ABD Başkanı Donald Trump’ın 8,5 yıl aradan sonra gerçekleştirdiği Çin ziyareti küresel gündemin merkezine yerleşti. Pekin’de gerçekleşen zirve sonrası Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması ve “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması” konusunda mutabık kaldığı bildirildi.
Enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin bu açıklama, uluslararası piyasalarda da yakından takip edildi.
“Hürmüz Konusunda Anlaşıldı” Mesajı
Beyaz Saray’dan yapılan bilgilendirmede, iki liderin görüşmesinin “olumlu ve yapıcı” geçtiği belirtildi. Açıklamada, küresel enerji akışının kesintisiz sürmesi için Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasının önemine vurgu yapıldığı aktarıldı.
Yaklaşık iki saat süren Trump-Şi zirvesinin ardından Çin lideri, ABD’li üst düzey şirket yöneticileriyle de bir araya geldi. Görüşmelerde ticaret hacmi, ABD’li firmaların Çin pazarına erişimi ve Çin’in Amerikan sanayisine yönelik yatırımları ele alındı. Ayrıca Çin’in ABD’den tarım ürünü alımlarını artırması konusu da gündeme geldi.
İran’dan Dikkat Çeken Açıklama
Zirve sonrası dikkat çeken bir diğer gelişme ise İran basınından geldi. İran devlet televizyonunun haberine göre, son 24 saat içinde 30’dan fazla gemi, İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri’nin koordinasyonu ve gözetimi altında Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı.
Haberde, gemilerin İran’ın belirlediği güzergâh üzerinden hareket ettiği ve geçişlerin kontrollü şekilde sağlandığı ifade edildi. Ayrıca Devrim Muhafızları’nın, “onay alınmadan hiçbir geminin geçiş yapmaya çalışmaması” yönünde uyarıda bulunduğu aktarıldı.
Boğazda çok sayıda geminin geçiş için izin beklediği bilgisi de paylaşıldı.
Çin Gemileri İçin Mutabakat İddiası
Yarı resmi Fars Haber Ajansı, Tahran ile Pekin arasında yapılan görüşmeler sonucunda Çin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine ilişkin mutabakata varıldığını öne sürdü. Haberde, bu anlaşmanın enerji ticaretinin kesintisiz sürdürülmesi amacı taşıdığı belirtildi.
Bu gelişme, Trump ve Şi’nin Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasına yönelik ortak mesajı ile aynı döneme denk gelmesi nedeniyle dikkat çekti.
Enerji Güvenliği Küresel Gündemde
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Bölgede yaşanabilecek olası bir gerilim, küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.