ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıklamasının ardından F-35 programına ilişkin yeni iddialar gündeme geldi. İsrail basınında yer alan haberlerde, Trump yönetiminin Türkiye'nin programa dönüş sürecini kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerinden önce tamamlamayı hedeflediği öne sürülürken, İsrail ve Yunanistan'ın Washington nezdindeki diplomatik girişimlerini artırdığı iddia edildi.
Trump'ın Açıklamaları Sonrası F-35 Süreci Yeniden Gündemde
Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları, Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerine ilişkin yeni değerlendirmeleri beraberinde getirdi.
Trump, Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını belirterek, "Yaptırımları kaldıracağız; zamanı geldi." ifadelerini kullandı.
Türkiye ile ilişkilerin güçlü olduğunu vurgulayan Trump, "Türkiye ile ilgili hiçbir konuda endişem yok. Şu anda Türkiye ile ilişkimiz muhtemelen hiç olmadığı kadar iyi." dedi.
F-35 Programına Dönüş İçin Yeni İddia
Trump'ın açıklamalarının ardından Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına dönüşü yeniden gündeme geldi.
İsrail merkezli N12 televizyonu ile kamu yayıncısı KAN'ın haberlerine göre, Trump yönetiminin CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi sürecini kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerinden önce sonuçlandırmayı hedeflediği öne sürüldü.
Haberlere göre bu süreç kapsamında Washington'da diplomatik temasların da hız kazandığı iddia edildi.
CAATSA Süreci ve F-35 Programı
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2020 yılında CAATSA yaptırımlarına tabi tutulmuş ve aynı süreçte F-35 programından çıkarılmıştı.
Ankara, teslim edilmeyen F-35 savaş uçakları için yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptığını açıklamıştı.
CAATSA yaptırımlarının kaldırılması halinde Türkiye'nin programa yeniden katılmasının önündeki önemli hukuki engellerden birinin ortadan kalkabileceği değerlendiriliyor.
Kongre Süreci Devam Edecek
New York Times'ın haberine göre, yaptırımların kaldırılması yönünde alınabilecek olası bir kararın ABD Kongresi'nin inceleme sürecine tabi olacağı belirtiliyor.
Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham da daha önce yaptığı açıklamada, CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik girişimlerin Kongre'de itirazlarla karşılaşabileceğini ifade etmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise geçen ay yaptığı açıklamada Pentagon'un Türkiye'nin F-35 programına dönüşü için gerekli yasal şartların karşılanıp karşılanmadığını değerlendirdiğini söylemişti.
İsrail ve Yunanistan'ın Girişimleri İddiası
İsrail basınında yer alan haberlerde, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilme ihtimalinin Tel Aviv'de yakından takip edildiği öne sürüldü.
Maariv gazetesi, İsrail'in Türkiye'ye F-35 satışını engellemek amacıyla Washington nezdindeki girişimlerini sürdürdüğünü iddia etti.
Aynı haberlerde Yunanistan'ın da Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne karşı ABD yönetimi nezdinde diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığı ve CAATSA ile F-35 sürecine ilişkin lobi faaliyetlerini artırdığı öne sürüldü.
Euractiv'de yer alan değerlendirmeye göre ise İsrail Savunma Kuvvetleri'nin, Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarına sahip olmasının bölgedeki hava dengeleri üzerinde etkili olabileceğini değerlendirdiği aktarıldı.
Türkiye Hava Kuvvetlerini Modernize Etmeyi Hedefliyor
Türkiye ise hava kuvvetlerinin modernizasyonuna yönelik çalışmalarını farklı projeler üzerinden sürdürüyor.
Bu kapsamda yeni nesil F-16 Block 8 savaş uçaklarının tedariki, mevcut F-16 filosunun modernizasyonu ve milli muharip uçak KAAN programı için gerekli motor ve altyapı çalışmalarının devam ettiği belirtiliyor. F-35 programına ilişkin süreçte ise taraflardan gelecek resmi kararların ve ABD'deki hukuki sürecin belirleyici olması bekleniyor.