Ankara'da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirgesi yayımlandı. Bildirgede, 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmasının duyurulacağı açıklanırken, Ukrayna'ya yönelik milyarlarca avroluk destek taahhüdü yinelendi ve İran'a Hürmüz Boğazı konusunda dikkat çeken çağrı yapıldı.
NATO Zirvesinin Sonuç Bildirgesi Yayımlandı
Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ardından merakla beklenen sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı. Bildirge, ittifakın gelecek dönem savunma stratejisinden Ukrayna politikasına, savunma sanayisinden küresel güvenlik başlıklarına kadar birçok kritik kararı içerdi.
Metinde, NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma anlayışına güçlü vurgu yapıldı. Müttefik ülkelerin, Washington Antlaşması'nın 5. maddesine ve transatlantik bağa olan bağlılıklarını yeniden teyit ettiği belirtilirken, "Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır." mesajı bir kez daha yinelendi.
Bildirgede ayrıca ittifakın birlik, dayanışma ve ortak caydırıcılık anlayışının, NATO üyesi ülkelerde yaşayan yaklaşık 1 milyar insanın güvenliği açısından temel unsur olmaya devam ettiği ifade edildi.
Rusya ve Terör Tehdidine Karşı Ortak Savunma Vurgusu
Sonuç bildirgesinde Avrupa-Atlantik güvenlik ortamına ilişkin değerlendirmelere de geniş yer verildi. Rusya'nın uzun vadeli güvenlik tehdidinin sürdüğü belirtilirken, terörizmle mücadele ve hibrit tehditlere karşı ortak hareket edilmesinin önemine dikkat çekildi.
Bu kapsamda müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü doğrultusunda savunma yatırımlarını artırdığı belirtilirken, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın yalnızca 2025 yılı içerisinde temel savunma ihtiyaçları için 139 milyar doların üzerinde ek yatırım yaptığı açıklandı.
Bildirgede bu yatırımların yalnızca askeri kapasiteyi artırmadığı, aynı zamanda savunma sanayisinin güçlenmesine ve ittifakın dayanıklılığının artırılmasına da katkı sağladığı vurgulandı.
50 Milyar Doları Aşan Yeni Savunma Tedarik Anlaşması
Ankara Zirvesi'nin en dikkat çeken kararlarından biri ise savunma sanayisine yönelik yeni tedarik anlaşması oldu. NATO müttefikleri, toplam değeri 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmasını duyurduklarını açıkladı.
Bildirgede, kolektif üretim kapasitesinin artırılması, savunma sanayisinde inovasyonun hızlandırılması ve sektörle daha yakın iş birliği kurulması yönünde ortak irade ortaya konulduğu belirtildi.
Müttefiklerin savunma ticaretinin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik çalışmalarını sürdüreceği ifade edilirken, NATO ortaklıklarının daha etkin kullanılacağı ve savunma sanayisindeki iş birliğinin en üst seviyeye çıkarılmasının hedeflendiği kaydedildi.
Güçlü Avrupa ve Modern NATO Hedefi
Sonuç bildirgesinde "Güçlü Avrupa" vurgusu öne çıkan başlıklardan biri oldu. NATO'nun geleceğinin daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir ittifak anlayışı üzerine inşa edileceği belirtildi.
Bu kapsamda Avrupa'daki müttefikler ile Kanada'nın, ABD ile birlikte NATO'nun savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiği ifade edildi. Bildirgede, transatlantik dayanışmanın korunmasının ittifakın geleceği açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.
Uzay, Siber Güvenlik ve Yapay Zeka Ön Planda
NATO'nun yeni savunma yaklaşımında yalnızca konvansiyonel askeri kapasitenin değil, uzay ve siber alanların da önemli rol oynadığı bildirgede ayrıntılı şekilde ele alındı.
İttifakın caydırıcılık ve savunma kapasitesinin; nükleer güç, konvansiyonel silah sistemleri ve füze savunmasının yanı sıra uzay ve siber kabiliyetlerle destekleneceği belirtildi.
Muharebe üstünlüğünün korunması amacıyla hassas vuruş sistemleri, entegre hava ve füze savunması, insansız platformlar, ileri teknolojiler ve istihbarat altyapısına yönelik yatırımların sürdürüleceği açıklandı.
Bunun yanında NATO'nun birlikte çalışabilir transatlantik muharebe bulutu geliştirdiği ve güçlü yapay zeka modellerinin savunma sistemlerine entegre edilmesi konusunda çalışmalar yürüttüğü da bildirgede yer aldı.
Ukrayna'ya Destek Kararlılığı Bir Kez Daha Vurgulandı
Sonuç bildirgesinde Ukrayna'ya ilişkin bölüm de geniş yer tuttu. NATO müttefikleri, Ukrayna'nın özgürlüğü, egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdikleri desteğin süreceğini bir kez daha ilan etti.
Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın artık Ukrayna'ya sağlanan güvenlik yardımlarının önemli bölümünü ikili ve çok taraflı mekanizmalar üzerinden finanse ettiği belirtilirken, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiği ifade edildi.
Bu kapsamda müttefik ülkeler, 2026 yılı boyunca Ukrayna'ya askeri teçhizat, eğitim ve güvenlik yardımı için toplam 70 milyar avro sağlama taahhüdünde bulundu. Ayrıca 2027 yılında da en az aynı seviyede desteğin sürdürülmesi yönündeki ulusal kararların teyit edildiği açıklandı.
Bildirgede Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi mekanizması aracılığıyla Kiev yönetimine çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı da belirtildi.
İran'a Nükleer Program ve Hürmüz Boğazı Mesajı
NATO sonuç bildirgesinde küresel güvenlik başlığı altında İran'a ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Müttefik ülkeler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönündeki ortak tutumlarını yineledi.
Bunun yanı sıra küresel enerji ve ticaret açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının önemine dikkat çekildi. Bildirgede İran'a, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz ulaşımına tam anlamıyla saygı göstermesi çağrısı yapıldı.
NATO, değişen güvenlik ortamı, stratejik rekabet, hibrit tehditler ve bölgesel krizlere karşı uyum sağlamaya devam edeceğini vurgulayarak ittifakın yeni dönemde ortak savunma kapasitesini daha da güçlendirmeyi hedeflediğini ortaya koydu.
Türkiye'ye Ev Sahipliği Teşekkürü
Sonuç bildirgesinin kapanış bölümünde ise zirveye ev sahipliği yapan Türkiye'ye teşekkür edildi. Müttefik ülkeler, Ankara'daki organizasyon dolayısıyla Türkiye'nin gösterdiği misafirperverliğe teşekkür ederken, bir sonraki NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde yeniden bir araya gelme temennisini paylaştı.