Türkiye’nin gıda ve şeker sektörünü yakından ilgilendiren geniş kapsamlı bir soruşturma başlatıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen ve kamuoyuna “Şeker Soruşturması” olarak yansıyan dosya kapsamında İstanbul merkezli 8 ilde 25 şirkette eş zamanlı arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi. Sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yöneticilerinin de aralarında bulunduğu 47 şüpheli ifadeye çağrıldı. Soruşturmanın merkezinde ise nişasta bazlı şeker (NBŞ), kota fazlası üretim, iç piyasa satışları ve ürünlerin farklı isimlerle faturalandırıldığı iddiaları bulunuyor.
Şeker Soruşturması Nedir? 2026/79152 Sayılı Dosyada Neler Araştırılıyor?
Şeker Soruşturması, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından 2026/79152 numaralı dosya kapsamında yürütülüyor.
Soruşturmanın dayanakları arasında Tarım ve Orman Bakanlığı Şeker Dairesi Başkanlığının 27 Ağustos 2024 tarihli denetim raporu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulunun 17 Nisan 2026 tarihli inceleme raporlarının bulunduğu aktarıldı.
Dosyada özellikle 2022, 2023 ve 2024 yıllarındaki nişasta bazlı şeker üretimi ve ticaretinin mercek altına alındığı belirtiliyor.
Savcılık tarafından aktarılan tespit ve değerlendirmeler soruşturma aşamasındaki iddiaları oluştururken, şüpheliler hakkındaki kesin hukuki durumun yargılama süreci sonunda belirleneceğini de vurgulamak gerekiyor.
Şeker Soruşturması Kapsamında 8 İlde Operasyon
Şeker Soruşturması kapsamında 18 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul merkezli geniş çaplı bir operasyon gerçekleştirildi.
Çalışmalar İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Konya, İzmir, Gaziantep ve Adana olmak üzere toplam 8 ili kapsadı.
Kayıt dışı veya kota fazlası NBŞ ürettiği, kullandığı ya da toptan ticaretini yaptığı değerlendirilen 25 şirkette arama ve belge el koyma işlemleri gerçekleştirildi.
Operasyonun farklı illere yayılması, soruşturmanın yalnızca üreticileri değil şekerin tedarik ve kullanım zincirindeki farklı şirketleri de kapsadığını ortaya koydu.
Şeker Soruşturmasında 47 Şüpheli İfadeye Çağrıldı
Operasyonun en dikkat çeken ayrıntılarından biri, soruşturma kapsamındaki şüpheli sayısı oldu.
Dosya kapsamında 47 şüpheli ifadeye çağrıldı. Şüpheliler arasında gıda ve şeker sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketlerin yöneticilerinin de bulunduğu belirtildi.
İfadeye çağrılmanın tek başına suçluluk anlamına gelmediği, soruşturmanın devam ettiği ve şüpheliler hakkındaki iddiaların adli süreç içerisinde değerlendirileceği önem taşıyor.
Nişasta Bazlı Şeker İddiası Soruşturmanın Merkezinde
Dosyanın odağında nişasta bazlı şeker, kısa adıyla NBŞ bulunuyor.
Savcılığın aktardığı tespit ve değerlendirmelere göre, 2022-2024 döneminde NBŞ üretimi ve ticareti yapan bazı üretici, toptancı ve kullanıcı firmaların 4634 sayılı Şeker Kanunu kapsamında belirlenen kota ve iç piyasa satış sınırlamalarına aykırı hareket ettiği iddia ediliyor.
İddiaya göre iç piyasaya sunulmaması gereken kota fazlası nişasta bazlı şeker, bazı aracı şirketler üzerinden piyasaya çıkarıldı.
Adli makamların şimdi bu ticaret zincirinin nasıl işlediğini, hangi şirketlerin süreçte ne şekilde rol aldığını ve işlemlerin mali boyutunu araştırması bekleniyor.
Faturalarda “Maltodekstrin”, “Glukoz”, “Nişasta” ve “Fruktoz” Detayı
Şeker Soruşturması dosyasındaki en çarpıcı iddialardan biri faturalandırma işlemleriyle ilgili.
İncelemelerde kayıt dışı olduğu ileri sürülen ticaretin gizlenmesi amacıyla bazı ürünlerin faturalarda gerçek niteliğinden farklı biçimde gösterildiği öne sürüldü.
Soruşturma kapsamında ürünlerin faturalara “maltodekstrin”, “glukoz”, “nişasta” ve “fruktoz” gibi farklı isimlerle yazıldığı iddiası araştırılıyor.
Faturalarda belirtilen ürün ile fiilen teslim edilen ürün arasında farklılık bulunduğuna ilişkin tespitler de dosyaya girdi.
Bu nedenle soruşturmanın yalnızca Şeker Kanunu kapsamındaki kota düzenlemeleriyle sınırlı olmadığı, fatura ve ticari belgelerin doğruluğunun da ayrıntılı şekilde incelendiği görülüyor.
Şeker Soruşturmasında Şirketlerde Neden Arama Yapıldı?
Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında ticari kayıtların ve şirketler arasındaki ürün hareketlerinin ortaya çıkarılması amacıyla arama ve el koyma tedbirleri uygulandı.
25 şirkette gerçekleştirilen işlemlerde elde edilen belge ve kayıtların, soruşturma dosyasındaki iddiaların aydınlatılması açısından incelenmesi bekleniyor.
Özellikle hangi şirketten hangi şirkete ne miktarda ürün gönderildiği, faturada ürünün hangi isimle gösterildiği ve fiilî teslimatın faturadaki bilgilerle örtüşüp örtüşmediği soruşturmanın kritik başlıkları arasında yer alıyor.
Şeker Soruşturmasında Hangi Suçlamalar Araştırılıyor?
Dosyaya yansıyan bilgilere göre soruşturma kapsamında birden fazla suç başlığı değerlendiriliyor.
Bunlar arasında bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti, vergi kaçakçılığı, sahte veya yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma, özel belgede sahtecilik ve fiyatları etkilemeye ilişkin suçlamalar bulunuyor.
Vergi boyutunda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi, özel belgede sahtecilik iddialarında ise Türk Ceza Kanunu’nun 207. maddesi dosyanın hukuki başlıkları arasında gösteriliyor. Fiyatları etkilemeye ilişkin iddialar bakımından da TCK’nin 237. maddesi gündemde bulunuyor.
Ancak bu suçlamaların soruşturma aşamasında olduğunu ve 47 şüpheli açısından kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmadığını belirtmek gerekiyor.
Halk Sağlığı Boyutu da İnceleniyor
Soruşturmanın dikkat çeken bir başka yönünü halk sağlığına ilişkin değerlendirmeler oluşturuyor.
Dosyada yüksek fruktoz içeriğine sahip ürünlerin aşırı tüketiminin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelere yer verildiği aktarılıyor. Özellikle çocukluk çağındaki aşırı tüketim ile obezite, hipertansiyon ve bazı kronik sağlık sorunları arasındaki ilişkiye dikkat çekildi.
Bununla birlikte bir ürünün sağlık üzerindeki etkisi; ürünün bileşimi, tüketilen miktar, kişinin toplam beslenme düzeni ve diğer sağlık faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gereken bilimsel bir konu.
Adli soruşturmadaki temel mesele ise iddia edilen ürünlerin mevzuata uygun şekilde üretilip üretilmediği, doğru şekilde faturalandırılıp faturalandırılmadığı ve yasal kota düzenlemelerine uyulup uyulmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.
Şeker Soruşturmasında Hangi Şirketler Var?
Operasyon kapsamında 25 şirkette işlem gerçekleştirildiği açıklanırken, verilen bilgilerde şirketlerin tamamının isimlerinden oluşan resmî ve eksiksiz bir liste yer almıyor.
Bu nedenle doğrulanmamış sosyal medya paylaşımlarından hareketle şirket veya yönetici isimlerini soruşturmayla ilişkilendirmek doğru olmayacaktır.
Resmî makamlar tarafından şirket ve şüpheli isimlerine ilişkin yeni bir açıklama yapılması hâlinde soruşturmanın kapsamı daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkacak.