Petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkması, enerji piyasalarındaki baskıyı günlük yaşamın merkezine taşıdı. Suriye’den Endonezya’ya, Filipinler’den Guatemala’ya, Portekiz’den Fransa’ya kadar farklı ülkelerde akaryakıt zamları ve yakıt sıkıntısı protestolara, grevlere ve yol kapatmalara neden oldu. Bazı hükümetler ise sübvansiyon ve fiyat sınırlaması gibi uygulamaları gündemine aldı.

Petrol 100 Doları Aştı, Akaryakıt Krizi Büyüdü

Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkmasıyla birlikte küresel enerji piyasalarında yaşanan hareketlilik birçok ülkede doğrudan tüketicileri ve işletmeleri etkilemeye başladı.

Enerji arzındaki daralmanın ulaşım ve elektrik maliyetlerini yükseltmesi, özellikle enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşılayan ekonomiler üzerindeki baskıyı artırdı.

Farklı ülkelerde akaryakıt zamlarına karşı protestolar düzenlenirken bazı bölgelerde yakıt kısıtlamaları, grevler ve üretim kesintileri yaşandı.

Suriye’de Akaryakıt Zammına Protesto

Akaryakıt fiyatlarına yönelik dikkat çeken gösterilerden biri Suriye’de gerçekleşti. Hükümetin motorin fiyatını geçici olarak yaklaşık yüzde 40 artırarak litre başına 175 Suriye pounduna yükseltmesi tepkiye neden oldu.

Benzin fiyatında da yüzde 25’in üzerinde artış yapılmasının ardından göstericiler bazı bölgelerde lastik yakarak yolları trafiğe kapattı. Hasake-Deyrizor kara yolu protestoların yaşandığı güzergâhlar arasında yer aldı.

Suriye yönetimi fiyat artışını küresel akaryakıt fiyatlarındaki yükselişe ve Banyas Rafinerisi’ndeki bakım çalışmaları nedeniyle ithalata bağımlılığın artmasına bağladı.

Endonezya’da Karne Uygulamasına Tepki

Endonezya’da akaryakıt sıkıntısına elektrik kesintileri ve karne uygulamaları da eklendi.

Güney Sulawesi’deki Makassar’da benzin ve yemeklik gaz sıkıntısı yaşandığı bildirilirken, taksi şoförleri araç plakalarının tek veya çift numaralı olmasına göre uygulanan akaryakıt kısıtlamasına karşı protesto düzenledi.

Yogyakarta’da ise öğrenciler yükselen yakıt fiyatlarına tepki göstermek amacıyla gösterilere katıldı.

Filipinler’de Şoförler Greve Çıktı

Filipinler’de art arda gelen akaryakıt zamları ulaşım sektörünü harekete geçirdi. Şoförler, hükümetten yakıt sübvansiyonu verilmesini ve akaryakıt vergilerinin kaldırılmasını talep ederek greve çıktı.

Otobüs şoförleri ve araç paylaşım uygulamalarında çalışan sürücüler de yükselen maliyetlerin kazançları üzerindeki etkisine tepki gösterdi.

Manila Körfezi çevresindeki bazı balıkçıların teknelerine yakıt alamadıkları için denize açılamadığı bildirildi. Komşu Vietnam’da da araç çağırma uygulamalarında çalışan sürücüler yakıt maliyetlerine karşı boykot çağrısında bulundu.

Bangladeş’te Fabrikalar Üretimi Durdurdu

Tükettiği petrolün yüzde 90’ından fazlasını ithal eden Bangladeş’te enerji sorunu sanayi üretimine kadar ulaştı.

Elektrik sıkıntısı nedeniyle enerji kullanımının kısıtlanması sonucunda bazı hazır giyim fabrikaları geçici olarak üretime ara vermek zorunda kaldı.

Gaz sıkıntısı yaşayan işletmelerin dizele yönelmesi ise bu kez yükselen motorin maliyetlerini gündeme getirdi. Gazipur’daki bir fabrikada elektrik kesintilerinin günde dört veya beş kez yaşandığı aktarıldı.

Sri Lanka’da Yakıt Tedariki Kısıtlandı

Sri Lanka’da akaryakıt dağıtıcılarının yeni fiyat artışları beklentisi nedeniyle tedariki sınırlandırmaya başladığı bildirildi.

Yetkililer, devlet tarafından belirlenen akaryakıt fiyatlarının artırılması ile sübvansiyon uygulanması seçeneklerini değerlendiriyor.

Ülkenin yüksek borç yükü nedeniyle tüketicilere sağlanabilecek desteklerin kamu maliyesi üzerindeki etkisi de gündemde bulunuyor.

Pakistan’dan Litre Başına 100 Rupi Destek

Pakistan yönetimi ise yükselen akaryakıt maliyetlerine karşı doğrudan destek seçeneğine yöneldi.

Motosikletler, çekçekler ve küçük otomobiller için litre başına 100 rupi sübvansiyon açıklanması yoluna gidildi.

Karar, yüksek yakıt fiyatları ve petrol vergisine yönelik protestoların ardından geldi.

Nepal’de Öğrenciler Sokağa Çıktı

Nepal’in başkenti Katmandu’da bu kez protestoların merkezinde yemeklik gaz sıkıntısı vardı.

Öğrenciler, yükselen yaşam maliyetleri ve gaz tedarikinde yaşanan sorunlara tepki göstererek hükümetten önlem alınmasını talep etti.

Guatemala’da Yollar Kapatıldı

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkileri Latin Amerika’da da görüldü. Guatemala’da kamyon şoförleri ve protestocular bazı kara yollarını ulaşıma kapattı.

Yerli gruplar ile ulaşım çalışanları da başkentte yürüyüş gerçekleştirerek hükümetin fiyatlara müdahale etmesini istedi.

Ülke Kongresinde akaryakıt fiyatlarının yıl sonuna kadar sınırlandırılmasını öngören bir düzenleme değerlendiriliyor. Plan, belirlenen tavanın üzerindeki fiyat farkının devlet desteğiyle karşılanmasını içeriyor.

Portekiz’de Sürücüler Eylem Yaptı

Avrupa’da da yükselen akaryakıt fiyatlarına karşı eylemler düzenlendi. Portekiz’de sürücüler araçlarıyla yavaş ilerleme eylemleri gerçekleştirirken, Espinho’daki göstericiler Başbakan Luís Montenegro’nun evine doğru yürüdü.

Portekiz hükümeti ise yük taşımacılığı şirketleri, taksiciler, itfaiyeciler ve sosyal sektörü kapsayan destek tedbirlerini açıkladı.

Fransa’da Akaryakıt Deposu Ablukaya Alındı

Fransa’nın güneyindeki Fos-sur-Mer’de yaklaşık 50 balıkçı, büyük bir akaryakıt deposunun girişini kapattı.

Eylem sırasında protestocular ile polis arasında kısa süreli arbede yaşandı. Yerel yönetim, balıkçılık sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya bulunduğunu belirterek merkezi hükümetten güçlü bir müdahale beklendiğini açıkladı.

Hükümetlerin Gündeminde Sübvansiyon Var

Petrol fiyatlarındaki artışın etkisi yalnızca araçların yakıt maliyetleriyle sınırlı kalmıyor. Dizel; kamyon, otobüs, balıkçı tekneleri, tarım makineleri ve fabrikalar dahil ekonominin çok sayıda alanında kullanılıyor.

Bu nedenle yükselen akaryakıt maliyetleri ulaşım, üretim ve gıda fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor.

Farklı ülkelerin gündeminde sübvansiyon, vergi indirimi ve fiyat tavanı gibi uygulamalar bulunurken, petrolün 100 doların üzerindeki seyriyle birlikte akaryakıt maliyetleri dünya genelinde hükümetlerin ve tüketicilerin temel gündemlerinden biri haline geldi.