacak olan Pakistan'a başarılar diliyor, toplantılarımızın bölgemiz ve ülkelerimizin ortak geleceği için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum" dedi.
Liderler Aile Fotoğrafında Bir Araya Geldi
Zirvenin resmi programı kapsamında liderler aile fotoğrafı çekimi için de bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fotoğraf çekiminde sağında Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, solunda ise Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev yer aldı.
Erdoğan'ın çekim sırasında zirveye katılan bazı liderlerle kısa süreli sohbetler gerçekleştirdiği görüldü.
Gözler Erdoğan-Putin Görüşmesine Çevrildi
Şanghay Zirvesi kapsamında diplomasi trafiğinin dikkat çeken görüşmelerinden birinin Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
İki liderin görüşmesinde başta Ukrayna'daki savaş ve Karadeniz'deki gelişmeler olmak üzere bölgesel ve uluslararası meselelerin ele alınması bekleniyor.
Erdoğan ile Putin'in bir önceki Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi kapsamında 1 Eylül 2025'te Çin'in Tianjin kentinde bir araya geldiği belirtiliyor.