Türkiye'de sosyal desteklerin yapısının değiştirilmesini öngören Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar sürüyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıkladığı modelle yardımların aile odaklı tek bir yapıda ele alınması, ihtiyaç tespitinde yeni yöntemlerin kullanılması ve belirli bir asgari gelir seviyesinin desteklenmesi hedefleniyor.

Türkiye'de milyonlarca vatandaşı ilgilendiren sosyal yardım sisteminde yeni bir modele geçilmesi için çalışmalar yürütülüyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, GETAD adı verilen yeni sistemle sosyal desteklerin daha bütüncül bir yapıya kavuşturulmasının planlandığını açıkladı. Modelin devreye alınmasıyla ihtiyaç sahibi hanelerin belirlenmesinden desteklerin takibine kadar birçok aşamada yeni uygulamaların hayata geçirilmesi öngörülüyor.

Bakan Şimşek'ten GETAD Açıklaması

Sosyal yardımlarda yeni dönemin temelini oluşturması planlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin odağında hanelerin gelir durumu bulunuyor.

Şimşek'in açıklamalarına göre ekonomi programından sağlanacak refah artışının toplumun farklı kesimlerine yayılması amaçlanırken, sosyal destek mekanizmalarının da bu doğrultuda yeniden yapılandırılması planlanıyor.

Sosyal desteklere bütçeden ayrılan payın 2002'de yüzde 1,3 seviyesindeyken 2026 itibarıyla yüzde 4,8'e ulaşmasının öngörüldüğü belirtildi.

GETAD ile Asgari Gelir Düzeyi Hedefleniyor

Yeni modelin en fazla dikkat çeken başlıklarından biri asgari gelir düzeyine yönelik yaklaşım oldu. GETAD'ın aile merkezli ve kapsayıcı bir sosyal destek mekanizması şeklinde yapılandırılması planlanıyor.

Sistemin temel hedeflerinden biri, hanelerin mevcut gelirleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak sosyal desteklerin daha etkin şekilde yönlendirilmesi. Böylece devlet yardımlarının farklı kanallardan yürütülmesi yerine daha bütünleşik bir sistem üzerinden yönetilmesi amaçlanıyor.

Yeni modelin ayrıntıları ve uygulama esasları ise tamamlanacak çalışmalar ve yasal düzenlemelerle netlik kazanacak.

Sosyal Yardım Alacaklar Nasıl Belirlenecek?

GETAD ile yalnızca sosyal yardımların yapısı değil, ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin de değiştirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi (SERBİS) adı verilen yeni bir altyapının kullanılması öngörülüyor. Sistem aracılığıyla hanelerin sosyoekonomik durumlarının farklı veriler üzerinden değerlendirilmesi ve ihtiyaç seviyelerinin daha ayrıntılı biçimde belirlenmesi hedefleniyor.

Böylece sosyal desteklerden yararlanacak vatandaşların tespitinde daha kapsamlı bir değerlendirme mekanizmasının oluşturulması amaçlanıyor.

Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Dönemi

Yeni sosyal yardım modelinin teknoloji tarafında da önemli değişiklikler bulunuyor. SERBİS'in yapay zekâ destekli altyapılardan yararlanarak hanelerin risk ve ihtiyaç durumlarını analiz etmesi planlanıyor.

Bununla birlikte saha çalışmalarını takip etmek amacıyla bir İzleme Merkezi oluşturulması da gündemde.

Yardıma uygun olduğu değerlendirilen hanelere gerçekleştirilecek ziyaretlerin bu merkez üzerinden planlanması ve süreçlerin merkezi şekilde izlenmesi hedefleniyor.

Sosyal Yardımlar Cep Telefonundan Takip Edilebilecek

GETAD'ın önemli ayaklarından birini de dijitalleşme oluşturuyor. Planlanan sistemin Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi ile entegre edilmesi öngörülüyor.

Geliştirilmesi planlanan mobil uygulamayla vatandaşların sosyal desteklerine ilişkin bilgileri cep telefonlarından görüntüleyebilmesi hedefleniyor.

Uygulama üzerinden destek tutarları, Aile Kart bilgileri ve geçmiş harcama hareketleri gibi verilerin takip edilebilmesi planlanıyor. Böylece sosyal yardım süreçlerinin vatandaş açısından daha kolay izlenebilir bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.

GETAD Ne Zaman Başlayacak?

GETAD henüz uygulamaya geçmiş bir sistem değil. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde modelin simülasyon ve test çalışmalarının devam ettiği belirtiliyor.

Sistemin vatandaşların kullanımına açılabilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin tamamlanması gerekiyor. Düzenlemelerin TBMM sürecinin ardından uygulama takviminin netleşmesi bekleniyor.

Bu nedenle GETAD kapsamında kimlerin ne kadar destek alacağı, gelir sınırlarının nasıl belirleneceği ve başvuruların hangi tarihte başlayacağı gibi vatandaşları doğrudan ilgilendiren ayrıntıların yapılacak düzenlemeler sonrasında kesinleşmesi bekleniyor.