Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim koşullarının iyileştirilmesi ve okullara daha fazla kaynak ayrılması talebiyle başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı. Paris, Lyon, Lille, Strasbourg, Marsilya ve Rennes gibi kentlerde gösteriler düzenlenirken 400’den fazla eğitim kurumu güvenlik gerekçesiyle kapatıldı. Yetkililer protestoların başlangıcından bu yana yaklaşık 2 bin kişinin gözaltına alındığını, 305 polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı.
Protestolar Paris’ten diğer kentlere yayıldı
Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim sistemine yönelik protestoları büyüyerek devam ediyor. Geçen hafta Paris çevresindeki liselerde başlayan gösteriler kısa sürede ülkenin farklı bölgelerine yayılırken okul girişlerinde kurulan barikatlar, güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmalar ve toplu gözaltılar gündeme geldi.
Paris’in yanı sıra Lyon, Lille, Strasbourg, Marsilya ve Rennes gibi büyük kentlerde öğrenciler eylemlere katıldı. Gösterilerin merkezinde eğitim koşulları, öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki şartlarına yönelik tepkiler bulunuyor.
Bazı kentlerde protestolar okul girişlerinin kapatılmasıyla sınırlı kalırken bazı bölgelerde polis ile göstericiler karşı karşıya geldi. Güvenlik sorunlarının artması üzerine yüzlerce eğitim kurumunda derslere ara verildi.
1.020’den fazla lise eylemlerden etkilendi
Fransa Eğitim Bakanlığının açıkladığı verilere göre protestoların ulaştığı boyut özellikle perşembe günü belirginleşti.
Ülke genelinde 1.020’den fazla lise protesto veya grevlerden etkilendi. Bu okullardan 222’sinde girişlerin doğrudan bloke edildiği bildirildi.
Öğrenciler bazı okul girişlerinde barikatlar kurarak eğitime erişimi engellerken gösterilerin yayılmasıyla birlikte güvenlik tedbirleri de artırıldı.
Eylemlerin bir sonraki gününde de yüzlerce okulda normal eğitim düzenine dönülemedi. Bakanlığın açıkladığı verilere göre cuma günü 560 okul protesto veya farklı eylemler nedeniyle çeşitli ölçülerde etkilendi.
400’den fazla okul kapatıldı
Eğitim Bakanı Edouard Geffray, güvenlik riskleri nedeniyle cuma günü 400’den fazla eğitim kurumunun kapalı kalacağını açıkladı.
Okulların kapatılmasının arkasında yalnızca girişlerdeki protestolar değil, bazı eğitim kurumlarında meydana gelen hasarlar da bulunuyor.
Bakanlık, bazı okullardaki yangın güvenliği sistemlerinin zarar gördüğünü bildirdi. Bazı bölgelerde ise okul personelinin hedef alındığı belirtildi.
Yaşanan gelişmeler üzerine öğrenci ve çalışanların güvenliği gerekçe gösterilerek yüzlerce eğitim kurumunda eğitime ara verildi.
Polisle protestocular karşı karşıya geldi
Gösterilerin büyümesiyle birlikte bazı kentlerde eylemler şiddet olaylarına dönüştü.
Okulların önünde ve çevresinde barikatlar kurulurken bazı bölgelerde çöp konteynerleri ateşe verildi. Güvenlik güçlerine havai fişek ve çeşitli cisimlerin atıldığı bildirildi.
Strasbourg’daki gösterilerde polis göz yaşartıcı gaz kullanırken Marsilya’da güvenlik güçleri ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı.
Paris’in banliyösü Pantin’de de öğrenciler ile polis arasında gerginlik çıktı.
Fransız hükümeti, şiddet içeren olayların öğrencilerin eğitim taleplerinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Yetkililer, meydana gelen olayları kamu düzeni açısından ele alırken öğrencilerin ve okulların güvenliğinin öncelikli olduğunu belirtiyor.
Yaklaşık 2 bin kişi gözaltına alındı
Protestolardaki gözaltı sayısı da dikkat çekici boyuta ulaştı.
İçişleri Bakanlığının açıkladığı verilere göre perşembe günü itibarıyla eylemler kapsamında 1.949 kişi gözaltına alındı.
Adalet Bakanı Gérald Darmanin ise protestoların başladığı tarihten bu yana yaklaşık 2 bin kişinin gözaltına alındığını söyledi.
Darmanin daha önce yaptığı açıklamada gözaltına alınanların yüzde 90’ının reşit olmadığını belirtmişti.
Protestolar sırasında güvenlik güçleri de yaralandı. İçişleri Bakanlığı, olayların başlangıcından bu yana 305 polis ve jandarma personelinin yaralandığını açıkladı.
Öğrenciler neden protesto yapıyor?
Lise öğrencilerinin taleplerinin başında okullardaki eğitim koşullarının iyileştirilmesi geliyor.
Öğrenciler öğretmen açığının giderilmesini, sınıflardaki öğrenci yoğunluğunun azaltılmasını ve okul binalarının fiziki koşullarının düzeltilmesini istiyor.
Uzun ders programları da protestocuların itiraz ettiği konular arasında bulunuyor.
Öğrencilerin gündeme getirdiği bir başka başlık ise yükseköğretime geçişte kullanılan başvuru sistemi. Sistemde yaşandığını belirttikleri sorunların giderilmesini isteyen öğrenciler, eğitim politikalarında daha kapsamlı değişiklik talep ediyor.
2027 eğitim bütçesi de tartışılıyor
Fransa hükümetinin 2027 yılı için hazırladığı bütçe taslağında eğitime ayrılan kaynak da protestolar sırasında gündeme gelen başlıklardan biri oldu.
Taslakta eğitim bütçesinde yüzde 1,7 oranında artış öngörülüyor.
Öğrenci ve öğretmen sendikaları ise söz konusu artışın enflasyonun altında kaldığını savunarak eğitime ayrılan kaynağın yetersiz olduğunu ileri sürüyor.
Bu nedenle protestolar yalnızca okulların mevcut fiziki koşulları veya öğretmen sayılarıyla sınırlı kalmıyor. Eğitim sisteminin finansmanı ve gelecek dönem bütçesi de tartışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor.
Polis müdahalesi tartışma yarattı
Gösterilerin büyümesiyle güvenlik güçlerinin öğrencilere müdahalesi de tartışmaların merkezine yerleşti.
Uluslararası Af Örgütü, öğrencilere yönelik polis müdahalelerinin yer aldığı görüntüler hakkında kaygılarını dile getirdi.
Bazı sol siyasi çevreler de özellikle reşit olmayan öğrencilerin güvenlik güçlerinin müdahalesine maruz kalmasına tepki gösterdi.
Hükümet ise protesto hakkı ile şiddet olaylarının birbirinden ayrılması gerektiğini savunuyor. Yetkililer, okul binalarına ve kamu mallarına zarar verilmesi ile güvenlik güçlerine yönelik saldırıların eğitim taleplerinin bir parçası olarak değerlendirilemeyeceğini belirtiyor.
Eğitim Bakanlığı diyalog arıyor
Protestolar devam ederken Eğitim Bakanı Edouard Geffray’in öğrenci temsilcileri ve eğitim sendikalarıyla görüşmeler yaptığı belirtildi.
Görüşmelerde öğrencilerin eğitim koşullarına ilişkin talepleri ile okullarda yaşanan sorunların ele alındığı aktarıldı.
Bakanlığın bir taraftan güvenlik gerekçesiyle bazı okulları kapalı tutarken diğer taraftan öğrenci temsilcileriyle temas kurarak protestoların sona erdirilmesine yönelik çözüm aradığı belirtiliyor.
Ancak eylemlerin birçok kente yayılması ve öğretmen sendikalarının da harekete geçmesiyle eğitim alanındaki gerilimin kısa sürede sona erip ermeyeceği belirsizliğini koruyor.
Öğretmenler de greve hazırlanıyor
Fransa’daki eğitim protestolarında gelecek haftanın yeni bir aşamaya sahne olması bekleniyor.
Öğrenci eylemleri devam ederken öğretmen sendikaları da grev kararı aldı. Sendikaların gelecek hafta salı günü greve gitmesi bekleniyor.
Böylece lise öğrencilerinin eğitim koşulları üzerinden başlattığı protestoların öğretmenlerin talepleriyle birleşmesi gündeme geldi.