Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Körfez bölgesinde oluşturulması planlanan yeni güvenlik mekanizmasına İran'ın da dahil edilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın yer aldığı Mekke Anlaşması'na dikkat çeken Lavrov, İran'ın katılımı için gerekli koşullarda uzlaşılması halinde bunun Rusya'nın uzun süredir savunduğu bölgesel güvenlik konsepti doğrultusunda “en pratik adım” olacağını ifade etti.
Lavrov'dan Körfez Güvenliği İçin İran Çağrısı
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Körfez'de oluşturulması planlanan yeni güvenlik mimarisine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Lavrov, bölgesel güvenliğin sağlanmasına yönelik mekanizmanın İran'ı da kapsaması gerektiğini söyledi.
Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsünde (MGIMO) öğrenci ve akademisyenlerle bir araya gelen Lavrov, Rusya'nın Körfez güvenliğine ilişkin uzun süredir savunduğu yaklaşımı anlattı.
Rus Bakan, bölge ülkeleri arasındaki anlaşmazlıkların ortak bir güvenlik sistemi içerisinde diyalog yoluyla ele alınması gerektiğini belirtti.
Rusya'nın 20 Yılı Aşkın Süredir Savunduğu Model
Lavrov'un açıklamasına göre Moskova, 20 yılı aşkın süre önce Arap ülkeleri ile İran'ın birlikte yer alacağı bir güvenlik konsepti oluşturulmasını önermişti.
Rusya'nın bu amaçla toplantılar yapılması yönünde girişimde bulunduğunu hatırlatan Lavrov, modelin taraflar arasındaki anlaşmazlıkların doğrudan görüşmeler yoluyla ele alınmasına dayanacağını söyledi.
Lavrov, daha geniş bir uluslararası katılımın da görüşme sürecini kolaylaştırabileceğini ifade etti.
Arap Birliği, İİT ve BMGK Üyelerini İşaret Etti
Rusya Dışişleri Bakanı, oluşturulacak görüşme mekanizmasında yalnızca Körfez ülkelerinin bulunması gerektiğini söylemedi.
Lavrov'a göre Arap Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesinin sürece dahil edilmesi, taraflar arasındaki görüşmelerin ilerlemesine katkıda bulunabilir.
Rusya'nın yaklaşımının merkezinde ise bölge ülkelerinin kendi güvenlik mekanizmalarını oluşturması bulunuyor.
İran-Suudi Arabistan Yakınlaşmasını Hatırlattı
Lavrov, Körfez'deki mevcut dengeleri değerlendirirken İran ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin normalleşme sürecine de dikkat çekti.
Bölgedeki dengelerin ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a yönelik başlattığını söylediği askerî operasyon sonrasında değiştiğini savunan Lavrov, Tahran ile Riyad arasındaki yakınlaşmanın daha önce başladığını hatırlattı.
Lavrov bu konuda şu ifadeleri kullandı:
"İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırganlığından birkaç yıl önce, Çin'in girişimi ve bizim aktif teşvikimiz sayesinde İran ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler normalleşmişti"
Böylece Rus Bakan, İran ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin yeniden kurulmasını daha kapsamlı bir bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Türkiye'nin Yer Aldığı Mekke Anlaşmasına Dikkat Çekti
Lavrov'un açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın yer aldığı Mekke Anlaşması oldu.
Lavrov, kolektif güvenlik ve savunma ittifakına yönelik bir çerçeve sunduğu belirtilen bu yapının başka ülkelerin katılımına da açık olduğuna dikkat çekti.
Rusya Dışişleri Bakanı, mevcut yapının genişlemesi halinde Körfez'deki güvenlik sisteminin daha kapsamlı hale gelebileceğine yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Mısır ve Cezayir de Gündemde
Mekke Anlaşması'nın genişleme ihtimalini değerlendiren Lavrov, başka ülkelerin isimlerini de gündeme getirdi.
Rus Bakan, Mısır'ın olası katılımının sıklıkla konuşulduğunu ifade ederken, Cezayir'in de bu yapıya dahil olmasının olumlu sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Ancak Lavrov'un açıklamasında en dikkat çekici vurgu İran konusunda geldi.
Lavrov İran'ın da Sürece Katılmasını İstedi
Rusya Dışişleri Bakanı, Körfez'de kalıcı bir güvenlik yapısının oluşturulabilmesi için İran'ın sistemin dışında bırakılmaması gerektiği görüşünü dile getirdi.
Lavrov, İran'ın katılım koşulları üzerinde anlaşmaya varılması durumunda ortaya çıkacak yapının Rusya'nın yıllardır gündemde tuttuğu güvenlik modeline yaklaşacağını belirtti.
Bu önerisini şu sözlerle dile getirdi:
"Eğer böyle bir yapı, İran'ın bu sürece katılabileceği koşullar üzerinde de anlaşmaya varırsa, bence bu, başlangıçta formüle ettiğimiz konsept yönünde atılacak en pratik adım olacaktır"
“En Pratik Adım” Vurgusu
Lavrov'un açıklamasındaki “en pratik adım” ifadesi, Moskova'nın Körfez güvenliği konusunda İran'ın katılımına verdiği önemi ortaya koydu.
Rusya'nın önerisine göre bölgedeki güvenlik sisteminin yalnızca belirli ülkeler arasındaki bir yapı olarak kalmaması, İran'ın da üzerinde uzlaşılacak koşullarla mekanizmaya dahil edilmesi gerekiyor.
Lavrov'un açıklamalarıyla birlikte Mekke Anlaşması'nın olası genişlemesi ve İran'ın bu sürece dahil edilip edilmeyeceği yeni dönemin dikkat çeken başlıklarından biri haline geldi.
Rusya Liderlik Arayışında Olmadığını Belirtti
Sergey Lavrov, Moskova'nın önerdiği modelde Rusya'nın sürecin liderliğini üstlenme arayışında olmadığını da ifade etti.
Rus Bakan, Moskova'nın bölge ülkelerinin kendi aralarında oluşturacağı güvenlik mekanizmalarına destek vermeye hazır olduğunu belirtti.
Böylece Rusya, Körfez'de kurulması planlanan güvenlik mimarisinde İran'ın da yer almasını savunurken, sürecin esas olarak bölge ülkeleri tarafından şekillendirilmesi gerektiği mesajını verdi.