İsrail'in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) üzerinden bölgesel lojistik merkezi olma hedefi, Gazze savaşının ardından Ankara'nın diplomasi hamleleriyle sekteye uğradı. İsrail'in Hayfa Limanı'nı merkez alan proje askıya alınırken; Türkiye, Suudi Arabistan, BAE ve Irak'ın dahil olduğu, İsrail'i bypass eden alternatif ticaret ve demiryolu güzergâhları öne çıkmaya başladı.

Hayfa Limanı Askıda Ve Alternatif Rotalar Devrede

Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye'da yer alan analize göre, 2023 G20 Zirvesi'nde duyurulan ve Hindistan'dan Körfez üzerinden İsrail'in Hayfa Limanı'na, oradan da Avrupa'ya uzanması hedeflenen IMEC projesi güvenlik krizleri nedeniyle fiilen durma noktasına geldi. İsrail'i devre dışı bırakan yeni ticaret hatları üzerinde uzlaşı sağlanırken, bölgesel denklemde Türkiye ve Suudi Arabistan ön plana çıktı.

İsrail'in Hayfa Limanı'nın yıllık 1,5 milyon konteynerlik kapasitesiyle Körfez yükünü taşıyamayacağı aktarılırken, bölgedeki çatışmalar nedeniyle liman ve enerji altyapılarının füze ile İHA hedefi haline gelmesi yatırımcı güvenini sarstı. Bu durum, küresel aktörlerin rotayı daha güvenli kara ve deniz hatlarına kaydırmasını hızlandırdı.

Hicaz Demiryolu Ve Kalkınma Yolu Projesi Büyüyor

Türkiye; Suudi Arabistan, BAE ve Irak ile koordineli bir şekilde İsrail'i kapsam dışı bırakan ulaştırma projelerini hızlandırdı. Bu kapsamda Türkiye ile Suudi Arabistan, tarihi Hicaz Demir Yolu'nun Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden hayata geçirilmesi amacıyla mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE de Irak ve Suriye bağlantılı yeni ticaret hatları üzerinde çalışmaya başladı.

Öte yandan Irak'ın öncülüğünde yürütülen Kalkınma Yolu Projesi, Basra'daki Büyük Faw Limanı'nı doğrudan Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefliyor. Hürmüz Boğazı'ndaki İran riskine karşı da önlem niteliği taşıyan bu adımlarla, Körfez ticaretinin İsrail'e uğramadan Akdeniz ve Avrupa pazarlarına ulaştırılması planlanıyor.