Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasını uygun bulan 7597 sayılı Kanun, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Üç ülkenin savunma alanındaki iş birliğini düzenleyen 16 maddelik anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngörüyor. Metinde askerî yardım, ortak tatbikat, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayiinde ortak üretim hükümleri de bulunuyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşmasına ilişkin Türkiye'deki yasama süreci tamamlandı. Anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun Resmî Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan metin, üç ülkenin askerî ve güvenlik alanlarında birlikte hareket etmesine yönelik düzenlemeler içeriyor.

Bir ülkeye yapılan silahlı saldırı tüm taraflara yapılmış sayılacak

Anlaşmanın 2'nci maddesine göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan'dan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, anlaşmaya taraf ülkelerin tamamına yönelmiş kabul edilecek.

Böyle bir durumda diğer ülkeler, saldırıya uğrayan tarafa karşılıklı yardım sağlayacak.

Yardımın kapsamı, saldırıya uğrayan ülkenin ihtiyaçları değerlendirildikten sonra belirlenecek. Taraflar, sahip oldukları imkânlar çerçevesinde askerî kabiliyetlerini de kullanabilecek.

Üç ülkenin orduları ortak tatbikat düzenleyecek

Mekke Anlaşması, silahlı kuvvetler arasında askerî eğitim ve operasyonel iş birliğini de kapsıyor.

Bu çerçevede personel değişimi, ortak eğitim programları, tatbikatlar ve askerî konuşlandırma faaliyetleri teşvik edilecek.

Taraf ülkelerin askerî birliklerinin barış ve savaş dönemlerinde birlikte çalışabilme kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.

İstihbarat paylaşımı güvenli kanallardan yapılacak

Anlaşmanın 9'uncu maddesi, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında istihbarat paylaşımına ilişkin esasları düzenliyor.

İstihbarat bilgilerinin güvenli iletişim kanalları üzerinden aktarılması, paylaşılan verilerin gizliliğinin korunması ve bilgi güvenliğinin sağlanması öngörülüyor.

10'uncu maddede ise tarafların barış, savaş ve olağanüstü durumlarda birbirlerine lojistik destek sağlamasına yer veriliyor.

Bu destek kapsamında silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askerî ekipmanlar bulunuyor. Yardımın sağlanmasında ülkelerin mevcut lojistik imkânları ve sistemlerin uyumluluğu dikkate alınacak.

Savunma sanayiinde ortak üretim ve teknoloji geliştirme

Anlaşmanın 7'nci maddesinde savunma sanayii alanındaki ortak çalışmalar düzenleniyor.

Üç ülkenin savunma üretimi, araştırma ve geliştirme projeleri, teknoloji geliştirme faaliyetleri ve teknik bilgi paylaşımı alanlarında iş birliğini artırması öngörülüyor.

Savunma sanayii personelinin eğitilmesi, uzmanların karşılıklı görevlendirilmesi ve ülkelerin askerî sanayi kapasitelerinin geliştirilmesi de anlaşmada yer alıyor.

Dışişleri ve savunma bakanları ortak komitede buluşacak

Mekke Anlaşması'nın 8'inci maddesiyle Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması kararlaştırıldı.

Komitede üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanları görev alacak.

Komitenin yılda iki kez, taraf ülkelerde dönüşümlü olarak toplanması öngörülüyor. İhtiyaç duyulması halinde ülke liderleri de yılda bir kez bir araya gelebilecek.

Komitenin sekretaryası Suudi Arabistan'da bulunacak. İlk genel sekreter Pakistan tarafından atanacak.

Anlaşmaya başka ülkelerin katılımına ilişkin şartlar ve yöntemler de bu komite tarafından belirlenecek.

Anlaşma süresiz olacak, çekilme için 10 yıl şartı bulunuyor

16 maddelik anlaşmanın yürürlüğe girmesi için üç ülkenin kendi iç hukuklarındaki onay işlemlerini tamamlaması ve son onay belgesinin sekretaryaya sunulması gerekiyor.

Türkiye'de 7597 sayılı Kanun'un yayımlanmasıyla anlaşmanın onaylanmasına ilişkin yasama aşaması tamamlandı.

Anlaşmanın süresi sınırlandırılmadı. Bununla birlikte taraf ülkeler, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra en az üç ay önceden diplomatik kanallarla yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilebilecek.

Metinde ayrıca ülkelerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne, iç işlerine karışmama ilkesine ve mevcut uluslararası yükümlülüklerine saygı gösterilmesi hükümleri yer alıyor.