ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'deki parlamento seçimlerinde Binyamin Netanyahu'nun ağır bir yenilgiden kendi desteği sayesinde kurtulduğunu öne sürdü. Seçim öncesinde Netanyahu'ya oy verilmesi çağrısında bulunan Trump, desteğinin ardından yarışın seyrinin değiştiğini savundu. İsrail'de oy sayımı devam ederken hiçbir siyasi blok hükümet kurmak için gereken çoğunluğu garantileyemedi.
İsrail'de 27 Ekim'de yapılan parlamento seçimlerinin ardından oy sayımı sürerken ABD Başkanı Donald Trump'tan Netanyahu hakkında yeni bir açıklama geldi. Trump, 28 Ekim Çarşamba günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, seçim öncesinde verdiği desteğin Netanyahu'nun siyasi durumunu değiştirdiğini iddia etti. ABD Başkanı, İsrail Başbakanı'nın kesin bir yenilgiyle karşı karşıyayken yeniden yarışa ortak olduğunu savundu.
Trump, Netanyahu'nun seçimlerdeki durumunu kendi desteğine bağladı
Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada kendisinden üçüncü şahıs olarak söz eden Trump, Netanyahu'nun seçim performansındaki değişimin kendi desteğinin ardından yaşandığını ileri sürdü.
Trump, "Başkan Trump, Bibi Netanyahu'yu desteklediğinde bütün dengeler değişti. Şimdi büyük bir başbakan için kesin bir yenilgi yerine, geriden gelerek elde edilmiş büyük bir beraberlik, hatta Netanyahu için bir zafer söz konusu gibi görünüyor." ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, bu gelişmelerin tamamının kendi desteğinden sonra yaşandığını belirterek Orta Doğu, İsrail ve ABD'nin çıkarlarını gözettiğini söyledi.
Trump seçimlerden önce Netanyahu'ya oy çağrısı yapmıştı
Donald Trump, 18 Ekim'de, İsrail seçimlerine dokuz gün kala Netanyahu'ya açık destek vermişti. İsrail Başbakanı'nı İran'a karşı yürütülen politikada Washington'ın önemli ortaklarından biri olarak tanımlayan Trump, yeniden seçilmesini istediğini duyurmuştu.
Netanyahu dışında bir ismin başbakan olması halinde ABD'nin İran'la mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalabileceğini savunan Trump, seçimlere kısa süre kala desteğini yineledi.
ABD Başkanı, İsrailli seçmenlere doğrudan Netanyahu'ya oy verme çağrısında da bulundu.
Netanyahu'dan Trump'a teşekkür mesajı
Trump'ın seçim kampanyası sırasında verdiği desteğe Netanyahu da sosyal medya üzerinden yanıt verdi. ABD Başkanı'na teşekkür eden Netanyahu, iki ülkenin İran'a yönelik politikalarındaki iş birliğine dikkat çekti.
Netanyahu, Trump ile birlikte başladıkları işi tamamlayacaklarını ifade etti. İsrail Başbakanı, seçim kampanyasında Washington yönetimiyle kurduğu yakın ilişkiyi de öne çıkardı.
İsrail seçimlerinde Likud ilk sırada yer aldı
İsrail'de oyların sayılmasıyla birlikte partilerin aldığı destek de şekillenmeye başladı. Associated Press'in 28 Ekim tarihli verilerine göre, oyların yaklaşık yüzde 40'ının sayıldığı aşamada Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi yüzde 21,70 oy oranına ulaştı.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise yüzde 15,72 oy aldı. Bu sonuçlarla Likud, sayılan oylar üzerinden ilk sırada yer aldı.
Ancak İsrail'de başbakan doğrudan halk tarafından seçilmiyor. 120 sandalyeli Knesset'te hükümet kurulabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Netanyahu ve Eisenkot blokları çoğunluğa ulaşamadı
Seçim gecesi açıklanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu liderliğindeki sağ blok ile Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet arasında yakın bir yarış yaşandığını gösterdi.
Güncellenen bazı sandalye tahminlerinde iki bloğun da 51 milletvekili civarında kaldığı görüldü. Bu dağılım, tarafların tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamadığını ortaya koydu.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin parlamentodaki sandalye sayısının artabileceğine ilişkin tahminler de koalisyon hesaplarında önem kazandı.
Trump'ın desteğinin seçimlere etkisi tartışılıyor
Trump'ın Netanyahu'yu yenilgiden kurtardığı yönündeki açıklaması, ABD Başkanı'nın seçim üzerindeki etkisini yeniden gündeme getirdi.
Seçim öncesindeki kamuoyu araştırmalarında Netanyahu'nun partisinin ve koalisyon ortaklarının zorlandığı görülmüştü. Ancak Trump'ın desteğinin seçmen davranışlarını ne ölçüde değiştirdiğine ilişkin kesin bir veri bulunmuyor.
Reuters'a değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, Trump'ın açıklamalarının Netanyahu'ya destek vermekte kararsız kalan bazı seçmenleri etkileyebileceğini, ancak geniş çaplı bir oy değişimine neden olduğunun söylenemeyeceğini belirtmişti.
Eisenkot ve Bennett'ten Trump'ın seçim açıklamalarına tepki
Trump'ın Netanyahu'ya açık destek vermesi, İsrail muhalefetinin de tepkisini çekti. Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, ABD Başkanı'na saygı duyduğunu ancak İsrail'in demokratik bir ülke olduğunu vurguladı.
Eisenkot, ülkenin başbakanının yalnızca İsrail vatandaşları tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi. Seçim sürecine dışarıdan müdahale edilmemesi çağrısında bulundu.
Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett de ülkenin geleceğine ilişkin kararın İsrailli seçmenlere ait olduğunu ifade etti.
İsrail'de yeni hükümet için koalisyon hesapları başladı
Oy sayımının tamamlanmasının ardından siyasi partilerin parlamentodaki sandalye dağılımı kesinleşecek. Netanyahu ve Eisenkot'un öncülüğündeki blokların hükümet kurabilmek için gerekli desteği sağlaması gerekecek.
Hiçbir tarafın 61 sandalyeye ulaşamaması halinde diğer partilerle koalisyon görüşmeleri yapılacak. Partiler arasında anlaşma sağlanamaması durumunda ise yeniden seçim ihtimali gündeme gelebilecek.