Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), gelir ve aylık alan vatandaşlar ile hak sahiplerine ait birikmiş prim borçlarını tahsil etmek amacıyla yeni bir dönemi başlatıyor. Alınan karara göre SGK, birikmiş borçları herhangi bir icra takibine gitmeden ve vatandaştan onay almadan doğrudan maaşlardan kesecek. Yasal üst sınırı yüzde 25 olan uygulamada standart kesinti oranı yüzde 10 olarak belirlenirken, öncelik Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçlarına verilecek.
ONAY ALINMAYACAK, İCRA TAKİBİ YAPILMAYACAK
SGK tarafından uygulamaya konulan yeni düzenleme doğrultusunda, kuruma geçmişe dönük prim borcu bulunan emekliler ve hak sahiplerinin borç tutarları doğrudan aylıklarından tahsil edilecek. Yeni süreçte vatandaş için ilave bir icra takibi başlatılmayacağı gibi, borçlunun muvafakatnameli onayı ya da yazılı izni aranmayacak.
Mevzuat gereği en fazla yüzde 25 oranında yapılabilecek kesintilerde SGK, standart oran olarak yüzde 10 uygulamasını devreye sokacak.
HANGİ MAAŞLAR VE HAK SAHİPLERİ KAPSAMA GİRİYOR?
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı detaylara göre, yeni maaş kesintisi uygulamasından etkilenecek grup ve maaş türleri şu şekilde listelendi:
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananlar,
Maaşı bağlandıktan sonra geçmiş dönemlere ait GSS prim borcu tespit edilenler,
Hayatını kaybeden sigortalıların maaş alan eş, çocuk, anne ve babası gibi hak sahipleri,
Ölüm aylığı alıp kendi adına kuruma prim borcu bulunan kişiler.
Birden fazla aylık alan borçluların her bir maaşından ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek. Borcu bulunmayan hak sahiplerinin maaşlarına ise hiçbir şekilde dokunulmayacak.
ÖZEL AYLIKLAR KAPSAM DIŞI BIRAKILDI
Yeni uygulamada bazı özel statülü maaşlar koruma altına alınarak kesinti kapsamı dışında tutuldu. Maaşından borç kesintisi yapılmayacak ayrıcalıklı gruplar şunlar:
Şampiyon ve başarılı sporculara bağlanan özel aylıklar,
Terör ve terörle mücadele kanunu kapsamında bağlanan aylıklar,
Ödemesi doğrudan Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları.
SGK ÖNCELİKLİ OLARAK HANGİ BORÇLARI KESECEK?
Çoklu borç durumlarında SGK, tahsilat sürecini belirli bir öncelik sırasına göre yürütecek. Maaş kesintilerinde ilk sıra Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçlarına verilecek.
Takip eden borç sıralaması ise şu şekilde işleyecek:
GSS prim borçları,
4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,
Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık prim borçları,
4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki tüm borçlar,
4/1-c (Emekli Sandığı) borçlanmaları ve intibak işlemlerinden doğan borçlar.
Birden fazla borç kalemi bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanarak tahsilat yapılacak. Yasal olarak nafaka borçları SGK alacaklarından her zaman öncelikli sayılacak. Ayrıca SGK’nın geçmişte yaptığı fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklanan alacakları varsa, sistem ilk olarak bu tutarları tahsil edecek.
İTİRAZ VE YARGI YOLU AÇIK
Maaşından prim borcu kesilen hak sahiplerinin karara ve tutara itiraz etme hakkı saklı tutuluyor:
GSS prim borçları için: İkametgahın yer aldığı sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine,
Diğer prim borçları için: Borç dosyasının bulunduğu ilgili SGK birimine dilekçe ile başvuru yapılabilecek.
SGK'ya yapılan itiraz başvurularının reddedilmesi halinde vatandaşların konuyu iş mahkemelerine taşıyarak yargı yoluna başvurma hakkı bulunuyor.