Norveç'te Rusya'ya ait Professor Molchanov adlı ticari keşif ve yolcu gemisine, Ukrayna devlet enerji şirketi Naftogaz'ın başvurusu üzerine el konuldu. Svalbard Takımadaları'ndaki Barentsburg yerleşkesinde bulunan geminin bölgeden ayrılmasına izin verilmezken kararın, Rusya'nın uluslararası tahkim kararından kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olduğu açıklandı. Dosyanın temelinde ise Kırım'daki Naftogaz varlıkları için hükmedilen milyarlarca dolarlık tazminat bulunuyor.

NORVEÇ RUS GEMİSİNE EL KOYDU

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş devam ederken iki ülke arasındaki mücadele, farklı ülkelerde yürütülen hukuki süreçlerle de sürüyor. Son gelişmenin adresi Norveç'in Svalbard Takımadaları oldu.

Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz'ın girişimi üzerine Rusya'ya ait Professor Molchanov adlı gemi için el koyma kararı verildi.

Ticari keşif ve yolcu seferlerinde kullanılan gemi, Svalbard'da Rusya tarafından işletilen Barentsburg madencilik yerleşkesinde bulunuyordu.

GEMİNİN BARENTSBURG'DAN AYRILMASINA İZİN YOK

Naftogaz tarafından paylaşılan bilgilere göre karar, Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesi tarafından 31 Ağustos'ta alındı.

Mahkeme kararı doğrultusunda Professor Molchanov'un bulunduğu noktadan ayrılmasına izin verilmiyor.

Geminin hareket etmesini engellemek amacıyla gerekli tedbirlerin uygulanması görevi ise Svalbard Valiliğine verildi.

Böylece Rus gemisinin hukuki süreç sonuçlanana veya ilgili makamlar tarafından farklı bir karar verilene kadar mevcut konumundan ayrılması engellenmiş oldu.

4,22 MİLYAR DOLARLIK TAZMİNAT DOSYASI

Professor Molchanov'a yönelik işlemin arkasında Rusya ile Naftogaz arasındaki yıllardır devam eden milyarlarca dolarlık hukuki anlaşmazlık bulunuyor.

Lahey'deki uluslararası tahkim heyeti, Nisan 2023'te Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhak etmesinin ardından el konulan Naftogaz varlıklarıyla ilgili kararını açıklamıştı.

Tahkim heyeti, Rusya'nın Ukraynalı şirkete 4,22 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetti. Bu tutara ayrıca faiz ve hukuki masrafların eklenmesi kararlaştırıldı.

Moskova'nın söz konusu ödemeyi gerçekleştirmemesi üzerine Naftogaz, tahkim kararının farklı ülkelerde uygulanabilmesi için Rus varlıklarına yönelik hukuki girişimlerini artırdı.

NAFTOGAZ: RUS VARLIKLARINI TAKİP ETMEYE DEVAM EDECEĞİZ

Naftogaz Başkanı Sergii Fedorenko, Norveç'teki gelişmenin ardından Rusya'nın tahkim kararından doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini söyledi.

Fedorenko şu ifadeleri kullandı:

“Rusya, uluslararası bir tahkim kararına uymayı reddederek sorumluluktan kaçamaz. Naftogaz ve diğer Naftogaz Grubu şirketlerine hükmedilen tazminat ödenene kadar dünya genelindeki Rus varlıklarını takip etmeye devam edeceğiz”

Bu açıklama, Ukraynalı şirketin yalnızca Norveç'te değil, Rusya'ya ait varlıkların bulunduğu diğer ülkelerde de hukuki girişimlerini sürdüreceğini gösterdi.

ABD, İNGİLTERE, FRANSA VE FİNLANDİYA'DA DA HUKUKİ SÜREÇ VAR

Naftogaz, Rusya'dan tahsil etmeye çalıştığı tazminat için birden fazla ülkede girişimde bulunuyor.

Şirket, aralarında ABD, İngiltere, Fransa ve Finlandiya'nın da bulunduğu çeşitli ülkelerdeki yargı makamlarıyla tahkim kararının uygulanmasına yönelik süreçler yürütüldüğünü açıkladı.

Bu girişimlerde Rusya'ya ait belirli varlıkların dondurulması veya tazminat kararının icrasına konu edilmesi amaçlanıyor.

Professor Molchanov için Norveç'te alınan karar da Naftogaz'ın farklı ülkelerde yürüttüğü bu tahsilat girişimlerinin yeni halkalarından biri oldu.

RUSYA KARARA İTİRAZ ETTİ

Moskova cephesinden ise Norveç'teki işleme itiraz geldi.

Rus tarafı, gemiye yönelik müdahale öncesinde kendilerine gerekli bildirimin yapılmadığını savundu.

Dolayısıyla Norveç'teki el koyma işleminin hukuki boyutuna ilişkin Rusya ile Naftogaz arasındaki anlaşmazlığın devam etmesi bekleniyor.

PROFESSOR MOLCHANOV GEMİSİ NEDİR?

Norveç basınına yansıyan bilgilere göre Professor Molchanov, yaklaşık 43 yıl önce okyanus araştırmalarında kullanılmak üzere inşa edildi.

Gemi daha sonraki yıllarda ticari keşif ve yolcu seferlerinde kullanılmaya başlandı.

Son dönemde ise Rusya'nın kuzeybatısındaki Murmansk ile Svalbard'daki Barentsburg arasında seferler gerçekleştirdiği belirtildi.

Professor Molchanov'un Norveç makamlarının kararı doğrultusunda şimdilik Barentsburg'dan ayrılmasına izin verilmiyor.

RUSYA İLE NAFTOGAZ ARASINDAKİ ANLAŞMAZLIK 2014'E UZANIYOR

Naftogaz ile Rusya arasındaki hukuki mücadelenin temeli 2014'te Kırım'ın Rusya tarafından ilhak edilmesine dayanıyor.

Naftogaz, Kırım'daki şirket varlıklarına Rusya tarafından el konulduğunu belirterek uğradığı zararın karşılanması amacıyla 2016'da hukuki süreci başlattı.

Yıllar süren tahkim sürecinin ardından 2023'te Naftogaz lehine milyarlarca dolarlık tazminat kararı çıktı.

Rusya'nın ödeme yapmadığını belirten Naftogaz ise tahkim kararının icrası amacıyla farklı ülkelerde Rusya'ya ait olduğu belirlenen varlıkların peşine düştü.

SVALBARD'DAKİ RUS GEMİSİ HUKUKİ SÜRECİN MERKEZİNDE

Norveç'in kuzeyindeki Svalbard, özel uluslararası statüsü ve bölgede Rusya'nın uzun süredir devam eden varlığı nedeniyle gelişmenin dikkat çeken noktalarından biri oldu.

Rusya'nın işlettiği Barentsburg yerleşkesinde bulunan Professor Molchanov'a ilişkin karar doğrudan Norveç mahkemesi tarafından verildi.