2019 yılında Türkiye’ye yönelik silah ihracatını durduran Kanada’nın, aradan geçen yılların ardından Türk yapımı insansız hava araçlarına (İHA) ilgi gösterdiği iddiası dikkat çekti. Middle East Eye’da yer alan habere göre Ottawa yönetimi, özellikle orta irtifa uzun havada kalışlı (MALE) gözetleme İHA’ları için Ankara ile temasa geçti.

Ambargo sürecinde Türk savunma sanayiini doğrudan etkileyen kararın ardından yaşanan bu gelişme, iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinde yeni bir sayfa açılabileceği yorumlarına yol açtı.

Ambargo En Çok Baykar ve TAI’yi Etkilemişti

Kanada, 2019’da Türkiye’nin Suriye’ye yönelik askeri operasyonunun ardından bazı askeri ekipmanların ihracatını askıya almıştı. Bu karar, özellikle Baykar ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TAI) için kritik bir döneme işaret etmişti.

Her iki şirket de Kanada merkezli Wescam firmasının ürettiği elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemlerini kullanıyordu. Ambargo kararı sonrası bu sistemlerin tedariki durdurulmuş, Türk firmaları alternatif çözümler geliştirmek zorunda kalmıştı.

Süreç içinde Türkiye’de yerli ve milli kamera sistemleri geliştiren şirketler devreye girdi. Böylece savunma sanayiinde dışa bağımlılığın azaltılması yönünde önemli adımlar atıldı.

Yedi Yıl Sonra Dikkat Çeken Dönüş

Habere göre Kanada, şimdi ise Türk savunma sanayiinin geliştirdiği İHA sistemlerini satın alma seçeneğini değerlendiriyor. Konuya ilişkin konuşan bir yetkili, “Kanada, gözetleme amaçlı orta irtifa uzun havada kalışlı insansız hava araçları satın almakla ilgileniyor” ifadelerini kullandı.

Yetkili, görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu ve herhangi bir anlaşmanın kesinleşmediğini vurguladı. Ancak bu temasların başlaması dahi diplomatik ve askeri çevrelerde önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Savunma İş Birliği Mesajı

Kanada Savunma Tedarikinden Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Fuhr, İstanbul’da katıldığı bir panelde Türkiye ile savunma alanında daha yakın çalışmaya hazır olduklarını ifade etti. Fuhr, mühimmat üretimi, insansız hava araçları ve İHA karşıtı sistemlerin potansiyel iş birliği alanları arasında bulunduğunu belirtti.

Kanadalı Bakan, gelecekteki projelerin yalnızca satın alma modeliyle sınırlı kalmayabileceğini, ortak geliştirme ve üretim seçeneklerinin de masada olduğunu dile getirdi.

“ABD’ye Bağımlı Olmak İstemiyorlar” İddiası

Haberde, Kanada’nın savunma stratejisindeki değişimin arkasında Washington ile yaşanan görüş ayrılıklarının etkili olabileceği ileri sürüldü. Konuyla ilgili konuşan bir yetkili, Ottawa yönetiminin savunma tedarikinde çeşitliliği artırmak istediğini savundu.

Yetkili, “Kanadalılar artık Amerikan silahlarına bağımlı olmak istemiyor. Tedariklerini çeşitlendirmek istiyorlar” değerlendirmesinde bulundu.

Stephen Fuhr da Kanada’nın savunma kapasitesini hızla güçlendirme ihtiyacına dikkat çekerek, yavaş ilerleyen projelerin ciddi riskler doğurduğunu söyledi. “Sonuçta ortaya yavaş ve güncelliğini yitirmiş sistemler çıkıyor. Bu nedenle hızlı hareket etme konusunda son derece motiveyiz” ifadelerini kullandı.

Savunma Yatırımları Artıyor

Kanada’nın NATO’nun yüzde 2 savunma harcaması hedefini karşılamak için milyarlarca dolarlık yatırım planladığı biliniyor. Ayrıca Ulusal Araştırma Konseyi bünyesinde üç yıl içinde 105 milyon dolarlık bütçeyle bir drone inovasyon merkezi kurulması hedefleniyor.

Öte yandan Kanada Başbakanı Mark Carney’nin temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesine katılması, ekim ayında ise Türkiye’ye ayrı bir resmî ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu ziyaretlerde İHA projeleri dahil çeşitli savunma başlıklarının gündeme gelebileceği belirtiliyor.