Ayasofya’da devam eden kapsamlı restorasyon çalışmaları, yapının ziyaretçilerin göremediği yer altı bölümlerini de gündeme taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’nın altında geniş galeriler, geçitler ve tüneller bulunduğunu, yaklaşık 9 kilometreye kadar uzanan bölümlerden söz edildiğini açıkladı. Çalışmaların tamamlanmasının ardından güvenli ve uygun alanların ziyarete açılması gündeme gelebilecek.

Ayasofya’nın Altındaki Yer Altı Ağı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş programı kapsamında gazetecilerle bir araya gelerek Ayasofya’da devam eden restorasyon çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

Ersoy’un açıklamalarında en fazla dikkat çeken başlıklardan biri, tarihi yapının altında bulunan ve ziyaretçilerin bugüne kadar göremediği yer altı bölümleri oldu.

Ayasofya’nın yalnızca görünen bölümlerinde değil, yapının altında bulunan galerilerde, geçitlerde ve tünellerde de çalışmalar yürütülüyor.

9 Kilometreye Kadar Uzanan Bölümler

Bakan Ersoy, Ayasofya’nın altında bulunan yer altı ağının büyüklüğüne ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı.

Yapının altında geniş yer altı galerileri, geçitler ve tüneller bulunduğunu anlatan Ersoy, yaklaşık 9 kilometreye kadar uzanan bölümlerden söz edildiğini belirtti.

Ancak yer altındaki bütün bölümlerde kesintisiz şekilde ilerlemek mümkün değil. Bazı noktalarda çökmeler ve geçişi engelleyen alanlar bulunuyor.

Çamur ve Balçık Temizleniyor

Ayasofya’nın yer altındaki bölümlerinde yürütülen çalışmaların önemli bir bölümünü temizlik ve yapısal güvenliğe ilişkin uygulamalar oluşturuyor.

Bakan Ersoy, çamur ve balçığın uzaklaştırılması, nemin kontrol altına alınması ve alanların yapısal açıdan güvenli hâle getirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Geçişin mümkün olmadığı veya çökmelerin bulunduğu bölümlerde de düzenleme ve incelemelerin devam ettiği, temizlik çalışmalarında önemli ilerleme sağlandığı belirtildi.

Ayasofya’nın Tünelleri Ziyarete Açılabilir

Yer altındaki çalışmaların tamamlanmasının ardından Ayasofya’da ziyaretçilere yeni alanların açılması da gündeme gelebilecek.

Bakan Ersoy, ilk hedefin restorasyon, temizlik, güçlendirme ve bilimsel incelemelerin tamamlanması olduğunu vurguladı.

Bu süreç sonrasında güvenli ve ziyaret için uygun olduğu belirlenen bölümlerin ziyarete açılması değerlendirilebilecek.

Böyle bir planın hayata geçirilmesi durumunda, Ayasofya’nın bugün ziyaretçiler tarafından görülemeyen önemli bir tarihî katmanı da turizme kazandırılmış olacak.

Ayasofya’da Kapsamlı Restorasyon

Ayasofya’da yürütülen çalışmalar yalnızca yer altındaki galeriler ve tünellerle sınırlı değil.

Ersoy, tarihi yapıda Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyonlarından birinin yürütüldüğünü belirtti.

Restorasyon programı kapsamında ziyaretçilerin doğrudan gördüğü alanların yanı sıra yapının altında kalan ve erişimin bulunmadığı bölümlerde de çalışmalar gerçekleştiriliyor.

Ana Kubbe İçin Kritik Çalışma

Restorasyonun en önemli aşamalarından birini Ayasofya’nın ana kubbesi oluşturuyor.

Bakan Ersoy, kubbenin bazı bölümlerinin yüzyıllardır bu ölçekte bir çalışmaya konu olmadığını belirtti.

Kubbedeki çatlakların neden olduğu su sızıntılarının iç mekândaki mozaik ve bezemelere zarar verebildiğini aktaran Ersoy, tarihi unsurların korunabilmesi için kubbeye dışarıdan müdahale edilmesi gerektiğini söyledi.

Radar ve Lazerle Taranacak

Ana kubbe kontrollü şekilde açıldıktan sonra modern teknolojiler kullanılarak ayrıntılı incelemeler gerçekleştirilecek.

Ersoy, kubbede radar ve lazer taraması yapılacağını açıkladı.

Bu çalışmalar sayesinde dışarıdan görülemeyen çatlakların, boşlukların ve diğer yapısal sorunların ayrıntılı şekilde belirlenmesi hedefleniyor.

Tespit edilen noktalar doğrultusunda gerekli güçlendirme çalışmalarının yapılması planlanıyor.

İbadet ve Ziyaret Sürerken Restorasyon

Ayasofya’daki restorasyonun dikkat çeken yönlerinden biri de çalışmalar devam ederken ibadet ve ziyaret akışının sürdürülmesi oldu.

Ersoy, bu yöntemin kapsamlı bir mühendislik ve hazırlık süreci gerektirdiğini belirtti.

Bilim kurulunun yaklaşık bir yıl boyunca çalışma yöntemi üzerinde hazırlık yaptığını söyleyen Ersoy, kubbenin altında oluşturulan platformun malzemesinden taşıma kapasitesine ve montaj sistemine kadar birçok unsurun test edildiğini kaydetti.

Platform İçin Yük Testleri Yapıldı

Kubbe altında gerçekleştirilecek çalışmalar için kurulan platformun güvenliği de restorasyon sürecinin önemli aşamalarından biri oldu.

Platformun taşıma kapasitesi, kullanılacak malzemeler ve montaj sistemi üzerinde mühendislik çalışmaları ile malzeme ve yük testleri gerçekleştirildi.

Hazırlıkların tamamlanmasının ardından platformun montajının kısa sürede bitirildiği belirtildi.

Kubbe Çalışmaları En Az Bir Yıl Sürecek

Ayasofya’nın ana kubbesindeki çalışmalar için uzun bir takvim öngörülüyor.

Bakan Ersoy, kubbedeki ana çalışmaların tamamlanabilmesi için en az bir yıllık yoğun bir çalışma sürecinin gerekli olduğunu açıkladı.

Cephelerde ise birden fazla noktada eş zamanlı çalışma yapılabildiği için restorasyonun daha hızlı ilerleyebildiğini belirtti.

Ayasofya İçin Hedef 2027 Sonu

Restorasyon çalışmalarında dış görünüm için belirlenen takvim de açıklandı.

Bakan Ersoy, genel hedeflerinin 2027 yılı sona ermeden Ayasofya’nın dış görünümünü çok büyük ölçüde eski hâline döndürmek olduğunu söyledi.

Bu tarihe gelindiğinde yapının çevresindeki iskelelerin önemli bölümünün kaldırılması ve cephe çalışmalarının büyük ölçüde tamamlanması planlanıyor.

Ayasofya’nın alt katlarında, yer altı galerilerinde ve ziyaretçilerin göremediği diğer bölümlerinde yürütülen restorasyon ve bilimsel incelemelerin ise bu aşamadan sonra da devam edebileceği belirtildi.