Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanları, İsrail’in Gazze için hazırlanan planın uygulanmasına yönelik tutumunu ortak açıklamayla kınadı. Sekiz ülke, Gazze’de sürecin gecikmeden ilerletilmesini isterken kalıcı barış için iki devletli çözüm ve bağımsız Filistin Devleti vurgusu yaptı.

Gazze’de savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler devam ederken Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 8 ülkeden İsrail’e ortak çağrı geldi. Dışişleri bakanlarının yayımladığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğündeki süreç kapsamında hazırlanan Gazze Planı'nın uygulanmasının engellenmesinin barış girişimlerini tehlikeye attığı belirtildi.

Açıklamada özellikle Gazze’deki ağır insani durum, yeniden yapılanma süreci ve Filistin halkının devlet kurma hakkı üzerinde duruldu.

Türkiye Dahil 8 Ülkeden İsrail’e Ortak Tepki Geldi

Ortak açıklamaya Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri imza attı.

Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrail’in Gazze Planı'nın uygulanmasını tamamlamaya yönelik yol haritasına ve Filistin Devleti’nin kurulmasına karşı tutumunu kınadı.

Açıklamada İsrail’in yaklaşımının yalnızca planın geleceğini değil, bölgede adil ve kalıcı barış oluşturulmasına yönelik diplomatik çabaları da tehlikeye attığı ifade edildi.

Bakanların ortak açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:

“Bu ret, Gazze'de ve işgal altındaki Filistin topraklarının geri kalanında barışın sağlanmasına yönelik çabaların engellenmesinden artık İsrail'in sorumlu olduğunu teyit etmektedir.”

Gazze Planının Derhal Uygulanması İstendi

Sekiz ülke, Gazze’deki insani koşulların iyileştirilebilmesi ve yeniden yapılanmanın başlayabilmesi için planın tam ve gecikmeksizin uygulanması gerektiğini bildirdi.

Açıklamada planın Filistinli grupların kabulünün yanı sıra Mısır, Katar, Türkiye ve ABD’nin dahil olduğu arabuluculuk girişimleri sonucunda şekillendiği kaydedildi.

Planın uygulanmasının engellenmesi veya geciktirilmesi durumunda sahadaki koşulların yeniden ağırlaşabileceği belirtilirken, savaşın sona erdirilmesi yönündeki sürecin de sekteye uğrayabileceğine dikkat çekildi.

ABD’ye Sürece Aktif Katılım Çağrısı

Ortak açıklamada ABD’nin diplomatik süreçte aktif rolünü sürdürmesinin önemi de vurgulandı.

Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrail’in plan kapsamında öngörülen düzenleme ve taahhütlere uymasının sağlanması ve uygulamanın daha fazla engellenmesinin önlenmesi konusunda Washington yönetiminin sürece aktif biçimde katılmasını istedi.

Bakanlar aynı zamanda Gazze Planı'nın bütünlüğünün korunmasının bölgedeki diplomatik sürecin devamı açısından önemli olduğunu belirtti.

İki Devletli Çözüm Vurgusu Yapıldı

Ortak açıklamanın öne çıkan bölümlerinden biri Filistin Devleti ve iki devletli çözüm konusunda oldu.

Sekiz ülke, kalıcı barışın Filistin halkının uluslararası hukuk çerçevesindeki kendi kaderini tayin etme ve bağımsız devlet kurma hakkına dayanması gerektiğini belirtti.

Bakanlar, Filistin Devleti'nin kurulmasını engellemeye yönelik tek taraflı girişimlere karşı olduklarını açıkladı.

Ortak açıklamada, 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti'nin kurulmasının iki devletli çözümün temel unsuru olduğu kaydedildi.

Filistin devletinin kurulmasını engellemeye yönelik girişimlerin yalnızca Filistin meselesini değil, bölgenin genel güvenlik ve istikrarını da etkileyebileceği ifade edildi.

Barış Kuruluna “Acil ve Somut Tedbirler” Çağrısı

Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, açıklamalarında Barış Kuruluna da çağrıda bulundu.

Taraflardan planın uygulanmasına ve sonraki aşamaya geçilmesine yönelik girişimleri desteklemeleri istenirken, Barış Kurulunun da yetkileri çerçevesinde “acil ve somut tedbirler” alması talep edildi.

Bu süreçte ABD’nin desteğinin ve aktif katılımının sürdürülmesi gerektiği belirtildi.

Trump’ın 15 Maddelik Gazze Planında Neler Var?

Paylaşılan bilgilere göre 15 maddelik Gazze Planı, Gazze’deki silahlı yapıların silahsızlandırılması ve bölgenin savaş sonrasındaki yönetiminin yeniden düzenlenmesini kapsayan aşamalı bir süreç öngörüyor.

Planın ilk bölümünde Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların ağır silahları ile askeri üretim altyapısının, silah depolarının ve tünel ağlarının ortadan kaldırılması hedefleniyor.

İlerleyen aşamada ise Gazze’nin günlük idaresinin, uluslararası gözetim altında çalışması öngörülen Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye bırakılması planlanıyor.

İsrail yönetimi ile planın diğer tarafları arasındaki önemli anlaşmazlıklardan biri ise silahsızlanmanın kapsamı olarak öne çıkıyor.

Netanyahu Filistin Devletine Karşı Tutumunu Açıkladı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas’ın yalnızca ağır silahlarının değil, hafif silahlar dahil bütün silahlarının ortadan kaldırılmasını istediğini açıkladı.

Netanyahu ayrıca Filistin Devleti'nin kurulmasına karşı tutumunu sürdürerek, başbakanlığı döneminde bir Filistin devletinin kurulmayacağını ifade etti.

Bu açıklamalar, sekiz ülkenin ortak bildirisinde yer alan iki devletli çözüm çağrısıyla taraflar arasındaki temel görüş ayrılıklarından birini oluşturuyor.

Gazze’de Ateşkes Sonrasındaki Can Kayıpları Gündemde

Gazze’de ilan edilen ateşkese rağmen bölgede can kayıplarının sürdüğüne ilişkin açıklamalar geliyor.

Gazze Sağlık Bakanlığının paylaştığı verilere göre ateşkesin başlamasından sonraki dönemde 1.258 kişi yaşamını yitirdi, 4 bin 139 kişi yaralandı. Aynı açıklamalarda enkaz altından 800'den fazla kişinin cenazesinin çıkarıldığı bildirildi.

Bakanlığın Ekim 2023’ten bu yana açıkladığı toplam verilere göre ise Gazze’de en az 73 bin 386 kişi hayatını kaybetti ve 174 bin 250 kişi yaralandı.

Bu rakamlar Gazze Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan veriler olup bölgedeki koşullar nedeniyle savaş dönemindeki sayıların bağımsız olarak anlık biçimde doğrulanması güç olabiliyor.

Batı Şeria’daki Gelişmeler de Açıklamaların Gündeminde

Gazze’deki gelişmeler devam ederken işgal altındaki Batı Şeria’da da İsrail güçlerinin operasyonları ve İsrailli yerleşimcilerin faaliyetlerine ilişkin haberler geliyor.

Filistin haber ajansının aktardığı bilgilere göre Nablus ve Beytüllahim çevresinde baskınlar gerçekleştirildi. Ramallah, El-Bireh ve Beytüllahim çevresinde ise Filistinlilere ait mülkler ile tarım alanlarının zarar gördüğü bildirildi.