Kamuoyunda "vatandaşlık maaşı" olarak bilinen Aile Gelir Tamamlama Sistemi için hazırlıklar sürüyor. 2027 yılında Türkiye genelinde uygulanması planlanan modelde herkese aynı miktarda ödeme yapılması yerine hanenin toplam gelirinin esas alınması öngörülüyor. Belirlenecek gelir sınırının altında kalan hanelere ise aradaki fark kadar devlet desteği verilmesi planlanıyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan sistem, sosyal desteklerde gelir odaklı yeni bir model oluşturmayı amaçlıyor. Pilot uygulamaların ardından sistemin 2027'nin başında ülke geneline yayılması hedefleniyor.

Vatandaşlık Maaşında Yeni Dönem Hazırlığı

Vatandaşlık maaşında yeni dönem hazırlığı kapsamında en önemli değişikliklerden biri ödeme yönteminde olacak. Planlanan sistem, tüm vatandaşlara veya destek kapsamındaki herkese sabit ve eşit tutarda para verilmesi esasına dayanmıyor.

Bunun yerine haneye giren toplam gelir hesaplanacak. Gelirin belirlenecek sınırın altında olduğunun tespit edilmesi ve diğer şartların karşılanması durumunda eksik kalan bölümün sosyal destekle tamamlanması öngörülüyor.

Bu nedenle alınabilecek destek miktarı haneden haneye değişebilecek.

Herkese Aynı Maaş Verilmeyecek

Aile Gelir Tamamlama Sistemi'yle ilgili en çok merak edilen konulardan biri, vatandaşlara ne kadar ödeme yapılacağı.

Planlanan modele göre herkes için geçerli tek bir vatandaşlık maaşı tutarı bulunmayacak. Hanenin toplam geliri ile sistem kapsamında belirlenecek gelir sınırı arasındaki fark dikkate alınacak.

Örneğin geliri belirlenen seviyenin yalnızca bir miktar altında kalan bir haneyle hiçbir geliri bulunmayan veya çok daha düşük gelire sahip bir hanenin alacağı desteğin aynı olmaması öngörülüyor.

Ancak gelir sınırının ne kadar olacağı ve hesaplamada hangi gelirlerin dikkate alınacağı henüz açıklanan bilgiler arasında yer almıyor.

Aradaki Fark Devletten Karşılanacak

Sistemin temelinde düşük gelirli hanelere asgari gelir güvencesi sağlanması bulunuyor.

Planlanan uygulamada öncelikle hanenin toplam geliri belirlenecek. Ardından bu rakam, sistem için oluşturulacak gelir sınırıyla karşılaştırılacak.

Şartları sağlayan hanenin geliri sınırın altında kalıyorsa aradaki farkın devlet desteğiyle tamamlanması planlanıyor.

Tek başına yaşayan ve geliri belirlenen sınırın altında bulunan bir yaşlı da gerekli koşulları karşılaması hâlinde bu model kapsamında değerlendirilebilecek.

Kademeli Emeklilik İçin Yeni Karar Değil

Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin emeklilik tercihleri üzerinde dolaylı etkiler oluşturabileceği de değerlendiriliyor.

Hanelerin belirli bir gelir seviyesinin altında kalmasının engellenmesi hâlinde bazı kişilerin yalnızca ekonomik nedenlerle erken emekliliğe yönelme eğiliminin azalabileceği öne sürülüyor.

Ancak bu değerlendirme, kademeli emekliliğin çıkacağı veya emeklilik şartlarının değiştirildiği anlamına gelmiyor. Açıklanan sistem doğrudan sosyal destek ve hane geliri üzerine kuruluyor.

Gözler 2027'ye Çevrildi

Pilot uygulamalarla sürdürülen Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin 2027 yılının başından itibaren Türkiye genelinde uygulanması planlanıyor.

Vatandaşların en fazla merak ettiği kimlerin yararlanabileceği, gelir sınırının kaç TL olacağı, ödeme tutarının nasıl hesaplanacağı ve başvuruların nasıl gerçekleştirileceği gibi ayrıntıların ise uygulamanın kapsamı kesinleştikçe netleşmesi bekleniyor.