ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı “Yeni ABD Toprağı” olarak gösteren bir harita paylaşması, ABD-İran hattındaki gerilime yeni bir boyut kazandırdı. Küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bölgeyi kırmızı daire içine alan paylaşımın ardından İran'dan sert tepki geldi. Trump'ın daha önce Hürmüz Boğazı'nın ABD toprağı ilan edilmesine ilişkin kullandığı ifadeler de yeniden gündeme taşındı.
Trump'ın Hürmüz Boğazı Haritasında Dikkat Çeken İfade
Orta Doğu'da ABD ile İran arasındaki gerilim sürerken bu kez gündemin merkezine Hürmüz Boğazı'na ilişkin dikkat çeken bir harita yerleşti.
Donald Trump'ın sosyal medya hesabından paylaşılan grafikte İran, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı gösterildi. Haritada stratejik boğazın bulunduğu bölümün kırmızı bir çember içerisine alınması dikkat çekti.
Asıl tartışmayı yaratan ayrıntı ise işaretlenen bölgenin yanında bulunan “NEW U.S. TERRITORY”, yani “Yeni ABD Toprağı” ifadesi oldu.
Paylaşım, ABD-İran geriliminin devam ettiği bir dönemde yapılması nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatini bölgeye çevirdi.
Trump'ın “Yeni ABD Toprağı” Sözleri Yeniden Gündemde
Trump'ın harita paylaşımı, Hürmüz Boğazı konusunda daha önce yaptığı açıklamaları da yeniden gündeme getirdi.
ABD Başkanı'nın daha önce Oval Ofis'te ve katıldığı programlarda bölge üzerindeki Amerikan kontrolüne ilişkin iddialarda bulunduğu aktarılmıştı. Trump'ın açıklamalarında şu ifadeleri kullandığı belirtilmişti:
“İran'ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğim. Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan etme fikrini beğeniyorum. Boğaz üzerinde tam kontrolümüz var.”
Son harita paylaşımı, söz konusu açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde Washington ile Tahran arasındaki siyasi ve askerî gerilimin seyrine ilişkin yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
İran'dan Trump'ın Hürmüz Boğazı Paylaşımına Sert Yanıt
Trump'ın paylaşımının ardından İran yönetiminden tepki geldi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD Başkanı'nın Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklamalarına ve harita paylaşımına karşı çıktı.
Garibabadi açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Trump'ın Hürmüz Boğazı konusundaki yanılgısı yakında ya düzeltilecek ya da biz bu hayalperestin yanılgılarını düzelteceğiz. Hürmüz Boğazı; bir tweetle, bir haritayla, bir uçak gemisiyle ya da seçim konuşmasıyla ele geçirilemez.”
İranlı yetkilinin açıklaması, iki ülke arasındaki diplomatik söylemin sertleşmeye devam ettiğini ortaya koydu.
Hürmüz Boğazı Neden Bu Kadar Önemli?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi üzerinden açık denizlere bağlayan stratejik bir geçiş noktası olarak dünya enerji ticaretinde kritik konumda bulunuyor.
Bölgedeki petrol ve doğal gaz üreticilerinin küresel pazarlara ulaşmasında önemli rol oynayan boğazda yaşanabilecek askerî veya siyasi bir kriz, yalnızca Orta Doğu ülkelerini değil küresel enerji piyasalarını, petrol fiyatlarını ve uluslararası deniz taşımacılığını da doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.
Bu nedenle Hürmüz Boğazı çevresindeki her askerî hareketlilik ve diplomatik açıklama dünya genelinde yakından izleniyor.
Trump'ın Haritası Sonrası Gözler ABD-İran Gerilimine Çevrildi
Trump'ın “Yeni ABD Toprağı” ifadesinin bulunduğu haritası ve İran'ın buna verdiği sert yanıt, Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilimin yalnızca askerî değil, egemenlik söylemleri üzerinden de devam ettiğini gösterdi.
Bundan sonraki süreçte Washington ve Tahran'dan gelecek açıklamalar ile bölgede gerçekleştirilecek askerî faaliyetlerin Hürmüz Boğazı'ndaki tansiyonun seyri açısından belirleyici olması bekleniyor.