AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu tarafından açıklanan düzenlemeler arasında, idari yargıda tek hâkim uygulamasının genişletilmesi, mirasçılara özel ihale sistemi, noterlik işlemlerinde dijitalleşme ve duruşma sürelerine sınır getirilmesi gibi dikkat çeken değişiklikler yer aldı.

12. Yargı Paketi ile Yargılamaların Hızlandırılması Hedefleniyor

TBMM’ye sunulan yeni düzenleme paketinin temel amacı, uzun süredir eleştirilen yargılama süreçlerindeki gecikmeleri azaltmak ve mahkemelerin iş yükünü hafifletmek olarak açıklandı.

Paket kapsamında özellikle idari yargıdaki dava süreçlerinin daha hızlı sonuçlandırılması, teknolojik imkanların daha etkin kullanılması ve vatandaşların hak arama süreçlerinde karşılaştığı bürokratik engellerin azaltılması hedefleniyor.

İdari Yargıda Tek Hâkimle Karar Verilebilecek

12. Yargı Paketi’nin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, idare mahkemelerinde tek hâkim tarafından sonuçlandırılabilecek dava türlerinin kapsamının genişletilmesi oldu.

Yeni düzenlemeye göre, 2026 yılı için değeri 486 bin TL’yi aşmayan iptal ve tam yargı davaları tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek. Bunun yanında öğrencilerin not, burs ve yurt işlemlerine ilişkin davaları ile kamu görevlilerinin izin, lojman ve yolluk gibi bazı uyuşmazlıkları da bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu adımla birlikte mahkemelerdeki dosya yoğunluğunun azaltılması ve karar süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.

Mirasçılara Özel İhale Sistemi Geliyor

Paketin en çok konuşulan maddelerinden biri de miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışına ilişkin düzenleme oldu.

Yeni sisteme göre, ortaklığın giderilmesi davalarında satışa çıkarılan taşınmazlar için düzenlenecek ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. İlk ihalede taşınmazın aile içinde kalması amaçlanırken, mirasçılar arasında alıcı çıkmaması halinde ikinci ihale genel katılıma açılacak.

Bu düzenleme ile aile mirasının korunması ve uygulamada yaşanan bazı suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Noterlik İşlemlerinde Dijital Dönüşüm Başlıyor

Yargı paketinde noterlik işlemlerini doğrudan ilgilendiren önemli yenilikler de bulunuyor.

Mahkemeler veya savcılıklar tarafından talep edilen noter belgeleri, güvenli elektronik imza kullanılarak dijital ortamda gönderilebilecek. Böylece belge iletim süreçleri saniyeler içinde tamamlanabilecek.

Ayrıca bu işlemler için vatandaşlardan vergi, harç veya değerli kâğıt bedeli alınmayacak.

Belirsiz Alacak Davası Tarihe Karışıyor

Hukuk sisteminde uzun yıllardır kullanılan belirsiz alacak davası uygulaması kaldırılıyor.

Yeni düzenleme kapsamında davacılar, açtıkları kısmi davalarda sonradan dava değerini artırabilecek. Üstelik bu işlem için mevcut uygulamadaki gibi ıslah yoluna başvurma zorunluluğu da ortadan kalkacak.

Bu değişiklikle hem hak kayıplarının önlenmesi hem de dava süreçlerinin sadeleştirilmesi amaçlanıyor.

Duruşmalar Arasındaki Süreye Sınır Getiriliyor

Vatandaşların en fazla şikâyet ettiği konular arasında yer alan uzun dava süreçleri için de yeni bir adım atılıyor.

Yapılacak düzenlemeyle birlikte hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç ayı aşamayacak. Ancak bilirkişi incelemesi veya başka şehirlerde yapılacak işlemler gibi zorunlu durumlarda hâkim gerekçesini açıklayarak bu süreyi uzatabilecek.

Bilirkişi Kullanımına Yeni Kısıtlama

Yargılamaların uzamasına neden olduğu gerekçesiyle sık sık gündeme gelen bilirkişi uygulaması da yeni düzenlemeden etkilenecek.

Teknik veya özel uzmanlık gerektirmeyen konularda bilirkişiye başvurulması halinde hâkim ve savcılar hakkında disiplin yaptırımı uygulanabilecek. Böylece yalnızca uzmanlık gerektiren dosyalarda bilirkişilik müessesesinin kullanılması hedefleniyor.

E-Duruşma ve Elektronik Tebligat Yaygınlaşıyor

Dijitalleşme adımlarının hız kazanacağı pakette, e-duruşma uygulamalarının kapsamı genişletiliyor.

Özellikle ön inceleme duruşmalarının da görüntülü sistemler üzerinden yapılabilmesi sağlanırken, elektronik tebligat uygulamalarının daha yaygın kullanılması planlanıyor.

Yargıtay ve Danıştay Süreçlerinde Yeni Dönem

Pakette yüksek yargıyı ilgilendiren önemli düzenlemeler de yer aldı.

Yeni sistemle birlikte Yargıtay’ın yerel mahkeme kararlarını yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gibi usule ilişkin gerekçelerle bozmasının önüne geçilecek. Danıştay’a temyiz hakkı konusunda da yeni düzenlemeler getirilerek vatandaşların hak arama güvencesinin korunması amaçlanıyor.

Kısıtlıların Malları UYAP Üzerinden Satılacak

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışında da önemli değişiklik yapılacak.

Yeni düzenlemeye göre satış işlemleri, UYAP’a entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırma yöntemiyle gerçekleştirilecek. Böylece daha geniş katılım sağlanarak malların gerçek değerine yakın fiyatlarla satılması hedefleniyor.