ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında yürütüldüğü belirtilen müzakere sürecine ilişkin dikkat çeken bir açıklamada bulundu. Orta Doğu’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların netlik kazanmadığı bir dönemde konuşan Trump, İran’a yönelik sert ifadeler kullandı.

Kendisine ait sosyal medya platformu üzerinden paylaşım yapan Trump, Tahran yönetiminin hızlı hareket etmesi gerektiğini belirtti. Açıklamasında, “İran için zaman daralıyor ve çok hızlı hareket etmeleri gerekiyor, yoksa onlardan geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman çok önemli” ifadelerine yer verdi. Bu sözler, ABD-İran hattında yeni bir gerilim dalgası olarak yorumlandı.

“Fırtına Öncesi Sessizlik” Paylaşımı Dikkat Çekti

Trump’ın açıklamalarından bir gün önce yaptığı paylaşım da uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. ABD Başkanı, İran’a ait savaş gemilerinin fırtınalı bir denizde ilerlediğini gösteren yapay zekâ üretimi bir görsel paylaştı.

Paylaşımda yer alan “Bu, fırtına öncesi sessizlikti” ifadesi, diplomatik çevrelerde olası bir askeri adımın habercisi olup olmadığı yönünde tartışmalara neden oldu. Görsel ve mesajın zamanlaması, müzakere sürecine yönelik baskı unsuru olarak değerlendirildi.

ABD’nin İran’a Sunduğu 5 Şart

İran basınında yer alan haberlere göre Washington yönetimi, müzakereler için Tahran’a beş maddelik bir çerçeve sundu. İddialara göre ABD’nin teklifinde İran’a herhangi bir tazminat ödenmeyeceği, bloke edilen İran varlıklarının serbest bırakılmayacağı ve ülkede yalnızca tek bir nükleer tesisin faaliyette kalmasına izin verileceği yer aldı.

Ayrıca yaklaşık 400 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun İran’dan çıkarılarak ABD’ye teslim edilmesi ve tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesinin müzakere başlığı yapılması önerildi.

İranlı uzmanlar, söz konusu teklifin ABD’nin savaş sırasında ulaşamadığı hedefleri diplomasi yoluyla gerçekleştirme girişimi olduğunu savundu. Bazı değerlendirmelerde, şartların kabul edilmesi durumunda dahi ABD ve İsrail’in saldırı tehditlerinin tamamen ortadan kalkmayabileceği öne sürüldü.

İran’ın Müzakere İçin Öne Sürdüğü Koşullar

Tahran yönetiminin de müzakerelere başlamak için beş ön şart belirlediği bildirildi. İran basınına göre bu şartlar arasında, özellikle Lübnan başta olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların sona ermesi, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve bloke edilen varlıkların serbest bırakılması yer alıyor.

Ayrıca savaş nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesi ve İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının uluslararası düzeyde kabul edilmesi de Tahran’ın talepleri arasında gösteriliyor.

Gözler Washington-Tahran Hattında

ABD-İran ilişkileri, nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel çatışmalar nedeniyle uzun süredir gerilimli bir seyir izliyor. Trump’ın son açıklamaları, taraflar arasında yürütüldüğü belirtilen diplomatik temasların geleceğine dair soru işaretlerini artırdı.