TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni kanunla, en az 7 yıl görev yapan ve 41 yaşını doldurmamış sözleşmeli erbaş ve erlere kamu kurumlarında istihdam yolu açıldı. Düzenleme kapsamında uzman erbaşlığa ve astsubaylığa geçiş şartları yeniden belirlenirken, Türk Silahlı Kuvvetleri personelini ilgilendiren birçok alanda önemli değişiklikler hayata geçirildi.

TBMM Genel Kurulu Teklifi Kabul Etti

TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında gerçekleştirilen birleşimde Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini görüşerek kabul etti. Toplam 17 maddeden oluşan düzenleme, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük haklarından kariyer planlamasına, kamuya geçiş imkanlarından idari uygulamalara kadar birçok başlıkta yeni hükümler içeriyor.

Yasalaşan düzenlemeyle birlikte özellikle sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurumlarında istihdam edilmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Ayrıca uzman erbaşlığa ve astsubaylığa geçiş süreçlerinde uygulanacak sınav sistemi ile değerlendirme kriterleri de yeniden şekillendirildi.

Sözleşmeli Erbaş ve Erlere Kamuda İstihdam İmkanı

Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, sözleşmeli erbaş ve erlere kamu kurumlarında görev alma hakkı tanınması oldu.

Buna göre en az 7 yıl fiilen görev yapan ve başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış sözleşmeli erbaş ve erler, belirlenen şartları taşımaları halinde çeşitli kamu kurumlarında istihdam edilebilecek.

Yeni düzenleme kapsamında bu personel;

İnfaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik personeli, zabıta memuru ile itfaiye eri kadrolarında görev alabilecek.

Böylece görev süresini tamamlayan sözleşmeli personelin kamu hizmetinde kariyerine devam edebilmesine yönelik yeni bir istihdam modeli oluşturulmuş oldu.

Uzman Erbaşlığa Geçişte Yeni Sınav Sistemi

Kanunla birlikte sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçirilmesine ilişkin usul ve esaslarda da kapsamlı değişikliğe gidildi.

Yeni sisteme göre adayların fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olmaları gerekecek. Yazılı sınav uygulanması halinde sınav genel kültür ve meslek bilgisi alanlarını kapsayacak.

Adayların yazılı sınavdan 100 puan üzerinden en az 50 puan almaları şart olacak. Yazılı sınavlar ihtiyaç durumuna göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilebileceği gibi diğer kamu kurumları ya da üniversitelere de yaptırılabilecek.

Fiziki Yeterlilik ve Mülakat Kriterleri Belirlendi

Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testlerinde adayların uygulanacak her testten en az 50 puan, testlerin ortalamasında ise en az 60 puan elde etmeleri gerekecek.

Mülakat uygulanması halinde adaylar yalnızca bilgi düzeyiyle değil, kişisel özellikleriyle de değerlendirilecek.

Mülakat sürecinde genel görünüş, özgüven, özgeçmiş, kişilik yapısı, psikolojik durumu, iletişim becerisi, beden dili kullanımı, duygusal denge, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk bilinci, açıklık, mesleğe uygunluk ve isteklilik gibi çok sayıda kriter dikkate alınacak.

Her kurul üyesinin verdiği puanların ortalaması adayın mülakat notunu oluşturacak ve başarılı sayılabilmek için adayın en az 70 puan alması gerekecek.

Başarı Sıralaması Nasıl Belirlenecek?

Kanunda başarı sıralamasına ilişkin ayrıntılar da açık şekilde düzenlendi.

Fiziki yeterlilik testi ile yazılı ve mülakat sınavlarının başarı notuna hangi oranlarda etki edeceği, ilgili kurumlar tarafından belirlenecek.

Başarı puanlarının eşit çıkması halinde ise öncelik sırasıyla;

Fiziki yeterlilik puanı yüksek olana, fiili hizmet süresi fazla olana, öğrenim seviyesi yüksek olana, rütbe durumuna ve ödül-ceza puanına göre belirlenecek.

Uzman Erbaşların Astsubaylığa Geçiş Şartları Yeniden Düzenlendi

Yasa yalnızca sözleşmeli erbaşları değil, uzman erbaşları da ilgilendiriyor.

Yeni düzenleme ile uzman erbaşların astsubaylığa geçiş süreçlerinde uygulanan bazı kriterler değiştirildi. Buna göre artık astsubaylığa geçişte sicil notu şartı aranmayacak.

Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyaçları doğrultusunda gerekli şartları taşıyan uzman erbaşlar astsubay çavuş olarak görevlendirilebilecek.

Ayrıca astsubay meslek yüksekokullarına yapılacak başvurular kapsamında da ihtiyaç duyulan adaylar eğitimlerini tamamladıktan sonra astsubay çavuş olarak atanabilecek.

TSK'dan Ayrılan Subaylarla İlgili Yeni Hüküm

Kanun kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda da önemli bir değişikliğe gidildi.

Daha önce astsubaylar için açık şekilde yer alan "ayrıldıktan sonra yeniden muvazzaf olarak göreve alınamama" hükmü, artık subayları da kapsayacak şekilde düzenlendi.

Buna göre, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetlerinden herhangi bir nedenle ayrılan subaylar, kanunda belirtilen istisnalar dışında yeniden muvazzaf olarak göreve dönemeyecek.

Harcırah ve Askeri Mahallere İlişkin Düzenlemeler

Kanun kapsamında Harcırah Kanunu'nda da değişikliğe gidildi.

Yeni düzenlemeye göre, askeri birliklerde harekat kapsamında gündelik ödemesi yapılan personelden, denizaltı gemilerinde yurt içi limanlarda gemide konaklama imkanı bulunmayan personel dışındakilere ayrıca yurt içi konaklama gideri ödenmeyecek.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda yapılan değişiklikle ise orduevleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri de askeri bina kapsamında değerlendirilerek askeri mahal statüsüne dahil edildi.

Yönetmelikle Ayrıntılar Netleştirilecek

Kanunun uygulanmasına ilişkin birçok teknik ayrıntı ise Milli Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından ortak hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.

Yönetmelikte personelde aranacak şartlar, başvuru süreçleri, sözleşmelerin yapılması ve feshi, sicil uygulamaları, görevde başarısızlık durumları, sözleşme uzatma esasları, uzman onbaşıların uzman çavuşluğa geçişi, astsubaylığa yükselme usulleri ile astlık-üstlük ilişkileri başta olmak üzere uygulamaya yönelik tüm esaslar düzenlenecek.