Ticaret Bakanlığı'nın Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemesiyle araç kiralama sektöründe kapsamlı bir değişim süreci başlıyor. 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni kurallar; kiralık araçların yaşı ve kilometresi, tüketiciden alınabilecek depozito, işletmelerin yetkilendirilmesi ve kiralama işlemlerinin elektronik ortamda izlenmesi gibi birçok alanı kapsıyor. Düzenlemede özellikle 6 yaş ve 180 bin kilometre sınırı ile depozitonun en geç 7 gün içinde iade edilmesi dikkat çekiyor.

Araç kiralayan milyonlarca tüketiciyi ve sektörde faaliyet gösteren işletmeleri ilgilendiren yeni dönem için takvim belli oldu. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, sektörde hizmet standartlarının yükseltilmesi, kayıt dışılığın azaltılması ve tüketicilerin korunması amacıyla önemli kriterler getiriyor.

Araç Kiralamada Yeni Dönem Başlıyor: Yaş Sınırı Geliyor

Araç kiralamada yeni dönem başlıyor ve düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından birini filolarda kullanılabilecek taşıtların yaşı oluşturuyor.

Yeni kriterler kapsamında 6 yaşından büyük araçların kiralama faaliyetinde kullanılması sınırlandırılacak. Böylece kiralama filolarındaki araçların belirli bir yaş standardının altında tutulması amaçlanıyor.

Klasik araçlar ise düzenlemedeki genel yaş kriterinin dışında değerlendirilecek.

Araç Kiralamada 180 Bin Kilometre Sınırı

Yönetmelikle yalnızca araçların yaşı değil, yaptıkları kilometre de kiralama için belirleyici kriterlerden biri haline geliyor.

Buna göre içten yanmalı ve ilgili kapsamdaki araçlarda 180 bin kilometre sınırı uygulanacak. Elektrikli otomobiller açısından ise sınırın 300 bin kilometre olarak uygulanması öngörülüyor.

Bu değerlerin üzerine çıkan araçların kiralama filosunda kullanılmasına izin verilmeyecek.

Yeni standartların temel hedeflerinden biri, uzun süre yoğun biçimde kullanılmış araçların kiralama filolarından çıkarılarak güvenlik ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi olacak.

Ağır Hasarlı Araçlara da Kısıtlama

Yeni sistem yalnızca yaş ve kilometre kriterleriyle sınırlı olmayacak. Araçların bakım ve hasar geçmişleri de önem kazanacak.

Periyodik bakımlarının zamanında yapılması şartı aranırken, adli veya sigorta kayıtlarında ağır hasar bilgisi bulunan araçların da kiralama filolarında kullanılmasına yönelik kısıtlamalar uygulanacak.

Böylelikle tüketiciye teslim edilen aracın yalnızca yeni ve düşük kilometreli olması değil, bakım geçmişi açısından da belirli standartları karşılaması hedefleniyor.

Araç Kiralama Depozitosuna Üst Sınır

Araç kiralamada yeni dönem tüketicilerin sıklıkla karşılaştığı depozito uygulamasını da doğrudan etkiliyor.

Yeni düzenlemeyle işletmelerin müşterilerinden talep edebileceği güvence bedelinin sınırsız şekilde belirlenmesinin önüne geçiliyor.

Buna göre 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli seviyesinde olacak.

Bu düzenleme özellikle kısa süreli otomobil kiralayan tüketiciler açısından önemli bir değişiklik anlamına geliyor.

Depozito En Geç 7 Günde İade Edilecek

Tüketiciler açısından dikkat çeken bir diğer değişiklik depozitonun iade süresi konusunda yaşanacak.

Aracın sözleşmeye uygun ve herhangi bir sorun bulunmadan teslim edilmesinin ardından güvence bedelinin en geç 7 gün içerisinde tüketiciye iade edilmesi gerekecek.

Böylece kiralama şirketleri tarafından alınan güvence bedellerinin uzun süre bekletilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Araç Kiralama Şirketlerine Yetki Belgesi Zorunluluğu

Yeni yönetmelik, sektörün kurumsal yapısını değiştirecek hükümler de içeriyor.

Ticari amaçla motorlu kara taşıtı kiralama hizmeti sunan işletmeler için yetki belgesi zorunluluğu getiriliyor.

İşletmelerin ilgili meslek odasına kayıt yaptırması, vergi mükellefiyetinin bulunması ve yöneticilerinin belirlenen mesleki yeterlilik kriterlerini karşılaması gerekecek.

Bu sistemle araç kiralama sektöründeki kayıt dışı faaliyetlerin azaltılması ve hizmet veren işletmelerin daha etkin şekilde denetlenmesi hedefleniyor.

MKKBS ile Kiralamalar Takip Edilecek

Düzenlemenin teknolojik ayağını ise Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi (MKKBS) oluşturacak.

Yeni sistem aracılığıyla kiralama sektöründeki işlemlerin elektronik ortamda kayıt altına alınması ve denetlenebilmesi amaçlanıyor.

Bakanlığın bu altyapıyla sektördeki kiralama faaliyetlerine ilişkin daha kapsamlı ve güncel verilere ulaşması bekleniyor.

Kiralama Şirketlerine Filo Şartı

Düzenleme, işletmelerin sahip olması gereken araç sayısı açısından da yeni kriterler getiriyor.

Büyükşehirlerde belirlenen ilçelerde faaliyet yürüten işletmeler açısından en az 10 araçlık filo şartı uygulanacak.

Ayrıca filoların dönüşümü kapsamında hibrit ve tamamen elektrikli araçların payının aşamalı olarak artırılmasına yönelik yükümlülükler de devreye girecek.

Böylelikle araç kiralama sektöründeki dönüşümün çevreci ulaşım hedefleriyle birlikte ilerletilmesi amaçlanıyor.

Yeni Araç Kiralama Kuralları Ne Zaman Başlayacak?

Düzenlemenin bütün hükümleri aynı anda uygulanmayacak. Sektördeki mevcut işletmelerin yeni sisteme uyum sağlayabilmesi amacıyla kademeli geçiş takvimi öngörülüyor.

Yönetmeliğin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi ve MKKBS altyapısının devreye alınması planlanıyor. Mevcut işletmeler açısından yetki belgesi şartının tamamlanması için 1 Temmuz 2027, araç sayısı, yaş, kilometre ve diğer nitelik kriterlerine tam uyum açısından ise 1 Ocak 2028 tarihi önem taşıyor.

Bu nedenle özellikle araç yaşı ve kilometresi gibi bazı kriterlerde, yönetmeliğin genel yürürlük tarihi ile işletmelere tanınan uyum süresinin birbirinden ayrılması gerekiyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe hem tüketicilerin hem de işletmelerin uyması gereken kurallar önemli ölçüde değişecek. Özellikle depozito uygulaması, araç standartları ve yetki belgesi sistemi, yeni dönemin en fazla dikkat çeken başlıkları arasında bulunuyor.