"Terörsüz Türkiye" vizyonu doğrultusunda hazırlanan ve kamuoyunda "Çerçeve Yasa" olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Toplam 12 maddeden oluşan kanun teklifi; örgütün fiilen varlığına son vermesi, silah bırakma süreçlerinin teyit mekanizması, soruşturma/kovuşturma ertelemeleri, infaz ertelemeleri ve yasal güvencelere ilişkin radikal düzenlemeler barındırıyor.
Teklifin Temel Mantığı: MGK Teyidi Ve Silahsızlanma Şartı
Kanun teklifinin 1. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, yasal esnekliklerden ve erteleme mekanizmalarından yararlanılabilmesi için ilk ve en temel şart PKK/KCK terör örgütü ve bağlı tüm yapıların fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki tüm silah ile mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi olarak belirlendi.
Güvenlik kurumları tarafından yapılacak bu tespitin kesin hukuki sonuç doğurabilmesi için Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilerek Resmî Gazete'de yayımlanması zorunlu kılındı. MGK Kararı yayımlanmadan bu kanundaki erteleme veya idari mekanizmalar devreye girmeyecek.
Hangi Suçları Kapsıyor, Hangileri Kapsam Dışı?
Kapsama Giren Suçlar (Madde 1/2):
PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme
Örgüte üye olma
Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme
Örgüt propagandası yapma
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen diğer suçlar
6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında örgüt lehine işlenen suçlar
Kapsam Dışı Tutulan İstisnalar (Madde 3/1 ve Madde 6/1):
Teklif, kamu vicdanını yaralayacak ağır suçlar ile geçmişe dönük kritik eşikleri kapsam dışında tuttu:
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu.
1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar.
Bu iki kategoride yer alan fail ve hükümlüler, yürütülen soruşturma, kovuşturma veya kesinleşmiş cezalarda erteleme imkanından hiçbir şekilde yararlanamayacak.
Soruşturma, Kovuşturma Ve İnfaz Ertelemesi Nasıl İşleyecek?
Soruşturma ve Kovuşturmaların Ertelenmesi (Madde 3)
MGK Kararı'nın yayımlanmasının ardından, kapsama giren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalarda ceza üst sınırına göre kademeli bir erteleme takvimi uygulanacak:
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda: 5 yıl erteleme
15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda: 10 yıl erteleme
Erteleme süresince dava zamanaşımı duracak. Kararlara karşı 2 hafta içinde sulh ceza hâkimliğine veya ilgili mahkemeye itiraz edilebilecek. Ayrıca erteleme kararıyla birlikte sanıklar hakkındaki tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri yetkili yargı mercilerince kaldırılacak.
Kesinleşmiş Cezalarda İnfaz Ertelemesi (Madde 6)
Hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan hükümlüler için de benzer bir süre modeli benimsendi:
Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanlar: 5 yıl süreyle infaz ertelemesi
15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar: 10 yıl süreyle infaz ertelemesi
Erteleme kararları İnfaz Hâkimi tarafından verilecek. Erteleme süresi boyunca terör suçu işlenmediği takdirde, verilen cezalar infaz edilmiş sayılacak; devam eden kovuşturmalarda ise düşme kararı verilecek. Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazına aynen devam edilecek.
Devletin Üst Yönetimi Ve TBMM Süreçte Bizzat Rol Alacak
Kanun teklifi, sürecin bürokratik ve siyasi takibi için iki ana organ tanımlıyor:
1. Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu (Madde 7)
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında toplanacak kurulda şu isimler yer alacak:
Adalet Bakanı
Dışişleri Bakanı
İçişleri Bakanı
Milli Savunma Bakanı
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı
Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreteri
Kurulun sekreteryasını Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yürütecek. Kurul, saha ilerlemesini sağlamak adına alt komisyonlar kurabilecek.
2. TBMM İzleme Komisyonu
TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor. Komisyon, sürecin şeffaflığını ve Meclis denetimini sağlayacak.
Silah Teslim Usulleri, Yasal Güvence Ve Başvuru Süresi
Silahların Kayıt Altına Alınması (Madde 8)
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri veya beyan ettikleri her türlü silah, mühimmat, patlayıcı madde, araç ve gereç kayıt altına alınacak. Bu işlemlerin usul ve esasları İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanacak genelgeyle belirlenecek.
Görevlilere Hukuki Ve Cezaî Zırh (Madde 10)
Kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kamu görevlileri, komisyon üyeleri ve yetkililerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmayacağı hükme bağlandı.
Başvuru İçin 6 Aylık Hak Düşürücü Süre (Madde 9)
Düzenlemenin sağladığı erteleme ve hukuki imkanlardan yararlanmak isteyen kişilerin, MGK Kararı'nın Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılıklarına veya görevli kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları şart koşuldu.
12 Maddelik Çerçeve Yasa Teklifinin Tam Metni
Amaç ve kapsam
MADDE 1-
(1) Bu Kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatın teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.
(2) Bu Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsar.
Tanımlar
MADDE 2-
(1) Bu Kanunda geçen;
a) Örgüt: PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını,
b) Kurul: Bu Kanunun 7 nci maddesi uyarınca oluşturulacak Kurulu, ifade eder.
Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi
MADDE 3-
(1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatın teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamında giren ve üst sınır onbeş yıl veya daha az ceza-yı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir. Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazineye irat kaydedilir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Kararda başvuru ve itiraz hakkı süreleri ve mercii gösterilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Birinci fıkra uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilir.
(3) Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde kapsamında giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlıdır.
Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar
MADDE 4-
(1) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrol-e ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilir ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir.
(2) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.
Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi
MADDE 5-
(1) 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.
(2) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur. Mahkûmiyet halinde verilen cezanın infazı, 6 ncı madde uyarınca ertelenmez ve mahkûmiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilir.
Mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi
MADDE 6-
(1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren suçlardan;
a) Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,
b) Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle, infaz hâkiminin kararıyla ertelenir. Bu fıkranın uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemez.
(2) Birinci fıkra uyarınca infaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilir.
(3) Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, 5 inci maddenin birinci fıkrasına göre oluşturulan sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.
(4) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hâkimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılır.
Takip, koordinasyon ve uygulama
MADDE 7-
(1) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılır. İhtiyaç halinde Kurul tarafından; alt komisyonlar oluşturulabilir, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilir.
(2) Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir.
(3) Kurulun sekreteryası Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülür.
Silah ve malzeme teslimi
MADDE 8-
(1) Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınır.
(2) Kayıt altına alma işlemi ile kayıt altına alınan silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme hakkında uygulanacak usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.
Başvuru süresi
MADDE 9-
(1) 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini yazılı olarak bildiren kişiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanabilir.
Görev ve sorumluluk
MADDE 10-
(1) Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilir.
(2) Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukukî, idarî veya cezaî sorumluluğu doğmaz. Bu düzenlemeyle, yasal güvence altına alınan başta Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri olmak üzere tüm görevliler bakımdan koruma sağlanır.
Yürürlük
MADDE 11-
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12-
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.