Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yapı sektöründe kapsamlı bir dönüşüm başlatıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemesiyle birlikte büyük ölçekli yeni binalar için çevresel kriterler sıkılaştırıldı.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan projelerde, yapı kullanma izin belgesi aşamasında “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” sunulması zorunlu olacak. Böylece yalnızca enerji tüketimi değil, binaların tüm yaşam süreci mercek altına alınacak.

Bakan Murat Kurum’dan Açıklama

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yeni düzenlemeye ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Çevre dostu yapılaşmayı yaygınlaştıracak düzenlememiz yayımlandı. 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzeri yeni binalarda; Enerji Kimlik Belgesi, Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesini devreye alıyoruz. Sera gazı emisyonu düşük olan binalar için ‘Düşük Karbonlu Bina Belgesi’ uygulaması getiriyoruz.”

Kurum’un açıklamasıyla birlikte yapı sektöründe yeni bir standart dönemi başlamış oldu.

Tüm Emisyon Süreci Hesaplanacak

Yeni sistemle birlikte binaların yalnızca kullanım aşamasındaki enerji tüketimi değil, inşaattan yıkıma kadar geçen tüm süreçte oluşturduğu sera gazı emisyonları hesaplanacak.

“Bina Yaşam Döngüsü Analizi” kapsamında; ham madde temini, nakliye süreçleri, inşaat aşaması, kullanım ve işletme dönemi, bakım ve onarım çalışmaları, yenileme işlemleri, yıkım süreci, atık bertarafı ve geri dönüşüm dahil olmak üzere tüm aşamalar değerlendirilecek.

Analizler, Bakanlık tarafından yürütülen BEP-TR sistemi üzerinden gerçekleştirilecek. Belgeler ise yetkili Enerji Kimlik Belgesi Uzmanları tarafından hazırlanacak.

“Düşük Karbonlu Bina Belgesi” Uygulaması

Yönetmelikle birlikte dikkat çeken bir diğer yenilik ise “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” oldu. İşletme sürecinde düşük sera gazı salımı yapan yapılar bu belgeyi almaya hak kazanacak.

Yeni kriterlere göre, Enerji Kimlik Belgesi’nde sera gazı emisyon sınıfı en az “B”, enerji performans sınıfı ise en az “C” olan binalar bu belge için başvurabilecek. Böylece çevre dostu projelerin teşvik edilmesi hedefleniyor.

Uzmanlara Yeni Eğitim ve Sınav Şartı

Düzenleme yalnızca binaları değil, sektörde görev yapan uzmanları da kapsıyor. “Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ” çerçevesinde uzmanların yetki alanı genişletildi.

Artık uzmanlar, yalnızca Enerji Kimlik Belgesi değil, Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi ve Düşük Karbonlu Bina Belgesi alanlarında da yetkilendirilecek. Eğitim süreleri artırılırken, mevcut yetki sahiplerinin haklarının süre sonuna kadar korunacağı belirtildi. Yetki süresi dolan uzmanlar ise yeni eğitim programına katılarak yeniden sınava girecek.

Yapı Sektöründe Yeni Dönem

Uzmanlar, bu adımın Türkiye’de sürdürülebilir mimarlık ve yeşil bina uygulamalarını hızlandıracağını değerlendiriyor. 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek zorunluluk, özellikle büyük ölçekli konut, AVM, hastane ve ofis projelerini doğrudan etkileyecek.