ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden diplomatik temaslara ilişkin yaptığı açıklamayla uluslararası gündemi hareketlendirdi. “İran ile anlaşıyoruz” diyen Trump, bu sürecin yalnızca Washington ile Tahran arasında kalmaması gerektiğini vurguladı. Trump’a göre, olası bir İran anlaşması, Orta Doğu’da daha geniş bir normalleşme adımıyla eş zamanlı yürütülmeli.

Trump, başta Suudi Arabistan, Katar, Türkiye, Mısır, Ürdün, Pakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere birçok ülkenin aynı süreçte İbrahim Anlaşmaları’nı imzalaması gerektiğini söyledi.

“Tüm Ülkeler İbrahim Anlaşmaları’nı İmzalamalı”

Trump açıklamasında, İran’la yapılacak anlaşmanın tarihi bir dönüm noktası olabileceğini savundu. “İran anlaşması imzalanırken Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Pakistan, Türkiye, Mısır, Ürdün ve Bahreyn’in eş zamanlı olarak İbrahim Anlaşmaları’nı imzalamasının zorunlu olması gerek” ifadelerini kullandı.

Bazı ülkelerin çekinceleri olabileceğini kabul eden Trump, buna rağmen bölgesel barışın ancak geniş katılımla mümkün olacağını belirtti. “Bu nedenle tüm ülkelerin derhal İbrahim Anlaşmaları’nı imzalamasını zorunlu olarak talep ediyorum” diyerek temsilcilerine süreci başlatma talimatı verdiğini açıkladı.

“Suudi Arabistan ve Katar Derhal İmzalamalı”

Trump, özellikle Suudi Arabistan ve Katar’ın sürecin öncüsü olması gerektiğini söyledi. “İbrahim Anlaşmaları süreci, Suudi Arabistan ve Katar’ın derhal imzalamasıyla başlamalı ve diğer herkes bunu takip etmelidir” sözleriyle çağrısını netleştirdi.

Bu açıklama, bölgesel diplomasi trafiğinin önümüzdeki günlerde hızlanabileceği yorumlarına yol açtı.

“İsrail ile Anlaşma Olmazsa İran ile de Anlaşmam”

Trump’ın en dikkat çeken mesajı ise İsrail vurgusu oldu. Bölgesel uzlaşının İsrail ile normalleşmeye bağlı olduğunu söyleyen ABD Başkanı, “Eğer takip etmezlerse, kötü niyet göstergesi olacağından bu anlaşmanın bir parçası olmamalıdırlar. Tüm bölge İsrail ile anlaşmazsa ben de İran ile anlaşmam” ifadelerini kullandı.

Bu sözler, İran anlaşmasının yalnızca nükleer program ve Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayacağı, daha geniş bir diplomatik çerçeveye bağlanacağı şeklinde değerlendirildi.

İbrahim Anlaşmaları Nedir?

İbrahim Anlaşmaları, Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2020 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas’ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesiyle başlamıştı. Daha sonra Sudan da sürece katılmıştı. Anlaşmalar, bölgesel iş birliğini artırmayı ve diplomatik normalleşmeyi teşvik etmeyi amaçlıyor.

İran Heyeti Katar’da

Öte yandan İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar Başbakanı ile görüşmek üzere Doha’ya gitti. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun masaya yatırıldığı bildirildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD ile bir anlaşma taslağı üzerinde uzlaşı sağlandığını ancak bunun kısa sürede imzalanacağı anlamına gelmediğini ifade etti. Sözcü ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin kıyı ülkelerine ait olduğunu vurguladı ve geçişlerden doğrudan bir ücret alınmayacağını belirtti.

Washington’dan Mesaj: “Ya Anlaşırız Ya Başka Yolla Anlaşırız”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da sürece ilişkin açıklamalarda bulundu. Rubio, “Ya İran ile iyi bir anlaşma yapacağız ya da başka bir yolla anlaşacağız” diyerek diplomasiye öncelik verileceğini ancak alternatif seçeneklerin de masada olduğunu söyledi.

Trump ise diplomatik temsilcilerine aceleci davranmamaları talimatını verdiğini belirtti. Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “Anlaşmaya varılıp, onaylanıp ve imzalanana kadar abluka tam olarak yürürlükte kalacaktır. Her iki taraf da zaman ayırmalı ve doğru olanı yapmalıdır” ifadelerini kullandı.