Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin’de eski Japonya Dışişleri Bakanı ve Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği Başkanı Takeshi Iwaya ile görüşmesinde Tokyo yönetimine sert mesajlar verdi. Japonya’nın savaş geçmişinden ders çıkarması gerektiğini söyleyen Wang, Japon liderlerin Tayvan konusundaki “hatalı söz ve eylemlerini” düzeltmesini istedi.

Pekin’de kritik Çin-Japonya görüşmesi

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin’i ziyaret eden Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği Başkanı Takeshi Iwaya ile bir araya geldi. Görüşmenin ana gündemlerinden birini son dönemde gerilen Çin-Japonya ilişkileri oluşturdu.

Daha önce Japonya Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Iwaya ile yapılan görüşmede Wang, iki ülke arasındaki sorunları değerlendirirken Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı geçmişine ve Tayvan konusundaki tutumuna değindi.

Çinli Bakan, Japonya’nın geçmişten ders çıkarmasının önemini vurgularken, savaş sonrasında benimsenen politikalara ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Wang’ın açıklamalarının merkezinde Japon liderlerin Tayvan konusunda kullandığı ifadeler yer aldı.

Wang Yi’den Japonya’ya sert uyarı

Wang Yi, bu yılın Japon savaş suçlularının yargılandığı Tokyo Duruşmaları’nın 80’inci yılı olduğunu hatırlatarak Japonya’nın savaş geçmişi konusunda sert ifadeler kullandı.

Wang şunları söyledi:

"Japonya tarihten ders çıkarmaz, savaş sonrası 'Barış Anayasası'na meydan okur, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa geleceği de olmayacaktır. Japonya'nın acil görevi, liderlerinin Tayvan sorunu hakkındaki hatalı söz ve eylemlerini düzeltmek, tarihsel sorunlara karşı doğru tavır almak ve Çin'e dair akılcı ve objektif bir anlayış geliştirmektir."

Wang’ın açıklamasında Tayvan konusu doğrudan öne çıkarken, Japonya’nın bölgeye ilişkin yaklaşımını değiştirmesi istendi.

Çinli Bakan aynı zamanda Tokyo yönetimine Çin konusunda “akılcı ve objektif” bir yaklaşım benimseme çağrısında bulundu.

İlişkilerde normalleşme çağrısı

Wang Yi, gelecek yılın Çin ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin normalleşmesinin 55’inci yıl dönümü olacağını da hatırlattı.

İki ülke ilişkilerinin yeniden ciddi bir durumla karşı karşıya kaldığını belirten Wang, ilişkilerin yeniden normalleşmesi gerektiğini ifade etti.

Wang, Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği başta olmak üzere Japonya’daki kesimlerin iki ülke arasındaki dostluk geleneğini sürdürmesini istedi.

Çinli Bakan ayrıca Japonya’nın mevcut gerilim karşısında doğru tercihi yapması yönündeki beklentisini dile getirdi.

Iwaya’dan geçmişin dersleri vurgusu

Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği Başkanı Takeshi Iwaya da Çin ile Japonya arasındaki ilişkilerin mevcut durumundan endişe duyduğunu ifade etti.

Birliğin eski başkanı Yohei Kono’nun yaklaşımını sürdüreceklerini belirten Iwaya, iki ülke arasında daha önce imzalanan dört siyasi belgenin hedeflerine ve temel ilkelerine dönülmesini destekleyeceğini söyledi.

Iwaya açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Japonya geçmişin derslerini unutmamalı, siyasetçiler Japonya'nın yönünü doğru tayin etmeli ve barışçıl kalkınma yolunda kararlılıkla yürümeyi sürdürmeli."

Iwaya’nın açıklaması da görüşmede tarih ve barışçıl kalkınma başlıklarının ön plana çıkmasına neden oldu.

Tayvan açıklaması gerilimi başlattı

Çin ile Japonya arasındaki mevcut gerilimin arka planında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin Kasım 2025’te parlamentoda yaptığı Tayvan açıklaması bulunuyor.

Takaichi, Tayvan’da savaş gemilerinin kullanıldığı bir kriz yaşanması halinde bunun Japonya açısından “varlığı tehdit eden bir durum” olarak değerlendirilebileceğini söyledi.

Japonya’nın güvenlik yasaları, böyle bir durum oluşması halinde ülkenin kolektif meşru müdafaa hakkını kullanabilmesine imkan tanıyor.

Takaichi’nin sözleri bu nedenle Japonya’nın olası bir Tayvan krizinde askeri olarak devreye girebileceği şeklinde yorumlandı.

Pekin Takaichi’den geri adım istedi

Tayvan’ı kendi toprağı olarak gören Çin yönetimi, Japonya Başbakanı Takaichi’nin sözlerine sert tepki gösterdi.

Pekin yönetimi açıklamaları iç işlerine müdahale ve ciddi bir provokasyon olarak nitelendirirken, Takaichi’den sözlerini geri almasını istedi.

Japonya Başbakanı’nın geri adım atmaması üzerine iki ülke arasındaki gerilim farklı alanlara da yansıdı.

Çin, vatandaşlarına Japonya’ya seyahat etmemeleri yönünde çağrıda bulunurken Japon deniz ürünlerinin ithalatını da askıya aldı.

Gerilim Birleşmiş Milletler’e taşındı

Çin ve Japonya arasındaki karşılıklı açıklamalar daha sonra Birleşmiş Milletler’e de yansıdı. İki ülke burada da birbirlerine yönelik suçlamalarda bulundu.

Wang Yi’nin son görüşmede Japonya’dan “Liderlerinin Tayvan sorunu hakkındaki hatalı söz ve eylemlerini düzeltmesini” istemesi, iki ülke arasındaki bu gerilimin devamı niteliğinde oldu.

Pekin’de Wang ile görüşen Takeshi Iwaya ise Sanae Takaichi’den önceki hükümette Japonya Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı.