İsrail'de parlamento seçimlerinde oyların yüzde 57,3'ü sayılırken Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki iktidar bloğu, hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamadı. Gadi Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet de 61 sandalye sınırının altında kaldı. Filistinli seçmenleri temsil eden partilerin kazanması beklenen 16 sandalye, koalisyon hesaplarında belirleyici hale geldi.
İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından oy sayımı sürüyor. Açıklanan ara sonuçlara göre Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun 55, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet bloğunun ise 49 milletvekili çıkarması bekleniyor. Toplam 120 sandalyenin bulunduğu İsrail Meclisi'nde hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Mevcut tablo, iki siyasi bloğun da tek başına bu sayıya ulaşamadığını gösteriyor.
Netanyahu'nun iktidar bloğu 61 sandalye sınırının altında kaldı
Oyların yüzde 57,3'ünün sayılmasıyla ortaya çıkan dağılımda Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi, 27 milletvekiliyle ilk sırada bulunuyor. Eisenkot'un Yashar Partisi'nin ise 21 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.
Netanyahu'yu destekleyen partilerin toplam sandalye sayısı 55'te kalırken muhalefet bloğu 49 milletvekili seviyesinde bulunuyor. İktidar bloğunun hükümet kurabilmesi için en az 6 milletvekilinin daha desteğini alması gerekiyor.
Filistinlileri temsil eden partilerin 16 sandalyesi kilit konumda
Seçim sonuçlarında İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin toplam 16 milletvekili çıkarması bekleniyor. Üç partinin birleşmesiyle oluşturulan Ortak Liste'nin 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi'nin ise 4 sandalye kazanacağı öngörülüyor.
Muhalefet bloğunun 49 sandalyesine bu partilerin tamamının katılması halinde 65 milletvekiline ulaşılabilecek. Ancak böyle bir koalisyonun kurulabilmesi, partiler arasındaki siyasi anlaşmazlıkların aşılmasına bağlı.
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan da Filistinli Arapları temsil eden partilerin koalisyon görüşmelerine dahil edilmesi çağrısında bulundu. Golan, demokratik yollarla seçilen bütün milletvekillerinin siyasi sistemin meşru bir parçası olduğunu söyledi.
İsrail seçimlerinde partilerin sandalye dağılımı
Açıklanan tahminlere göre Likud ve Yashar'ın ardından muhalefetteki Birlikte Listesi'nin 11 milletvekili çıkarması bekleniyor. Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi'nin 9, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi'nin ise 8 sandalye kazanacağı öngörülüyor.
Netanyahu'nun müttefiklerinden Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin 9, Şas Partisi'nin 7 milletvekiliyle Meclis'te temsil edilmesi bekleniyor. Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi ile Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi'nin ise 6'şar sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.
Bennett ve Lapid'den Netanyahu'ya yenilgi açıklaması
Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde Netanyahu yönetiminin yenilgiye uğradığını savundu. Bennett, muhalefet liderlerinin hükümet kurma görüşmelerine başladığını açıkladı.
Bennett, "İttifaka dayalı Siyonist bir hükümet kurmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Netanyahu kaybetti; 7 Ekim hükümeti ise gönderilecek!" ifadelerini kullandı.
Kesin sonuçların beklenmesi gerektiğini de belirten Bennett, siyasi temasların başladığını söyledi.
Eski Başbakan Yair Lapid ise Netanyahu bloğunun ağır bir yenilgi aldığını öne sürerek, "Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi." dedi.
Smotrich'ten muhalefete sert tepki
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, muhalefetin seçim sonuçlarına ilişkin zafer açıklamalarını reddetti. Kudüs'teki Dini Siyonizm Partisi seçim merkezinde konuşan Smotrich, muhalefetin Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerine yönelik politikaları değiştiremeyeceğini savundu.
Smotrich, "Kutlamanıza izin vermeyeceğiz." diyerek muhalefete tepki gösterdi. Aşırı sağcı bakan, Gazze'de Yahudi yerleşimleri kurulacağı yönündeki tehdidini de yineledi.
İsrail'de hükümet için üç koalisyon senaryosu
Seçimlerin ardından hükümet kurma sürecine ilişkin üç ihtimal gündeme geldi. İlk senaryo, Eisenkot liderliğinde Filistinli partilerin dışarıdan desteğiyle bir azınlık hükümeti oluşturulması.
İkinci ihtimal ise Netanyahu ve Eisenkot'un dönüşümlü başbakanlık konusunda anlaşarak geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurması. Bu formülde yer alabilecek partilerin toplam 81 sandalyeye ulaşabileceği hesaplanıyor.
Ancak Eisenkot'un Netanyahu ile koalisyon kurmaya karşı çıkması ve Ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik yükümlülüğüne ilişkin anlaşmazlıklar, bu seçeneğin önündeki başlıca engeller arasında bulunuyor.
İsrail'in ABD ile birlikte İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatması ihtimalinin de ulusal birlik hükümeti tartışmalarını etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Üçüncü senaryo ise hiçbir siyasi bloğun hükümet kuramaması halinde ülkenin yeniden erken seçime gitmesi.
İsrail'de yeni hükümeti kurma görevini Herzog verecek
Kesin seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümet kurma ihtimali en yüksek gördüğü milletvekilini görevlendirecek.
Görevi alan siyasetçiye koalisyon oluşturması için 28 gün süre tanınacak. Gerekli görülmesi halinde bu süre 14 gün uzatılabilecek.
İlk adayın başarısız olması durumunda başka bir milletvekili görevlendirilebilecek. Koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalması halinde ise Meclis içinden 61 milletvekilinin desteğini sağlayabilecek bir isim aranacak.
Bu süreçte de hükümet kurulamaması durumunda Meclis feshedilecek ve yeniden seçim yapılacak.
İsrail, koalisyon anlaşmazlıkları nedeniyle 2019 ile 2022 yılları arasında beş kez erken genel seçime gitmişti.
İsrail seçimlerinin kesin sonuçları 4 Kasım'a kadar bekleniyor
27 Ekim'de yerel saatle 22.00'de sandıkların kapanmasının ardından başlayan oy sayımı devam ediyor. Kesin sonuçların, itirazların değerlendirilmesinin ardından en geç 4 Kasım'a kadar açıklanması bekleniyor.
Oyların yüzde 57,3'ünün sayıldığı mevcut tabloda Netanyahu'nun iktidar bloğu 55, Eisenkot'un muhalefet bloğu ise 49 sandalyede bulunuyor. Kalan oyların sayılmasıyla partilerin milletvekili dağılımında değişiklik yaşanabilecek.