Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz hattında Türkiye-Somali askeri ortaklığı yeni bir gerilimin merkezine yerleşti. Somaliland yönetimi, Türkiye’nin Mogadişu’ya sağladığı askeri desteği tehdit olarak değerlendirdiğini belirterek olası bir çatışma senaryosu için İsrail’den hava savunma desteği istedi. Somalilandlı yetkililer, İsrail ile güvenlik ilişkilerini Türkiye-Somali ortaklığını dengeleyecek bir unsur olarak gördüklerini açıkladı.
Somaliland’dan Türkiye çıkışı
Afrika Boynuzu’nda artan askeri ve siyasi hareketliliğin ardından Somaliland yönetiminden Türkiye’ye ilişkin dikkat çeken açıklamalar geldi.
Somaliland Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Danışmanı Mohamed Osman Fadal, Türkiye’nin Somali’deki askeri varlığı ve Mogadişu yönetimine verdiği desteğin Somaliland açısından güvenlik riski oluşturduğunu söyledi.
Fadal, Türkiye’nin bölgedeki F-16 savaş uçakları ve SİHA kapasitesine dikkat çekerek olası bir çatışma halinde Somaliland’ın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
İsrail’den hava savunma desteği istediler
Somaliland yönetiminin bu kapsamda yöneldiği ülke İsrail oldu.
Fadal, olası bir çatışmada Türkiye’ye karşı koyabilmek amacıyla İsrail’den hava savunma desteği istediklerini açıkladı.
Somaliland yönetimi, İsrail ile geliştirmeyi planladığı güvenlik ilişkilerini yalnızca Kızıldeniz’deki gelişmeler ve Husi tehdidi kapsamında değerlendirmiyor. Yönetim, bu iş birliğini aynı zamanda Ankara ile Mogadişu arasındaki askeri ortaklığı dengeleyecek bir unsur olarak görüyor.
Mogadişu’nun olası harekâtından endişe ediyorlar
Somaliland Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Mohamed Abdirahman Hassan da Somali hükümetinin Somaliland’a yönelik askeri harekât başlatabileceğine ilişkin endişelerini dile getirdi.
Hassan, böyle bir senaryoda Türkiye’nin Mogadişu yönetimine doğrudan destek sağlamasından çekindiklerini ifade etti.
Somalilandlı yetkililerin açıklamalarında böylece Türkiye-Somali askeri iş birliği, İsrail ile kurulmak istenen güvenlik ilişkisinin temel gerekçelerinden biri olarak öne çıktı.
Türkiye’nin Somali’de güçlü askeri varlığı bulunuyor
Türkiye ile Somali arasındaki güvenlik iş birliği uzun süredir devam ediyor. Ankara, 2017 yılında Mogadişu’da yurt dışındaki en büyük askeri eğitim tesisini faaliyete geçirdi.
Tesiste binlerce Somalili askerin eğitimi gerçekleştirildi. Türkiye’nin Somali güvenlik güçlerine yönelik eğitim ve destek faaliyetleri sonraki yıllarda da devam etti.
İki ülke arasındaki askeri ilişkiler 2024 yılında imzalanan 10 yıllık savunma ve ekonomik iş birliği anlaşmasıyla daha kapsamlı bir yapıya kavuştu.
Somali donanmasında Türkiye etkisi
Anlaşma kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri, Somali donanmasının eğitilmesi ve ülkenin deniz güvenliğinin güçlendirilmesinde önemli görevler üstlendi.
Türkiye aynı zamanda Somali açıklarındaki hidrokarbon arama faaliyetlerini sürdürüyor. Böylece Ankara-Mogadişu ilişkileri askeri güvenliğin yanı sıra enerji ve ekonomik iş birliğini de kapsayan bir yapıya dönüştü.
Somaliland yönetimi ise Türkiye’nin bölgede giderek artan bu kapasitesini kendi güvenlik planlaması açısından yakından takip ediyor.
Berbera Limanı yeniden gündemde
Somaliland’ın İsrail ile geliştirdiği ilişkilerde Berbera Limanı da öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in stratejik konumdaki Berbera Limanı’nda bir deniz üssü kurmayı planladığını iddia etmişti. Somaliland makamları ise İsrail ile bu yönde bir üs anlaşması yapıldığını reddetmişti.
Buna karşılık Somaliland Savunma Bakanlığı, İsrail’in bölgedeki ordu ve polis güçlerine eğitim verdiğini doğrulamıştı.
Babülmendep hattında kritik konum
Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Bölge, Babülmendep Boğazı ve Aden Körfezi’ne yakın konumu nedeniyle Kızıldeniz’deki küresel ticaret güzergâhları açısından stratejik önem taşıyor.
İsrail, 26 Aralık 2025’te Somaliland’ı resmen tanıyan ilk Birleşmiş Milletler üyesi ülke oldu.
Somaliland yönetiminin son açıklamalarıyla birlikte Türkiye-Somali askeri ortaklığı, İsrail-Somaliland güvenlik ilişkileri ve Berbera Limanı eksenindeki askeri hareketlilik yeniden gündeme taşındı.