Deniz seviyesinden 1829 metre yüksekte bulunan Kominiarski Wierch’in zirvesine çıkan güzergâh haritalarda yer alsa da 1988’den bu yana ziyaretçilere kapalı. Zirvenin 38 yıldır sıkı şekilde korunmasının arkasında bölgede yuvalayan kaya kartalları bulunuyor. Dağda ayrıca 140 mağara, nadir bitki türleri ve dikkat çeken jeolojik oluşumlar yer alıyor.

Haritada var ama kullanmak yasak

Koscieliska ve Chocholowska vadileri arasında yükselen Kominiarski Wierch, yıllardır ziyaretçilerin çıkamadığı zirvelerden biri olarak dikkat çekiyor.

1829 metre yüksekliğindeki dağın zirvesine ulaşan güzergâh haritalarda bulunmasına rağmen 1988 yılından beri kullanıma kapalı tutuluyor.

Bugün sıkı koruma altında bulunan bölge geçmişte ise hem ekonomik faaliyetlere hem de turizme açıktı. Dağın çevresinde hayvancılık yapılırken kuzey yamacında demir cevheri çıkarılıyordu.

19. yüzyılda Kominiarski Wierch çevresinde çok sayıda maden galerisi de işletildi.

Turistler yıllarca zirveye çıktı

Kominiarski Wierch yalnızca madencilik ve hayvancılıkla değil, dağcılık ve turizm açısından da kullanılan bir bölgeydi.

Zirveye yönelik ilk rotalardan biri 1892 yılında Mieczyslaw Karlowicz tarafından belirlendi.

1901 yılında ise Iwaniacka Geçidi üzerinden yeni bir patika açıldı. Bu güzergâh zamanla turistlerin yoğun olarak kullandığı rotalardan biri haline geldi.

Dağa yönelik insan hareketliliği uzun yıllar devam etti ancak 1988 yılında alınan kararla zirveye giden yol kapatıldı.

Kaya kartalları için kapatıldı

Kominiarski Wierch’in ziyaretçilere kapatılmasının temel nedeni bölgede yuvalayan kaya kartallarının korunması oldu.

Tatra Milli Parkı yönetimi, kaya kartallarının insan hareketliliğinden etkilenmesini önlemek ve bölgenin doğal habitatını korumak amacıyla 1988 yılında zirve yolunu kapattı.

Böylece yıllarca turistlerin kullandığı rota ziyaretçilere kapatıldı ve Kominiarski Wierch sıkı koruma altına alındı.

Bölgedeki kısıtlamalar 2000 yılında daha da genişletildi. Yeni düzenlemeyle yalnızca turistlerin değil, mağaracılar ve araştırmacılar dahil tüm ziyaretçilerin bölgeye girişi yasaklandı.

Kanat açıklıkları 2 metreyi buluyor

Kominiarski Wierch’in korunmasında önemli rol oynayan kaya kartalları, Polonya’daki en nadir kuluçka kuşları arasında yer alıyor.

Kaya kartallarının kanat açıklığı 2 metreye kadar ulaşabiliyor.

Türün Polonya’da Bieszczady, Beskid Niski, Beskid Sadecki, Gorce ve Pieniny gibi Karpat bölgelerinde yaşamını sürdürdüğü belirtiliyor.

Geçtiğimiz yıl ülke genelinde kaya kartallarına ait 34 bölgesel yerleşim alanı tespit edildi. Kominiarski Wierch çevresindeki kaya kartallarının mevcut durumuna ilişkin ise net bir sayı bulunmuyor.

Dağın içinde 140 mağara bulunuyor

Kominiarski Wierch’in koruma altında tutulmasının dikkat çeken bir başka yönü ise dağın jeolojik yapısı.

Zirveye uzanan bölgede toplam 140 mağara bulunuyor.

Bu mağaralar arasında Polonya’nın en derin üçüncü mağarası olarak gösterilen Bandzioch Kominiarski de yer alıyor.

Kireç taşı taban yapısına sahip olan bölge, mağaralarının yanı sıra nadir bitki türlerine ve farklı jeolojik oluşumlara da ev sahipliği yapıyor.

38 yıldır zirveye çıkılamıyor

Bir dönem hayvancılık yapılan, demir cevheri çıkarılan ve turistlerin kullandığı Kominiarski Wierch, 1988’de alınan karardan bu yana ziyaretçilere kapalı tutuluyor.

2000 yılında genişletilen kısıtlamalarla bölgeye yönelik koruma daha da artırılırken mağaracılar ve araştırmacılar da yasak kapsamına alındı.

Haritalarda zirveye çıkan eski güzergâh görülebilse de 1829 metrelik Kominiarski Wierch’e giden rota 38 yıldır ziyaretçilere kapalı. Dağdaki 140 mağara, nadir bitki türleri, jeolojik oluşumlar ve kaya kartallarının yaşam alanları sıkı koruma altında tutulmaya devam ediyor.