Fon soruşturması kapsamında 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyeye alınmasının ardından 455 bin 758 yatırımcı açısından kritik bir haftaya girildi. Tasfiye modelinin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’nde yapması beklenen sunum ve devamındaki teknik çalışmalarla şekillenmesi beklenirken, ödemelerde varlıkların nakde dönüşme hızına göre aşamalı bir sistem üzerinde duruluyor. SPK’nın Özata Denizcilik paylarına ilişkin ayrı adli süreçteki kararında ise etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmanın koşulları hatırlatıldı.

455 Bin 758 Yatırımcı İçin Kritik Süreç

Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunu tasfiye sürecine almasının ardından yüz binlerce yatırımcının gözü ödeme modeline çevrildi.

Toplam 455 bin 758 yatırımcıyı ilgilendiren süreçte, tasfiye işlemlerinin hangi sırayla yürütüleceği ve yatırımcı ödemelerinin nasıl gerçekleştirileceği öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Tasfiye sürecinin ana çerçevesinin, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’nde yapması beklenen sunumun ardından gerçekleştirilecek teknik çalışmalarla şekillenmesi bekleniyor.

Ödemelerde Üç Aşamalı Model Gündemde

Tasfiye modelinde üzerinde durulan temel kriterlerden birinin, fonlardaki varlıkların nakde dönüşebilme hızı olması bekleniyor.

Gündemdeki modele göre ödeme sürecinin üç farklı aşamada yürütülmesi değerlendiriliyor. Ancak bu sıralamanın henüz kesinleşmiş ve nihai olarak ilan edilmiş bir ödeme takvimi olmadığı önem taşıyor.

İlk aşamada likiditesi daha yüksek varlıkları bulunan fonların, ardından hisse senedi ağırlıklı yapıların ve son aşamada daha karmaşık varlık yapısına sahip serbest fonların tasfiyesinin ele alınması üzerinde duruluyor.

İlk Sırada Para Piyasası Fonları Var

Tartışılan modelin ilk ayağında para piyasası fonlarının bulunması planlanıyor.

DİBS ve özel sektör borçlanma araçları gibi varlıkları bünyesinde bulunduran fonlarda nakde dönüşüm sürecinin daha hızlı gerçekleştirilebilmesi nedeniyle bu gruptaki yatırımcılara yönelik işlemlerin öncelikli yürütülmesi değerlendiriliyor.

Bazı portföy yöneticilerinin de bu kategorideki ödemeleri kısa sürede gerçekleştirmeye hazır olduklarını yetkili kurumlara bildirdiği belirtiliyor.

Bununla birlikte yatırımcılar açısından kesin ödeme tarihleri, tasfiye işlemlerinin ilerleyişi ve alınacak nihai kararlarla netleşecek.

İkinci Aşamada Hisse Senedi Fonları

Üzerinde çalışılan modelde ikinci sırada hisse senedi fonlarının yer alması bekleniyor.

Bu fonlarda bulunan yatırımcı bakiyelerinin, para piyasası fonlarının ardından tasfiye edilmesi değerlendiriliyor.

Tasfiye sürecinde fon portföyündeki varlıkların yapısı ve nakde çevrilme koşulları, yatırımcılara yapılabilecek ödemelerin zamanlaması açısından belirleyici olacak.

Bu nedenle bütün fonların aynı tarihte tasfiye edilmesi veya tüm yatırımcıların eş zamanlı olarak ödeme alması öngörülmüyor.

Serbest Fonlar Son Aşamaya Kalabilir

Tasfiye işlemlerinin en karmaşık bölümünü ise serbest fonların oluşturması bekleniyor.

Bu fonlardaki varlıkların yapısı nedeniyle işlemlerin daha uzun sürebileceği ve ödemelerin üçüncü aşamada gerçekleştirilmesinin değerlendirildiği belirtiliyor.

Böylece tasfiye işlemlerinde tek bir ödeme tarihinden ziyade, fonların varlık yapısına ve likiditesine göre ilerleyen kademeli bir model gündemde bulunuyor.

Ancak üç aşamalı modelin ayrıntılarının teknik görüşmeler tamamlandıktan sonra kesinlik kazanması bekleniyor.

1 Milyon Liranın Altındaki Bakiyeler İçin Alternatif Formül

Gündemdeki bir diğer seçenek ise 1 milyon liranın altında bakiyesi bulunan küçük yatırımcılara öncelik verilmesi.

Bu modelle daha düşük bakiyeli yatırımcıların mağduriyetlerinin daha hızlı giderilmesi amaçlanıyor.

Ancak söz konusu seçeneğin uygulanmasının önünde hukuki tartışmalar bulunuyor. Yatırımcılar arasında bakiye miktarına göre farklı bir ödeme sırası oluşturulmasının Anayasa’nın eşitlik ilkesi açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Ayrıca bu modelin hayata geçirilebilmesi için yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle küçük yatırımcılara öncelik seçeneği şu aşamada kesinleşmiş bir uygulama değil.

SPK’dan Özata Denizcilik İçin Suç Duyurusu

Fonların tasfiye süreci devam ederken sermaye piyasalarına ilişkin adli incelemelerde de yeni gelişmeler yaşanıyor.

SPK, Özata Denizcilik Sanayi ve Ticaret AŞ (OZATD) pay piyasasında tespit edildiğini bildirdiği işlemler nedeniyle, aralarında Emre Tezmen ve Kerem Alkin’in de bulunduğu toplam 11 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu.

Adli sürecin Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107/1. maddesi kapsamında yürütüldüğü belirtildi.

Suç duyurusunda bulunulması, ilgili kişiler açısından kesinleşmiş bir mahkûmiyet anlamına gelmiyor. İsnatların adli süreç sonunda mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Etkin Pişmanlık İçin “İki Katı” Ayrıntısı

SPK kararında etkin pişmanlık mekanizmasının uygulanmasına ilişkin koşullar da hatırlatıldı.

Buna göre ilgili hükümden yararlanmak isteyen kişilerin, elde ettikleri veya elde edilmesine neden oldukları haksız menfaatin iki katı tutarındaki parayı, 500 bin TL’den az olmamak koşuluyla, belirlenen süre içerisinde Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili hesabına yatırmaları gerekiyor.

Bu işlem için öngörülen süre ise 15 gün olarak belirtildi.

Dolayısıyla “iki katı ödeme” ifadesi bütün yatırımcılara veya tasfiye kapsamındaki fonların tamamına yönelik bir ödeme yükümlülüğü anlamına gelmiyor. Düzenleme, ilgili sermaye piyasası suçu bakımından etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak isteyen kişiler açısından gündeme geliyor.

Tasfiye ile Etkin Pişmanlık Birbirinden Farklı

Süreçte iki farklı hukuki ve mali başlığın birbirinden ayrılması önem taşıyor.

455 bin 758 yatırımcıyı ilgilendiren 131 fonun tasfiyesi, yatırımcıların fonlardaki varlıklarının tasfiye edilerek haklarının belirlenmesine ilişkin süreci oluşturuyor.

Özata Denizcilik paylarına ilişkin SPK kararı ve burada belirtilen etkin pişmanlık hükümleri ise ayrı bir adli sürecin parçası olarak gündeme geliyor.

Bu nedenle etkin pişmanlık kapsamında yapılabilecek ödemeler ile tasfiye edilen fonlardaki yatırımcılara yapılacak ödemeler aynı mekanizma olarak değerlendirilmemeli.

Soruşturmada Mali Veriler İstenmişti

Fon soruşturması kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 17 Eylül’de MASAK’a gönderdiği yazıda bazı şirketler ve yöneticileriyle ilgili kapsamlı mali verilerin temin edilmesi talep edilmişti.

İnceleme kapsamında Pusula Finans Holding AŞ, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, Hedef Holding AŞ ve Bulls Yatırım Menkul Değerler AŞ ile bunların alt şirketlerinin yöneticilerine ilişkin bilgilerin belirlenmesi istendi.

Yöneticilerin 2024’ten itibaren gerçekleştirdikleri yurt dışı para ve kripto varlık transferleri ile para giriş ve çıkışlarının incelenmek üzere gönderilmesi talep edildi.

Bu incelemelerin soruşturma kapsamında gerçekleştiriliyor olması, tek başına ilgili kişi veya şirketler açısından suçun sabit olduğu anlamına gelmiyor.

Soruşturmada Tutuklananların Sayısı 51’e Ulaştı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturmanın farklı aşamalarında çok sayıda kişi hakkında gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararları verildi.

Süreçte Emre Tezmen, Emre Alkin, Kerem Alkin, Alper Öztürk, Serdar Turhan, Muhammed Yarız, Namık Kemal Gökalp, Altunç Kumova ve İbrahim Bekçi hakkında tutuklama kararı verilmişti.

Enver Çevik ve Kemal Akkaya ise savcılıktaki ifadelerinin ardından serbest bırakılmıştı.

Daha sonraki aşamalarda Nihat Kırmızı, Bülent Uygun ve Abdulkadir Özkan da tutuklanırken, farklı operasyonlarda gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen başka şüpheliler hakkında da tutuklama veya adli kontrol kararları verildi.

Yürütülen işlemler sonucunda soruşturma kapsamında tutuklanan kişi sayısının 51’e ulaştığı belirtildi. Tutuklama kararları koruma tedbiri niteliğinde olup kişiler hakkındaki suçlamaların kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Tera Portföy Yöneticileri de Gözaltına Alındı

Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında Tera Portföy CEO’su Emir Münir Sarpyener ile Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel hakkında da yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.

Her iki ismin de daha sonra gözaltına alındığı bildirildi.

Bu kişiler hakkındaki işlemler de devam eden soruşturmanın parçası olarak yürütülürken nihai hukuki durumları adli süreç sonucunda belirlenecek.

Gözler Tasfiye Modelinin Ayrıntılarında

Yüz binlerce yatırımcı açısından önümüzdeki dönemin en önemli başlığı, 131 fonun tasfiye edilmesinin ardından ödemelerin hangi yöntem ve takvimle yapılacağı olacak.