Şehit aileleri, gaziler, vazife malulleri ve terör ile 15 Temmuz darbe girişiminde yaralanıp mevzuat gereği malul sayılmayan vatandaşların mali ve sosyal haklarında tarihi iyileştirmeler içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda oy birliğiyle kabul edilerek yasalaştı. Oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının desteğini alan yeni yasa; maaş artışlarından evde bakım yardımına, taban aylık güvencesinden ücretsiz ulaşım ve indirim haklarına kadar geniş bir yelpazede devrim niteliğinde yenilikler sunuyor.

Meclis'te Oy Birliğiyle Geçen Tarihi Reform

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, toplumun tüm kesimlerini yakından ilgilendiren ve uzun süredir beklenen tarihi bir düzenlemeye imza attı. "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", siyasi parti gruplarının ortak iradesi ve oylamaya katılan 382 milletvekilinin firesiz "evet" oyuyla kabul edilerek yasalaştı. Şehitlerimizin bizlere emaneti olan ailelerinin, kahraman gazilerimizin ve vazife malullerinin yaşam standartlarını yükseltmeyi hedefleyen kanun, devletin ve milletin şükran borcunu mali ve sosyal güvencelerle taçlandırıyor.

Yapılan yasal düzenlemeyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda çok kritik değişikliklere gidildi. Kapsamlı reform paketi, kategorik ayrımları ortadan kaldırarak şehit anne ve babalarından ağır engelli gazilere, görevi başında yaralanan asker ve polisten 15 Temmuz gecesi direniş gösteren sivillere kadar binlerce vatandaşı doğrudan koruma altına alıyor.

Şehit Anne Ve Babalarına Asgari Ücret Güvencesi

Yeni yasayla getirilen en önemli sosyal adalet adımlarından biri, şehit anne ve babalarına bağlanan aylıklara getirilen taban sınır oldu. Geçmiş dönemlerde kategorik sınırlamalar veya hisse oranları nedeniyle düşük seviyelerde kalan ödemelerin önüne geçilmesi amacıyla, hayatını kaybeden tüm vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarı için net asgari ücret alt sınır olarak belirlendi.

Getirilen bu yasal güvence sayesinde, daha önce 7 bin ila 9 bin lira bandında seyreden şehit anne ve baba aylıkları 14 bin 37 liraya çıkarılırken; hisse durumuna göre 15 bin ile 16 bin lira arasında aylık alan hak sahiplerinin maaşları ise 21 bin 500 lira seviyesine yükseltildi. Böylece şehit ailelerinin hiçbir koşulda asgari ücretin altında bir gelirle baş başa kalmaması yasal teminata bağlandı.

Gazi Aylıklarında Dev Artış Ve Derece Düzenlemesi

Kanun kapsamında vazife malulü erbaş, er, güvenlik korucusu, askeri öğrenci ve sivillerin aylık hesaplama sistematiği tamamen sil baştan düzenlendi. Yeni sistemde eğitim durumuna bakılmaksızın aylıklar en az 10. derecenin 1. kademesi üzerinden hesaplanacak. 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için ise başlangıç derecesi 8. derecenin 1. kademesi olarak esas alınacak. Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak ve dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı uygulanacak.

Bu derece iyileştirmelerine paralel olarak gazilerin aylıklarında rekor artışlar sağlandı. Düzenlemeyle birlikte:

• Gazilere, maluliyet derecelerine göre en az 58 bin 590 TL ile 68 bin TL arasında değişen tutarlarda aylık bağlanacak.

• Maluliyet derecesi ağır olan ve bakıma ihtiyaç duyan gazilerin aylığı ise 86 bin TL seviyesine ulaştı.

• Erbaş, er, güvenlik korucusu, öğrenci ve sivillere bağlanacak toplam aylık tutarı için 35.398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar alt sınır (taban aylık) olarak belirlendi.

• Başkasının bakımına muhtaç derecede ağır engelli gazi ve malullere ödenen evde bakım yardımı/ek ödeme tutarı, net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıkarılarak 70 bin 187 TL'ye yükseltildi.

Malul Sayılmayan Terör Ve 15 Temmuz Yaralılarına Aylık Bağlanıyor

Yasa paketinin en çok dikkat çeken ve yıllardır çözüm bekleyen bir diğer kritik maddesi ise terörle mücadelede veya 15 Temmuz hain darbe girişiminde yaralanıp mevcut mevzuattaki derece sınırları nedeniyle "malul" sayılmayan vatandaşlara ilişkin oldu.

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli (erbaş ve erler dahil), Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları, MİT görevlileri, askeri öğrenciler, güvenlik korucuları ve siviller bu kapsama dahil edildi. Terör eylemleri sırasında ateşli silah, şarapnel, patlayıcı mühimmat (EYP, mayın, havan, roket, el bombası vb.) penetran yaralanmaları, blast (patlama basıncı) ve termal etkiler ya da kesici, delici, ezici yakın muharebe saldırıları sonucu yaralananlar için yeni bir hak tanındı.

Olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olması ve mevcut sağlık durumu ile olay arasında illiyet bağının en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespiti şartıyla, bu kişilere 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda (şu anki katsayılarla 28 bin 76 TL) aylık bağlanacak.

Bu haktan yararlanan vatandaşlar ayrıca 1005 sayılı Kanun kapsamındaki muharip gazilere sağlanan; ücretsiz toplu taşıma, elektrik ve su kullanımında indirim gibi tüm sosyal ve özlük haklarından da birebir faydalanacak. Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar için bir defaya mahsus uygulanacak ve hak sahiplerinin kanunun yayımından itibaren 1 yıl içinde ilgili kurumlara başvurması gerekecek.

Bakan Göktaş: "Yeni Bir Dönemin Kapılarını Aralıyoruz"

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, tarihi teklifin Meclis Genel Kurulu'ndan oy birliğiyle geçmesinin ardından yaptığı açıklamada duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Paylaşımında, şehitlerin emanetlerine ve gazilere sahip çıkmanın devletin en birincil ödevi olduğunu vurgulayan Göktaş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Şehitlerimizin bizlere emaneti kıymetli ailelerinin ve vatanımız uğruna canlarını ortaya koyan kahraman gazilerimizin haklarını güçlendiren yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz. Tüm şehitlerimizin anne ve babalarına ödenen aylıkları, asgari ücretin altında kalmayacak şekilde iyileştiriyoruz. 15 Temmuz ve terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılarak aylık bağlanan vatandaşlarımızın gelirlerini artırıyoruz. Ayrıca ağır engelli gazilerimize sağladığımız evde bakım yardımlarını da önemli oranda yükselterek kahramanlarımızın yanında olmaya devam ediyoruz."

Uygulama Takvimi Ve Yaş Haddi Düzenlemesi

Yasada yapılan teknik düzenlemeler kapsamında Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen maddelerle, vazife malulü er ve erbaşların durumlarında zamanla meydana gelen değişimler sebebiyle yeniden muayene edilme haklarına ilişkin yaş sınırı, 55 yaşını doldurdukları tarih olarak sabitlendi.

Meclis'te kabul edilen bu tarihi kanun paketindeki genel düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren yürürlüğe girecek. Malul sayılmayan yaralılara aylık bağlanmasını içeren geçici maddeler ve ilgili mali düzenlemeler ise 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere uygulanmaya başlanacak. Bağlanan tüm aylıklar ve ödemeler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan tahsil edilerek hak sahiplerine aktarılacak.